Mahir Kabakçıoğlu & Mestan
Demirciler Çarşısı Cinayeti karakter incelemesi I: Mahir Kabakçıoğlu
Mahir Kabakçıoglu: Yaşar Kemal, Çukurova’nın toplumsal dönüşümünü anlatırken Mahir Kabakçıoğlu karakteriyle, geleneksel beylik düzeninin yerini alan, eğitimli ancak bir o kadar yozlaşmış ve fırsatçı sermaye sınıfını temsil eder.
Yaşar Kemal’in Demirciler Çarşısı Cinayeti’ni okurken insanın zihnine kazınan en nevi şahsına münhasır karakterlerden biri şüphesiz Mahir Kabakçıoğlu’dur. Roman boyunca Çukurova’nın o bildiğimiz, kan davalarıyla kavrulan eski feodal düzeninin çöküşünü izlerken, Yaşar Kemal karşımıza öyle bir "yeni ağa" profili çıkarır ki, hani derler ya, gelen gideni aratır cinsten.
Mahir Bey, kasabaya adımını attığı ilk andan itibaren o dönem için büyük bir caka vesilesi olan Viyana eğitimini ve Almancasını herkesin gözüne sokar. Amacı bellidir: Kasaba eşrafı üzerinde entelektüel bir üstünlük kurmak. Kendini büyük şehirlerdeki parlak kariyerleri reddetmiş, memleketine hizmet aşkıyla yanıp tutuşan bir idealist gibi pazarlar. Ama bu parlak, batılı ve aydın maskesinin arkasını azıcık kazıdığınızda, karşınıza geleneksel beylerden çok daha tehlikeli, mülkiyet hırsıyla gözü dönmüş bir fırsatçı çıkar.
Onun o çok güvendiği modern eğitimi, halka bakışındaki ilkel acımasızlığı zerre yumuşatmamıştır. Aksine, yönetim felsefesini tek bir cümleyle özetler: "Dünya öküzün boynuzunda değil, Türkiye sopanın boynuzunda durur." Ona göre bu halk ancak baskıyla, şiddetle zapturapt altına alınabilir. İki dakika başını boş bıraktın mı düzen bozulur. Yani aslında tepeden tırnağa antidemokratik, tepeden bakan ve otoriter bir zihniyetin ta kendisidir.
Derviş Bey ya da Mustafa Bey gibi eski toprak sahiplerini memleketin ilerlemesine ayak bağı olan "habis urlar" olarak görür. Görünürde onların kan davalarını "Avrupalıların asla anlamayacağı bir vahşet" diye niteler ama derdi toplumun huzuru falan değildir. Asıl derdi, bu beyler tasfiye edilince Akçasaz’ın o bereketli, ucu bucağı görünmeyen topraklarının üzerine konmaktır.
Nitekim beyleri sürgüne gönderecek olan 3236 sayılı planın arkasındaki sinsi akıl da ona aittir. Savcıyı parmağında oynatıp bu köklü aileleri Kars’a, Edirne’ye sürdürmeye çalışırken bir yandan da korkudan titrer; ne olur ne olmaz diye beylere arkadan gizlice haber uçurmayı ihmal etmez. Zaten Derviş Bey onun bu ikili oynayan ödlek tavrını hemen sezer ve yüzüne karşı "dalkavuk, korkak ve alçak" diye haykırır.
Romanın sonunda eski feodalitenin yıkılışını büyük bir zafer gibi kutlayıp, "Bu katiller yaşadıkça bu vatan ölü dernektir" diye ahkam keserken aslında trajikomik bir aynaya bakmaktadır. Çünkü köylünün sırtından inen o eski beylerin yerine; bu kez arkasına yasaları, bürokrasiyi ve modern medeniyet söylemini alan, elinde banka cüzdanıyla köylünün sırtına daha da sert binen yeni nesil, kravatlı bir ağa gelmiştir.
----
Demirciler Çarşısı Cinayeti karakter incelemesi II: Mestan
Mestan, Demirciler Çarşısı Cinayeti’nde ağaların gölgesinde yaşamaya mahkûm edilmiş insanların temsilcilerinden biridir. Ne Derviş Bey gibi güçlü ne de Mustafa Bey gibi hırslıdır. Onu önemli kılan şey, romandaki vicdan seslerinden biri olmasıdır.
Mustafa Bey’in yanında yer almasına rağmen onun acımasızlığını bütünüyle benimsemez. Kan davasının içindedir ama bu düşmanlığın anlamsızlığını giderek daha fazla fark eder. Yıllarca süren çatışmaların kazananı olmadığını, bedeli hep sıradan insanların ödediğini görür.
Mestan’ın en belirgin özelliği sadakatidir. En zor zamanlarda Mustafa Bey’i yalnız bırakmaz. Ancak bu sadakatin altında büyük bir yorgunluk vardır. Çünkü beylerin bitmek bilmeyen kavgaları yüzünden harcanan hayatlara tanıklık etmiştir.
Karakterin özünü ortaya koyan anlardan biri, “Allah bu Beylerin bin belasını versin, ondurmadılar bizi.” sözüdür. Bu cümlede hem öfke hem de yılların biriktirdiği hayal kırıklığı vardır.
Yaşar Kemal, Mestan karakteriyle ağalık düzeninin yalnızca düşmanlarını değil, ona hizmet eden insanları da tükettiğini gösterir. Bu nedenle Mestan, romanda yalnızca bir yardımcı karakter değil; eski düzenin mağdur ettiği insanların sesi olarak karşımıza çıkar.
Demirciler Çarşısı Cinayeti 
Yaşar Kemal
Demirciler Çarşısı Cinayeti Yaşar Kemal·
1.207 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.