Yazar:
David Graeber
Çevirmen:
Aslı Esen
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 50 dk.
Sayfa Sayısı:
135
Basım Tarihi:
2014
Yayınevi:
Everest Yayınları
ISBN:
9786051417226
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
8/10
Beğendi
·2025 34. kitabı
Tersine Devrimler --- David Graeber
David Graeber ‘i pandemi dönemi ekonomi kitapları ile ilgilenirken keşfetmiştim. Bunun üzerine antropolog olduğunu öğrenince tabii ki tüm kitapları listeme almıştım ama 2025 yılında okuma fırsatına eriştim. Bundan önceki kitabım 
Anarşist Bir Antropolojiden Parçalar adlı kitabıydı gerçekten antropolojide okuduğum; alan disiplinlerinin neden anarşist olarak ve farklı, doğru olanı araştırmaya sevk etmesi gerektiği fikirlerini barındıran bir kitap idi.
Tersine Devrimler kitabı ise siyaset ,şiddet , bürokrasi, sanat ve estetik, toplumsal direniş , umut, küresel ticaret , borçlanma, feminizm gibi konuları ele alarak yazdığı yazıların bir bütünü olarak ortaya çıkmıştır. Hatta giriş kısmında bile yayınevinin editör yazıların birbiriyle ilişkisini nasıl oluşturduğuna dair bir giriş yazısı yazmasını açıklamasını istemişlerdir. :) Bir antropolog olarak giriş yazısını belirttiği gibi aslında bütün olaylar insanla ilgilidir ve hepsi birbiriyle bir bağlama ve sürekliliğe sahiptir.
Özellikle yazıların tamamı 2004-2010 arasında kaleme aldığı belirterek bu dönemdeki olayları çözümleyici ve irdeleyici şekilde fikirlerini belirtir. Kendisi toplumsal hareketlerde aktif olarak rol aldığı için hem literatüre girecek şekilde açıklayıcı hem de uygulamalı olarak yaşadığı olayları aktarmayı başarmıştır.
Yazarımızdan birazcık bahsedecek olursak , 12 Şubat 1961’de ABD’de doğmuş, 2 Eylül 2020’de İtalya’da hayatını kaybetmiştir. David Graeber çağdaş antropoloji, siyaset teorisi ve ekonomi eleştirisinin en önemli isimlerinden sayılırken aktif olarak sosyal ve toplumsal eylemlere katılan biridir. Ayrıca sıradan insanların yaşamları, toplumsal dayanışma biçimleri ve alternatif ekonomik sistemler üzerine derinlikli analizler yaparken bu çalışmaları günümüz olaylarıyla karşılaştırıp, yaşadığımız dönemi
David Graeber ‘i pandemi dönemi ekonomi kitapları ile ilgilenirken keşfetmiştim. Bunun üzerine antropolog olduğunu öğrenince tabii ki tüm kitapları listeme almıştım ama 2025 yılında okuma fırsatına eriştim. Bundan önceki kitabım Anarşist Bir Antropolojiden Parçalar adlı kitabıydı gerçekten antropolojide okuduğum; alan disiplinlerinin neden anarşist olarak ve farklı, doğru olanı araştırmaya sevk etmesi gerektiği fikirlerini barındıran bir kitap idi.
Tersine Devrimler kitabı ise siyaset ,şiddet , bürokrasi, sanat ve estetik, toplumsal direniş , umut, küresel ticaret , borçlanma, feminizm gibi konuları ele alarak yazdığı yazıların bir bütünü olarak ortaya çıkmıştır. Hatta giriş kısmında bile yayınevinin editör yazıların birbiriyle ilişkisini nasıl oluşturduğuna dair bir giriş yazısı yazmasını açıklamasını istemişlerdir. :) Bir antropolog olarak giriş yazısını belirttiği gibi aslında bütün olaylar insanla ilgilidir ve hepsi birbiriyle bir bağlama ve sürekliliğe sahiptir.
Özellikle yazıların tamamı 2004-2010 arasında kaleme aldığı belirterek bu dönemdeki olayları çözümleyici ve irdeleyici şekilde fikirlerini belirtir. Kendisi toplumsal hareketlerde aktif olarak rol aldığı için hem literatüre girecek şekilde açıklayıcı hem de uygulamalı olarak yaşadığı olayları aktarmayı başarmıştır.
