KABİR AZABININ VARLIĞI-YOKLUĞU HAKKINDAKİ BÜTÜN TARTIŞMALARI BİTİRİYORUM
Öncelikle kabir azabının olmadığına dair ne bir ayet ne bir hadis ne de selefi salihinden bir nakil vardır. kabir azabı yok diyenler selefi mantığı gibi "kabir azabı vardır" tarzında dümdüz bir ayet beklentisi içindeler ki bu Kuran'ın üslubunun dışında bir beklentidir. Bunun haricinde geçmişten günümüze kadarki 1400 yıllık İslami serencamda birkaç kişi dışında kabir azabını reddeden hiçkimse yoktur.
Malumdurki her zaman ve zeminde genel kanaatin aksine düşünen, şaz(absürt) görüşleri olan kişiler vardır. Fakat bunlar kale alınmazlar. Ehli Sünnet yani ana omurga yani islamın bizatihi kendisi olan grup geçmişten beri ümmetin %85-90'lık dilimini oluşturmuştur. Şia denilen bozuk fırka ise %10-15'lik dilimini oluşturmuştur. Bu iki grupta kabir azabının varlığını kabul ediyor. Bu da ümmetin %99'u demek. %1 olan şaz(absürt) görüşlere sahip olan kişileri niye kale alalım?
Şimdi delillere geçelim:
1. “Kur’ân’da kabir azabı yok” iddiasına cevap:
Kur’ân’da “kabir” kelimesi ile “azap” kelimesi doğrudan yan yana gelmese de, ölüm ile kıyamet arasındaki berzah hayatında azap ve nimet hâlinin yaşandığına dair apaçık ayetler vardır.
1. Mü’min Suresi, 46. Ayet.
“Onlar sabah akşam ateşe arz olunurlar; kıyamet koptuğu gün ise: ‘Firavun ailesini azabın en şiddetlisine sokun’ denir.”
Bu ayette iki farklı azap safhası vardır:
1- Kıyametten önce sabah-akşam süregelen azap (kabir/berzah azabı)
2- Kıyametten sonraki cehennem azabı.
2. Tevbe Suresi, 10. Ayet.
“… Onları iki kez azaplandıracağız, sonra büyük bir azaba döndürülecekler.”
Müfessirler, bu iki azaptan ilkinin dünyada, diğerinin kabir hayatında olduğunu belirtmişlerdir. Sonraki büyük azap ise Cehennem azabıdır. (Taberî, İbn Kesîr tefsirleri).
3. Mümtehine, 13. Ayet. "Ey iman edenler! Allah'ın gazabına uğrayanları ve kabir ehli kâfirlerin ümit kesmeleri gibi ahiretten ümit kesenleri dost edinmeyin."
Kabirde hayat yoksa eğer "Kabir ehli kafirler kimlerdir? Kimden neden ve nasıl ümid kesiyorlar?
4. Nuh suresi 25. Ayet. "(Nuh'un kavmi)
Günahlarından dolayı boğuldular ve ardından da ateşe sokuldular."
Bu ayet-i kerimede geçen "feudhilü" (sokuldular) kelimesindeki "f" harfi, Arapça'da "fe-i takibiyedir." Yani olayın hemen olduğunu ve hiç ara verilmediğini ifade eder. Demek Hazreti Nuh'un kavmi boğulduktan hemen sonra ateşe sokulmuştur. Eğer kabir hayatı inkâr edilirse, Hazreti Nuh'un kavminin boğulduktan hemen sonra sokuldukları ateş nedir? Cehennem denilemez çünkü cehenneme giris hesaplar görüldükten sonra olacaktır. Acaba kabir azabından başka hangi azap vardır ki, Hz. Nuh'un kavmi denizde boğulduktan hemen sonra o ateşe girmiş olsunlar?
5. En‘âm Suresi, 93. Ayet.
"… Ölüm anında zalimlerin hâlini görsen! Melekler ellerini uzatmış: ‘Canınızı çıkarın! Bugün alçaltıcı azapla cezalandırılacaksınız…"
Buradaki “Bugün” ifadesi, ölüm anından kıyamete kadar sürecek azabı işaret eder. Farkındaysanız zalimlerin canları çıkar çıkmaz direk azaba düçar olacaklarını söylüyor ayeti kerime. Eğer ki kabir azabı yoksa burada bahsi geçen azaba doğrudan cehennemdeki azap demeniz gerekir. Bu da insanın ölür ölmez cennet ya da cehenneme yerleştirildiğini söylemeyi gerektirir. Eğer ki ölür ölmez cehenneme ya da cennete koyulursa mahşer meydanında toplanmaya dair onca ayete ne diyeceksiniz?
