Kürk Mantolu Madonna
Kürk Mantolu Madonna’yı bitirdiğimde, yıllardır çevresinde oluşan o “benzersiz başyapıt” algısının bende tam karşılık bulmadığını fark ettim. Evet, etkileyici ve hüzünlü bir aşk hikâyesi okuyoruz. Raif Efendi ile Maria Puder arasındaki bağın masumiyeti, birbirlerini gerçekten “gören” iki insan olmaları ve sonundaki trajedi insanı ister istemez etkiliyor. Özellikle final bölümlerindeki pişmanlık duygusu oldukça güçlüydü. Fakat buna rağmen romanın bende bıraktığı etki, hakkında yıllardır kurulan büyük övgüler kadar sarsıcı olmadı.
Belki de bunun en büyük sebebi Maria Puder karakteriyle tam anlamıyla bağ kuramamam oldu. Güçlü, özgür ve dönemi için sıra dışı bir kadın olarak çizilse de yer yer fazla kaprisli ve yorucu geldi. Raif Efendi ise çoğu zaman aşırı pasif, silik ve hatta insanı sinirlendirecek kadar edilgen bir karakterdi. Onun bu kadar içine kapanık oluşu başta trajik görünse de roman ilerledikçe karakterin kendi hayatını yönlendirme konusunda neredeyse hiç çaba göstermemesi beni hikâyeden biraz uzaklaştırdı.
Romanın özü aslında oldukça basit: kavuşamayan iki insanın hikâyesi. Elbette bunu Sabahattin Ali’nin duygusal ve yer yer çok zarif diliyle okuyoruz. Bazı cümlelerde gerçekten güçlü bir edebiyat hissi var. Özellikle yalnızlık, yabancılaşma ve geç kalmışlık üzerine yazdığı bazı satırlar çok etkileyiciydi. Fakat genel olarak bakınca, anlatının bu kadar “efsaneleştirilecek” kadar büyük bir edebi yapı sunduğunu düşünmedim. Daha çok birkaç çok güçlü paragrafın ve finaldeki dramatik kırılmanın, romanın tamamının önüne geçtiğini hissettim.
Yine de kitabın tamamen etkisiz olduğunu söylemek haksızlık olur. Çünkü Raif Efendi’nin yıllarca yanlış bir öfkeyle yaşadığını öğrenmesi, Maria’nın aslında onu hiç terk etmemiş olması ve adamın kendi kızını yıllar sonra tanımadan karşısında görmesi gerçekten acı vericiydi. Romanın en başarılı yanı da burada bence: büyük olaylardan çok, insanın içine yerleşen geç kalmışlık hissini anlatabilmesi.
Benim için Kürk Mantolu Madonna “kötü” bir roman değil; fakat yıllardır anlatıldığı kadar olağanüstü, sarsıcı ya da erişilmez bir başyapıt da değil. Güzel, hüzünlü ve bazı yerlerde çok dokunan bir aşk hikâyesi… Ama yine de etrafında oluşan büyük hayranlığı tamamen anlayabildiğimi söyleyemem.
··
26 Gösterim
Yorumlar
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.