Yazarımızdan birazcık bahsedecek olursak , 12 Şubat 1961’de ABD’de doğmuş, 2 Eylül 2020’de İtalya’da hayatını kaybetmiştir. David Graeber çağdaş antropoloji, siyaset teorisi ve ekonomi eleştirisinin en önemli isimlerinden sayılırken aktif olarak sosyal ve toplumsal eylemlere katılan biridir. Ayrıca sıradan insanların yaşamları, toplumsal dayanışma biçimleri ve alternatif ekonomik sistemler üzerine derinlikli analizler yaparken bu çalışmaları günümüz olaylarıyla karşılaştırıp, yaşadığımız dönemi
David Graeber'i pandemi sürecinde kaybettik. Son zamanların en önemli entelektüeliydi bence. Türkçeye çevrilen tüm kitaplarını topladım. Nihayet okumalarına başladım. Bu kitaptaki yazıları 2004-2010 yılları arasında çeşitli yerlerde yazdığı yazıların bir araya getirilmesinden oluşuyor. 1999 yılındaki küresel karşıtlığı eylemlerin yükselişe geçtiği anda yaşanan 11 Eylül olayı sonrası devletin güvenlik politikalarını bahane göstererek tabandan demokrasi taleplerini bastırdığı bir dönemde Graeber hem neoliberalizmi eleştiriyor hem de sol ideolojinin nerede hata yaptığını dile getiriyor.
Seçmenler her geçen gün kötü ile daha kötü arasında seçim yapmaya devam ediyor. Finans kurumları aşırı kâr baskısı altında gereksiz yatırımlar yaparak tökezlemeye, parçalanmaya ve iflas etmeye devam ediyor. Çevresel etkiler insanlara S.O.S verirken, doğaya verilen ve geri dönüşü olmayan zararlara dur demiyoruz. Sağ iktidarlar ise yıllardır aynı nakaratı tekrarlıyor. Bizden başka alternatif yok. Örgütlü direnişler, sivil toplum kuruluşları ve sendikalar dağınık ve tutarsız bir görünüm sergiliyor.
Ekonomi okuyanlar şu tanımı iyi bilir. İktisat bilimi sonlu kaynakların, sonsuz ihtiyaçları karşılaması gereğinden doğmuştur. Böyle bir dünyada bitmek bilmeyen bir büyüme arzusunu ve tüketme iştahını devam ettirmek mümkün değil. Fakat tüm yaşananlara rağmen insanlar sesini çıkarmak, eyleme geçmek, organize olmak veya değişimi istemek yerine kamuya açık gösterilerde seyirci olmayı tercih ediyor.
İktidarların en korktuğu şey Graeber'in de dediği gibi tabandan demokrasidir. Ne zaman gerçekten demokratik bir talep çağrısı yapılsa, sivil itaatsizlik ve doğrudan eylem hareketleri başlasa verilen tepki aynıdır. Sandıkla geldik, sandıkla gideriz. Demokratik seçimlerle iş başına gelip, despotizme dönüşen
Graeber'in siyaset, ortaklık, mücadele etmek, yenilmek, kazanmak, kapitalizm vb. üzerine olan kısa denemelerinden oluşan bu kitabın tek sevmediğim şeyi türkçe basımındaki kapak resmi olsa gerek.
Tersine devrimler adlı bu kitabın amacını, Graeber'in ikinci bölümün başında yazdığı şu dizeler, kanımca çok güzel özetliyor:
"Bir devrim noktasına ya da bir devrimler dizisine doğru ilerliyor olabiliriz, ama artık bunun ne demek olabileceği konusunda bile bir fikrimiz yok... Neden her türlü radikal toplumsal dönüşüm fikri çokluk tarafından 'gerçeklikten uzak' addediliyor? Eğer bugün, geçmişin boyunduruk mekanizmalarından yekten ve toptan bir kopuş beklemiyorsak, o zaman devrim deyince neyi anlıyoruz?"
Gerçekten de dönüp bu soruları ziyaret etmeye, üzerine tekrar tekrar beraber düşünmeye ihtiyacımız var belki de. Graeber, tam da bunu yapıyor. Kendi samimi, yer yer alaycı ve gücümüzü hatırlatan ama bir o kadar öz-eleştirel ve reflektif sesi ile. Okurken Graeber ile beraber düşündüğümü hissettiren, sesimin satır aralarında yer bulduğu bir kitap. belki de bu yüzden daha fazla anarşist yazarlara ihtiyacımız var. bir şeyleri 'öğretmeye' çalışmaktan ziyade, birlikte düşünmek için satır aralarına bizleri de çağıran yazarlara.
son olarak ise, kitabın son bölümünde bu kadar basit ve güzel bir dille yazılan neoliberalizme dair kısmı ve bir son söz paylaşmak isterim:
"Dünyadaki herkesi ekonomik büyümenin herhangi bir önem arz eden tek şey olduğuna ikna etmeyi başaran hareketti neolibeliralizm; kendi himayesi altında reel büyüme oranları küresel çapta yerle yeksan olsa da... Finans kodamanlarının herhangi bir şeyin değerini tayin ve idare etmeye muktedir tek topluluk olduğuna dünyadaki herkesi ikna etmeyi başaran sistemdi neoliberalizm, bunun için o kendi finans enstrümanlarının
Yazar Hakkında
David GraeberYazar · 10 kitap
David Graeber, Amerikalı bir antropolog, siyasi eylemci ve yazar. LSE'de profesördür ve eski Yale'de antropoloji profesörü olarak görev yapmıştır. Küresel Adalet Hareketi ve İşgal Cüzdanı'nda yer aldı ve Demokrasi Projesi ve Debt: The First 5,000 Years yazarıdır.
