"ALTUN ARMAĞAN"
"Türkler, Peygamber'in hicreti zamanında ve ondan daha önce, yani Avrupa'nın birçok kavmi ormanlarda post giyip avlanarak yarı vahşi bir hayat geçirirken, yazı kitap nedir bilmezken; şimdi sadece savaşçı ve hükümdar olmak, sadece savaş ve fetihler yapmak için yaratılmış gibi görülen Türkler, o zamanlar böyle büyük bir medeniyeti kurmayı başarmışlardır.
Efendiler,
Biz çoğunlukla bunları bilmiyoruz. Bilmeye de çalışmıyoruz. Ve sonra bilmediğimizden utanmayarak o medeni atalarımıza en ağır sözlerle iftira etmekten çekinmiyoruz. Bilmem ki bizden daha hayırsız evlatlar başka bir yerde bulunur mu?"
Bir lideri anlamanın en güzel yolu, onun zihnini besleyen kitaplara bakmaktır. Mustafa Kemal Atatürk’ün okuma dünyasına açılan eserler, bir listeden çok daha fazlasıdır. Onlar; düşüncenin, vizyonun ve aydınlanmanın izlerini taşıyan kıymetli rehberlerdir. Atatürk’ün okuduğu ve derinden etkilendiği eserler arasında özel bir yere sahip olan Altun Armağan, Türk fikir hayatının dönüm noktalarından birini temsil ediyor.
1912 yılında yayımlanan bu derleme, dönemin en önemli isimlerini bir araya getiriyor. Dönemin Türkçülük akımının temel metinlerini içermektedir. Atatürk’ün gerek tarih tezini oluştururken gerekse Dil Devrimi’ni gerçekleştirirken savunduğu fikirlerin izlerini Altun Armağan’da görmek mümkündür. Yusuf Akçura, Ziya Gökalp, Halide Edip Adıvar, Mehmet Emin Yurdakul ve Ahmet Hikmet Müftüoğlu gibi aydınların yazı ve şiirlerinden oluşan eser, Türk Ocakları’nın yayın organı Türk Yurdu’nun eki olarak biz okurlara sunulmuştur.
Altun Armağan’ı okuduğumuzda, Atatürk’ün hem tarih tezini oluştururken hem de Dil Devrimi’ni gerçekleştirirken savunduğu fikirlerin tohumlarını açıkça görebiliyoruz. Özellikle Yusuf Akçura’nın “Türk ve Tatarlar Birdir, Türkler Medeniyete Hizmet Etmiştir” başlıklı konferans metni, Atatürk’ün fikir dünyasını derinden etkilemiştir.
Her sayfasında, bir milletin kaderini değiştiren bir aklın izlerine rastlamak mümkün. Okudukça hayranlık duyuyorsunuz, düşündükçe derinlik kazanıyorsunuz. Çünkü bu kitap sadece bir derleme değil; Türk tarih tezinin, dil devriminin ve millî kimlik inşasının temel taşlarını barındıran bir hazine. Özellikle eserdeki yazılar, millî kimlik inşası, Türk tarihi ve Türk dili üzerine yoğunlaşmaktadır.
Altun Armağan, Türkçülük akımının zirveye çıktığı bir dönemde, 1912 yılında yayımlanmıştır. Bu dönem, Balkan Savaşları’nın hemen öncesine ve Osmanlı Devleti’nin toprak kayıplarının arttığı bir sürece denk gelir . Millî kimlik arayışının yoğunlaştığı bu buhranlı yıllarda, Türk aydınları “Turan” idealini ve Türk milletinin kadim geçmişini edebiyat ve fikir yazılarıyla işlemeye başlamışlardır. Eser, işte bu ortamda, Türk Ocağı çevresindeki aydınların kaleminden çıkan yazı ve şiirleri bir araya getiren bir manifesto niteliğindedir . Yusuf Akçura, Ziya Gökalp, Halide Edip Adıvar, Mehmet Emin Yurdakul ve Ahmet Hikmet Müftüoğlu gibi dönemin en önemli isimlerinin eserde yer alması, derlemenin ne denli kapsamlı ve etkili olduğunu göstermektedir.
Eserde yer alan her metin, dönemin Türkçülük anlayışının farklı bir boyutunu yansıtmaktadır.