Mahşerden sonra gerçekleşecek olan sorgu-sualle alakalı ayetlere ne diyeceksiniz? Sorgu sualden sonraki ins ve cinnin asıl yurdu olacak olan cennet ya da cehennem ne olacak?
6. Âl-i İmrân, 169-171. Ayet.
“Allah yolunda öldürülenleri ölü sanmayın. Bilakis onlar diridirler, Rableri katında rızıklanırlar.”
- Eğer ki şehitler berzahta/kabirde nimet görüyorsa -ki henüz daha hayatta olduğumuza göre kıyamet kopmadı nerede rızıklandırılıyorlar?- Şehitlerin zıttı olan fâsık ve kâfirlerin de azap görmesi kaçınılmazdır. İki iki daha dört.
7. Enfâl, 50. Ayet.
"Melekler, inkâr edenlerin suratlarına ve arkalarına vura vura, “Tadın bakalım yangın azabını!” diyerek CANLARINI ALIRKEN bir görseydin!"
Bu ayeti kerimede canlarını alırken ifadesi çok mühim. Yani daha can verme aşamasında azap başlıyor demektir. Henüz mahşer gerçekleşmedi, hesap verilmedi, cehennem ve cennet aşamasına geçmedik. Can verirken azap başladı. İşte bu da Tevbe suresi 10. ayeti kerime ile paralel olarak cehennem öncesi iki defa azaplandırılacaklarına delildir kafirlerin ve fasıkların. Can verirken dünyada azap başlıyor. Kabirde ise sorgu sualin hemen ardından azap devam ediyor.
8. Tûr, 47. Ayet.
İmam Ebû Hanîfe rh oğlu Hammâd'a kabir azabının delilini sorar.
İmam Hammâd rh şöyle cevap verir:
"Şüphesiz o zulmedenlere bundan başka/aşağı bir azap daha vardır." [Tûr, 47]
Yani: Cehennem azabından başka/aşağı bir azap daha vardır. Yani kabir azabı.
[Nesefî, Bahru'l-Kelâm, s. 321]
2. Sahih Hadislerde Kabir Azabı:
Kabir azabı, yalnızca zayıf rivayetlere değil, mütevatir manaya ulaşan sahih hadislere dayanır:
1. Buhârî, Vudû, 55; Müslim, Tahâret,111
Hz. Peygamber (s.a.v.) iki kabrin yanından geçerken:
“Bu ikisi azap görüyorlar. Büyük bir şeyden dolayı azap görmüyorlar (yani insanlarca küçük görülen şeyler). Biri idrardan sakınmazdı, diğeri koğuculuk yapardı.”
2. Peygamber Efendimiz şöyle dua ederdi:
"Allah'ım! Kabir azâbından sana sığınırım. Cehennem azâbından Sana sığınırım. Hayatın ve ölümün fitnelerinden sana sığınırım. Deccâlin fitnelerinden sana sığınırım."
(Buhârî, Ezan, 149)
اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ وَمِنْ عَذَابِ النَّارِ وَمِنْ فِتْنَةِ الْمَحْيَا وَالْمَمَاتِ وَمِنْ فِتْنَةِ الْمَسِيحِ الدَّجَالِ
3. Buhârî, Deavât, 39; Müslim, Mesâcid, 128
“Kabir ya cennet bahçelerinden bir bahçe ya da cehennem çukurlarından bir çukurdur.”
4. Tirmizî, Kıyamet, 26; Ahmed b. Hanbel, 3/38
Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şu duayı sıkça yapardı:
“Allah’ım! Kabir azabından, cehennem azabından, hayatın ve ölümün fitnesinden ve Deccal fitnesinden Sana sığınırım.”
5. Nesâî, İsti‘âze,18
“Kabir azabından Allah’a sığının. Çünkü kabir azabı haktır.”
“Defnedilmeyenler nasıl azap görür?” sorusuna cevap:
Kabir azabı, cesede bağlı bir fiziksel azap değil; ruhun berzah âleminde yaşadığı bir azaptır. Cesedin kabirde olması şart değildir.
Denizde boğulan, yakılan, hayvanlarca parçalanan kimseler de berzah azabına uğrayabilirler.
İmam Nevevî, İbn Hacer gibi âlimler - ki otorite isimlerdir- bu noktada ittifak etmiştir.
“Hesap olmadan azap adalete aykırı” iddiasına cevap:
Ehli Sünnet’e göre, kabir azabı “nihai ceza” değil, dünyadaki amellere göre ön azap veya ön nimet safhasıdır.
Bu, tıpkı dünyada zalimlere verilen musibetler veya müminlere verilen nimetler gibi, Allah’ın adaletiyle çelişmez. Asıl hesap günü, mahşerde olacaktır.
