Orhan Pamuk fanı olmak giriş 101
Orhan Pamuk’un Kırmızı Saçlı Kadın romanı, pek çok boyutu ve katmanıyla son derece cesurca kurgulanmış bir örüntü sunuyor. Kitap, temelde birey-toplum ve özgürlük-itaat ikilemlerinde bocalayan bir Türkiye toplumu alegorisi niteliğinde.
Batı kültüründe 'oğulun babayı öldürmesi' (Oidipus miti), Aydınlanma Dönemi'yle başlayan zihinsel dönüşümün Fransız Devrimi’yle sonuçlanarak 'özgürlük, eşitlik, kardeşlik' sloganında yansımasını bulması gibi tarihsel bir izleği besler. Doğu toplumlarında ise tam tersine, 'baba oğulu öldürür' (Rüstem ve Sührap miti). Çünkü Doğu'da babanın otoritesi toplumsal ve geleneksel kaynaklardan beslenerek mutlaklaşır; aradaki güç eşitsizliği oğulun başkaldırmasına pek imkan tanımaz. Başkaldırıldığı noktada ise o baş, toplumsal mekanizmaların da desteğiyle yine baba eliyle ezilir. Nitekim Doğu toplumlarında üretim için her zaman devletin (babanın) desteğine ihtiyaç duyulmuştur; bu sebeple 'Doğu despotizmi', ekonomik hayatın olduğu kadar bu güç eşitsizliğinin de temel dayanağıdır.
Romanın bir diğer güçlü katmanı ise kadın kimliği ve irade ekseninde şekilleniyor. Kırmızı saçlı kadın olarak dünyaya gelmek ve bu kaderi yaşamak ile kırmızı saçlı olmaya hür iradeyle karar vermek arasındaki nüans, Doğu-Batı karşıtlığını bir kez daha görünür kılıyor. Kırmızı saçlı doğmak 'tanrı vergisi' bir yazgı kabul edildiğinden, doğal kırmızı saçlı kadın toplum tarafından kolay kolay yargılanmaz. Ancak iradi olarak saçını kırmızıya boyatan kadın, bu yapaylıkla birlikte toplumun ona yapıştırdığı tüm etiketleri de göğsünü gererek kabul eder ve marjinalleşir.
Özetle, Doğu ile Batı'yı metinlerarası bir köprüyle bağlayan muazzam bir kurgu ve edebi anlatımdı. Bu deneyimden sonra, Orhan Pamuk’un külliyatındaki tüm kitapları okuma arzusu içindeyim.
·
32 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.