1958’de yayımlanmış olan bu novella, 
Cengiz Aytmatov ’un ilk büyük çıkışlarından biri ve Fransız şair Louis Aragon’un “dünyanın en güzel aşk hikâyesi” dediği eser. Haklı da bence. Hikâye II. Dünya Savaşı sırasında, erkekler savaşta olduğu için ağır işlerin kadınlara ve çocuklara kaldığı, Kırgız bozkırında bir köyde geçiyor.
Erkekler cephede, kadınlar ve çocuklar köyde kalmış. Cemile köyün en güzel, en başına buyruk kızı. Kocası Sadık savaşta, o ise kaynı Seyit (anlatıcı) ve cepheden sakat dönen Danyar’la beraber harmanda çalışıyor. Seyit, henüz 15 yaşında bir çocuk. Abisine hayran, yengesiyle arkadaş. Danyar ise önce içine kapanık, suskun bir adam gibi geliyor. Ta ki türkü söylemeye başlayana kadar. Kitap orada başka bir yere evriliyor.
Cemile’nin Danyar’a yakınlaşması hikayede birdenbire olmuyor, yavaş yavaş örülüyor. Cengiz Aytmatov aşkı büyük laflarla, dramatik sahnelerle anlatmıyor. Bir bakış, bir susuş, bir türküyle anlatıyor. Burada önemli olan Cemile’nin evli bir kadın olması da değil bence, zira Aytmatov Cemile'nin evli oluşunu hikâyenin gerilimi için kullanıyor ve bunu yargılamadan, sadece anlatıyor. Ne Cemile’yi kahramanlaştırıyor ne de Danyar'ı suçlu çıkarıyor.
Aytmatov'un vurguladığı şey Cemile'nin kendi kararını verme anı, cesareti. Bu kararı verirken evli olup olmaması hikâyenin sadece gerilimini sağlıyor ; anlatılmak istenen, karakterin içindeki dönüşüm, kendi sesini duyması, onun peşinden gitmesi, kendini seçmesi. Yani Cemile'nin evli olması kısmı Aytmatov için ahlâki bir mesaj vermek değil, hikâyenin bağlamını kurmak.
Cengiz Aytmatov 'un dili de bozkır gibi. Tozlu harman, atlar, rüzgâr, dağ.. Süs yok, fazlalık yok. Her şeyi öyle güzel anlatıyor ki..
Cengiz Aytmatov ’un ilk büyük çıkışlarından biri ve Fransız şair Louis Aragon’un “dünyanın en güzel aşk hikâyesi” dediği eser. Haklı da bence. Hikâye II. Dünya Savaşı sırasında, erkekler savaşta olduğu için ağır işlerin kadınlara ve çocuklara kaldığı, Kırgız bozkırında bir köyde geçiyor.
Erkekler cephede, kadınlar ve çocuklar köyde kalmış. Cemile köyün en güzel, en başına buyruk kızı. Kocası Sadık savaşta, o ise kaynı Seyit (anlatıcı) ve cepheden sakat dönen Danyar’la beraber harmanda çalışıyor. Seyit, henüz 15 yaşında bir çocuk. Abisine hayran, yengesiyle arkadaş. Danyar ise önce içine kapanık, suskun bir adam gibi geliyor. Ta ki türkü söylemeye başlayana kadar. Kitap orada başka bir yere evriliyor.
Cemile’nin Danyar’a yakınlaşması hikayede birdenbire olmuyor, yavaş yavaş örülüyor. Cengiz Aytmatov aşkı büyük laflarla, dramatik sahnelerle anlatmıyor. Bir bakış, bir susuş, bir türküyle anlatıyor. Burada önemli olan Cemile’nin evli bir kadın olması da değil bence, zira Aytmatov Cemile'nin evli oluşunu hikâyenin gerilimi için kullanıyor ve bunu yargılamadan, sadece anlatıyor. Ne Cemile’yi kahramanlaştırıyor ne de Danyar'ı suçlu çıkarıyor.
Aytmatov'un vurguladığı şey Cemile'nin kendi kararını verme anı, cesareti. Bu kararı verirken evli olup olmaması hikâyenin sadece gerilimini sağlıyor ; anlatılmak istenen, karakterin içindeki dönüşüm, kendi sesini duyması, onun peşinden gitmesi, kendini seçmesi. Yani Cemile'nin evli olması kısmı Aytmatov için ahlâki bir mesaj vermek değil, hikâyenin bağlamını kurmak.
Cengiz Aytmatov 'un dili de bozkır gibi. Tozlu harman, atlar, rüzgâr, dağ.. Süs yok, fazlalık yok. Her şeyi öyle güzel anlatıyor ki..
·
406 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.