Graeber'in siyaset, ortaklık, mücadele etmek, yenilmek, kazanmak, kapitalizm vb. üzerine olan kısa denemelerinden oluşan bu kitabın tek sevmediğim şeyi türkçe basımındaki kapak resmi olsa gerek.
Tersine devrimler adlı bu kitabın amacını, Graeber'in ikinci bölümün başında yazdığı şu dizeler, kanımca çok güzel özetliyor:
"Bir devrim noktasına ya da bir devrimler dizisine doğru ilerliyor olabiliriz, ama artık bunun ne demek olabileceği konusunda bile bir fikrimiz yok... Neden her türlü radikal toplumsal dönüşüm fikri çokluk tarafından 'gerçeklikten uzak' addediliyor? Eğer bugün, geçmişin boyunduruk mekanizmalarından yekten ve toptan bir kopuş beklemiyorsak, o zaman devrim deyince neyi anlıyoruz?"
Gerçekten de dönüp bu soruları ziyaret etmeye, üzerine tekrar tekrar beraber düşünmeye ihtiyacımız var belki de. Graeber, tam da bunu yapıyor. Kendi samimi, yer yer alaycı ve gücümüzü hatırlatan ama bir o kadar öz-eleştirel ve reflektif sesi ile. Okurken Graeber ile beraber düşündüğümü hissettiren, sesimin satır aralarında yer bulduğu bir kitap. belki de bu yüzden daha fazla anarşist yazarlara ihtiyacımız var. bir şeyleri 'öğretmeye' çalışmaktan ziyade, birlikte düşünmek için satır aralarına bizleri de çağıran yazarlara.
son olarak ise, kitabın son bölümünde bu kadar basit ve güzel bir dille yazılan neoliberalizme dair kısmı ve bir son söz paylaşmak isterim:
"Dünyadaki herkesi ekonomik büyümenin herhangi bir önem arz eden tek şey olduğuna ikna etmeyi başaran hareketti neolibeliralizm; kendi himayesi altında reel büyüme oranları küresel çapta yerle yeksan olsa da... Finans kodamanlarının herhangi bir şeyin değerini tayin ve idare etmeye muktedir tek topluluk olduğuna dünyadaki herkesi ikna etmeyi başaran sistemdi neoliberalizm, bunun için o kendi finans enstrümanlarının değerini tayin etmekten bile aciz kodamanların küresel ekonominin koca bir finans altyapısını kendi başlarına yıkmalarına olanak tanıyacak kadar sorumsuz bir ekonomik kültürün davulunu çalmış olsa da... bunlar tesadüf değildi. Önümüzde tutarlı bir resim var. Toplumsal hareketleri yatıştırmak veya halkı kapitalist düzenden başka bir seçenek olmadığına ikna etmek gibi siyasal bir hedef ile düzgün (!) bir kapitalist düzeni fiilen yürütmek arasında seçim söz konusu olduğunda, neoliberalizm her daim bunlardan ilkini seçmek demektir.
İddialaranın hemen hepsi son derece etkili yalanlardır. Güvencesizlik, emeği düzenlemenin çok da etkili bir yolu değildir. Ama emeği bastırmanın çok etkili bir yoludur. Elbette aynı şey çalışma saatlerinin sürekli artırılması için de geçerlidir. Siyasal açıdan insanların siyaseten aktif veya bilinçli olmamalarını sağlamanın en iyi yolu onları çalıştırmak, işe giderken yollarda helak etmek, günün her saati, her dakikası çalışmaya hazırlamaktadır.
......
"Devrim, şu soru ile başlıyor: biz özgür insanlar, birbirimize ne tür vaatlerde bulunuyoruz, ve salt bu vaatlerde bulunarak yeni bir dünyayı yaratmaya nasıl başlıyoruz"
·
20 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.