Herkese selamlar
Fatma Aliye Hanım 'nin kaleminden; " Refet "
Türk edebiyatının ilk kadın romancılarından biri olan Fatma Aliye Hanım’ın 1898 yılında yayımlanan Refet adlı eseri, hem dönemi hem de Türk kadınının toplumsal varoluş mücadelesi açısından oldukça güçlü bir tezli romandır.
Kitap, Tanzimat ve Servet-i Fünun dönemleri arasında, kadının eğitim hakkı ve ekonomik bağımsızlığı konularını cesurca işler.
Roman, babasız büyüyen ve annesiyle birlikte büyük bir yoksulluk çeken Refet adındaki genç bir kızın hikayesini anlatır. Refet’in önündeki en büyük engel, dönemin toplumsal normları ve yoksulluktur. Ancak o, o dönemde kadınlar için neredeyse tek "kurtuluş" veya yaşam amacı olarak görülen "zengin bir koca bulup evlenme" fikrini reddeder. Bunun yerine okuyup bir meslek sahibi olmayı, yani muallime (kadın öğretmen) olmayı hedefler.
Fatma Aliye, Refet karakteri üzerinden topluma çok net bir mesaj verir: Bir kadının hayattaki yegane gayesi evlilik olmamalıdır.
Roman, kadının kendi ayakları üzerinde durabilmesi için eğitilmesinin ve bir meslek edinmesinin şart olduğunu savunur. Refet’in öğretmen okulunu (Darülmuallimat) bitirmek için verdiği üstün çaba, kadının entelektüel ve ekonomik özgürlük mücadelesinin sembolüdür.
Fatma Aliye, Refet romanıyla "Muallime- Öğretmen" kavramını kutsal ve saygın bir yere taşır. Kitabın sonunda Refet’in amacına ulaşması, dönemin genç kızlarına verilmiş harika bir motivasyon mesajıdır.
Bugünden dönüp baktığımızda, Refet sadece edebi bir metin değil, aynı zamanda Türk feminizm tarihinin ve kadın hakları mücadelesinin ilk yazılı manifestolarından biridir diyebiliriz.
Kadınların toplumda bir "birey" olarak var olma savaşını anlamak için mutlaka okunması gereken, ufuk açıcı bir klasiktir.
Kesinlikle tavsiyemdir...
RefetFatma Aliye Hanım · İş Bankası Kültür Yayınları · 20187,3bin okunma