Melih Çağrı Dönmez | 26.05.2026 | Manisa / Gördes
··
348 Gösterim
4 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Hocam onu da geçin birde ortalıkta yayılmış, ölüye Kuran mı okunur, Kuran diriler içindir diye birşey yaymışlar. İnanan da o kadar fazla ki. Ölü duyamazmış Yasin okunmazmış. Salavata bidat diyeni mi ararsınız şu anki yaşadığınız emevi dini diyeni mi ararsınız. Neler var neler. Kim yayıyor bunları anlamak güç. Kendi sanki yürüyen Kuranmış gibi bir savunuyor Kuranı adam okumuş dört dörtlük uygulamış sanki hayatına da. İşte Türkçe okuyup uygulanmazsa ne anlamı kalırmış. Adam kafasınca uydurmuş birşeyler inanıyor.
Sadece Kur'an daha doğrusu meal diyen güruhtan çıkıyor çoğu bunlar. Sünnet, ulema olmayınca istikamet olmuyor, insan sapiyor, en sonunda dinsizlik..
İnanmıyorum anlamında yazmadım ama insanlarda maalesef kabir ile ilgili mevzular diğer önemli konulara göre daha ön plana çıkıyor ve ilgi celb ediyor.
Kardeşim tüm bu yazdıklarını biliyorum çünkü okudum ancak hâşâ ikiz bir yargılama gibi bir durum oluşuyor insanların zihninde ve tehlikeli. İnanmayan veya inanmak istemeyen çok.
Allahümme ecirnâ min azabi'l kabr.
Esasında kelam/akaid kitaplarına baktığımızda kabir hayatiyla ilgili meseleler fazla tartışmaya açılmadığıni görüyoruz. Tartışma daha çok modern dönemle birlikte olmaya başladı. Bilhassa aklına fazla güvenen hadis inkarcı modernistler bu tür meseleleri önümüze koymuştur.Öyle olunca cevap verme durumu ortaya çıkıyor.Böyle icma ile sabit konuları tartışmaya açmak,inkar etmek bana masum gelmiyor. Peygamber Efendimiz var olduğunu söylemiş, ümmetini dualarında kabir azabından korunmasıni öğretmiştir. Bitti yani..Biz kabir/ahirete dair şeylerin çoğunu Allahın Resulunden öğreniyoruz. Resulüllah a.s da yalan konuşmaz.Dolayısıyla bir mümin için inanıp inanmamaktan ziyade, bu konuların nasıl anlatildigidir.
Bende mesela bütün okumalarıma karşı şu oturmamıştır:
Allah seri'ül hisabdır... Ama hem kabirde hem de ahirette neden sorgu olduğuna inanıyoruz? Neden iki ayrı sorgu? Neden ilki melekler ve ikincisi bizatihi Hak Teala tarafından?
Ayrıca bana kabir azabı hakkında sorduklarında iman üzerinde bir etkisi olmadığını, kabir azabına inanmanın imana taalluk etmediğini, eğer bir kabir azabı varsa ahiret azabına hazırlığın buna da bir hazırlık olacağını ifade ediyorum.
Son bir husus: Allah adillerin en adili değilse şayet hangi hikmete binaen iki defa yargılayıp iki defa azap etme iradesini gösterecek?
1.Kabirdeki sorgu Allah'ın haşa hesabı görmekte zorlanması veya vakte ihtiyaç duymasıyla ilgili değildir.Meleklerin kulun imanını test etmesidir ve ona göre berzah alemine(kabir alemine) göndermesidir. (Cennet bahçesi veya Cehennem çukuru gönderilmesi)
Allahın mahşerde ki sorgusu ise adalet-i ilahinin genel olarak ilanıdır. Buradaki hikmet Allahın kullari hakkında bilgi edinmesi değildir, kulun kendi eliyle yaptıkları ameller, şahitler(insanın her azaları) itiraf edilmesidir.
2.Müminin günahları için kabirde azap görmesi ahirette azabınin hafifletecek olmasıdır veya azabın silinmesidir. Takdiri Allahındir. Allah adil-i mutlaktir, kullarına zulüm etmez. Hem ahiretteki azap daha çetindir. Kabirdeki azap ise başlangıç olarak düşünebiliriz. Yani kabir azabı, ahiretteki cezadan bağımsız, ekstradan verilen ikinci bir ceza türünden değildir.Kabir hayatı, kişinin cehennemde çekeceği nihai cezanın berzah alemine yansıyan ön dalgasıdir.
3.Kabir azabı manevi tevatür derecesinde olup, İmam Eşariye göre sahabe, tabiun icmasi ile sabittir. İnkarı İmam Ebü Hanife ye göre küfürdür.