1. Yusuf Akçura – “Türk ve Tatarlar Birdir, Türkler Medeniyete Hizmet Etmiştir”
Bu metin, eserin kalbinde yer alan ve Atatürk’ü en çok etkileyen yazıdır . Akçura bu konferans metninde üç temel tezi savunur:
· Türk Birliği: Rusya’daki Tatarlar ile Osmanlı Türklerinin aynı kökten geldiğini, aralarında etnik ve dilsel bir fark bulunmadığını ileri sürer.
· Türklerin Medeniyete Katkısı: Türklerin sadece savaşçı bir millet olmadığını, aynı zamanda İslam öncesi ve sonrası dönemlerde dünya medeniyetine önemli katkılar sunduğunu savunur.
· Irk ve Din Ayrımı: Müslüman olmayan Türk boylarının da (Hristiyan, Şamanist veya Budist Türkler) Türk milletinin ayrılmaz bir parçası olduğunu vurgular.
Bu tezler, daha sonra Atatürk’ün Türk Tarih Tezi’nin temelini oluşturacak ve “Türk” tanımının dini değil, etnik ve kültürel temellere dayandırılması gerektiği fikrini pekiştirecektir.
2. Ziya Gökalp – “Turan” ve “Altın Destan”
Ziya Gökalp’ın bu iki şiiri, Turan idealini edebi bir dille işler. “Turan” şiirinde, Türk milletinin birleşmesi gerektiğini ve bu birliğin sadece siyasi değil, aynı zamanda duygusal ve kültürel bir birlik olduğunu anlatır. “Altın Destan” ise Türk mitolojisinden ve tarihinden esinlenerek yazılmış epik bir şiirdir. Gökalp’ın bu şiirleri, Atatürk’ün millî kültür ve millî birlik vurgusunu besleyen önemli metinlerdir. “Ne mutlu Türk’üm diyene” sözünün fikrî arka planında, Gökalp’ın bu şiirlerindeki birlik ve aidiyet duygusunun etkisi büyüktür.
3. Halide Edip Adıvar – “Erenköyü: Yeni Turan Yurdu”
Halide Edip’in bu yazısı, bir hayali ülke tasviri olarak okunabilir. “Erenköyü”, bir Türk aydınının ideal toplumunu, Türk gelenekleriyle modern yaşamın harmanlandığı bir mekân olarak resmeder . Bu metin, Tanzimat’tan beri devam eden “Doğu-Batı çatışması”na bir cevap niteliği taşır; modernleşirken millî kimliğini kaybetmeyen bir Türkiye hayali sunar.
4. Mehmet Emin Yurdakul – “Kur’a Neferi”
Mehmet Emin, halkın diliyle yazdığı sade şiirlerle tanınır. “Kur’a Neferi”, bir askerin vatanseverliğini, sade ve samimi bir dille anlatan bir şiirdir . Bu şiir, Atatürk’ün “Ordunun milletin ta kendisidir” anlayışının edebi bir yansıması gibidir; halk ile askeri birleştiren, vatan sevgisini yücelten bir temaya sahiptir.
5. Ahmet Hikmet Müftüoğlu – “Altın Ordu”
“Altın Ordu”, adından da anlaşılacağı üzere, Cengiz Han’dan itibaren Türk-Moğol devlet geleneğini ve bu devletlerin ihtişamını konu alır . Müftüoğlu, tarihin derinliklerindeki bu büyük imparatorlukları hatırlatarak, Türk milletinin geçmişteki görkemli günlerine vurgu yapar. Bu tür tarihsel hatırlatmalar, Atatürrük’ün tarih tezlerinden biri olan “Türklerin dünya medeniyetine yön veren büyük devletler kurduğu” fikrini desteklemektedir.
Bugün Türk tarih tezinin temellerini, dilde sadeleşme hareketini ve millî kimlik inşasını anlamak isteyen herkesin mutlaka göz atması gereken bir başucu eseridir Altun Armağan. Atatürk’ün hangi kaynaklardan beslendiğini görmek için bu eser, eşsiz bir anahtar niteliği taşımaktadır.
Bu eser, sadece bir edebiyat derlemesi değil, aynı zamanda Türk düşünce tarihine ışık tutan bir kaynak niteliğindedir. Atatürk’ün fikir dünyasını şekillendiren metinleri bizzat okumak, Türk millî kimliğinin inşa sürecini anlamak açısından büyük önem taşımaktadır.
Kitapla Kalın.
·
36 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.