Bir insan kaç kere ölür ?
Hikâye, Bursa’dan İstanbul’a gelen Yusuf’un şu sözleriyle başlar:
“Ey İstanbul, eski bir dostu vefa ile kabul edecek misin?”
Bu cümle aslında sadece bir şehre değil, geçmişe, hatıralara ve insanın kendine yönelttiği bir sorudur.
Yusuf, taşındığı eski evde bir günlük bulur. Günlüğü okumaya başladıkça sıradan görünen hayatı bir sarmala dönüşür. Günlükteki olaylarla kendi yaşamı birbirine karışmaya başlar. Bu süreçte Hüseyin isimli bir karakterden sıkça söz edilir. Ancak zamanla anlaşılır ki Hüseyin gerçek bir kişi değildir; Yusuf’un zihninin yarattığı ikinci bir benliktir. Yusuf onunla konuşur, tartışır, hatta kavga eder. Hüseyin, Yusuf’un bastırdığı korkuların, yalnızlığının ve yüzleşemediği gerçeklerin sesi haline gelir.
Yeni taşındığı mahallede karşı apartmanda Yeşim adında bir kadın, küçük oğluyla yaşamaktadır. Yusuf, Yeşim’e karşı kısa sürede takıntılı bir ilgi geliştirmeye başlar. Onunla evlenmek istediğini söyler. Bir gün Yeşim’in oğlunu severken, “Anneni gördüğüm anda ona âşık oldum” der. Ancak Yeşim bu ilgiyi sağlıksız bulur ve Yusuf’u reddeder. Yusuf’un ısrarcı tavırları kadını korkutur.
Günlüğü okumaya devam ettikçe Yusuf, yalnızca geçmişte yaşamış insanların hikâyelerini değil, kendi kimliğinin parçalarını da keşfetmeye başlar. Sonunda büyük gerçek ortaya çıkar: Okuduğu günlük babasına aittir. Hüseyin ise babasının ikinci adıdır.
Yusuf, yıllarca annesinden dinlediği hikâyelerin ötesine geçerek babasının bir zamanlar sevdiği kadını bulur. Günlüğü ona teslim eder. Kadın günlüğü alır ama söyleyecek söz bulamaz. Çünkü bazı hayatlar açıklanamaz; sadece yaşanır.
Böylece hikâye, bir günlüğün sayfalarında geçmiş ile bugünü, baba ile oğulu, gerçek ile hayali birbirine bağlayan bir yolculuğa dönüşür.
⸻
Derin Yorum
Bu hikâye ilk bakışta bir aşk ve gizem hikâyesi gibi görünse de aslında insanın kendi kökenini arayışını anlatır.
Psikolojik Açıdan
Yusuf’un yarattığı Hüseyin karakteri, psikolojide “gölge benlik” kavramını hatırlatır. İnsan bazen yalnızlıktan değil, kendi zihnindeki kalabalıktan yorulur. Hüseyin aslında Yusuf’un konuşamadığı tarafıdır.
Babasını tanımadan büyüyen bir çocuk, zamanla kendi kimliğinde eksik kalan parçaları tamamlamaya çalışır. Yusuf’un Yeşim’e duyduğu takıntılı ilgi de gerçek bir aşktan çok, eksik kalan sevgi ihtiyacının dışa vurumudur. O, Yeşim’i değil; onda gördüğü aidiyet duygusunu sevmektedir.
Bu nedenle Yusuf’un hikâyesi aşk hikâyesinden çok bir kimlik arayışıdır.
Sosyolojik Açıdan
Modern şehirlerde insanlar birbirine daha yakın yaşarken ruhsal olarak daha uzak hale gelir. İstanbul burada sadece bir şehir değil, modern toplumun kendisidir.
Apartmanlar karşı karşıyadır ama insanlar birbirine yabancıdır. Yusuf, Yeşim’i tanımadan ona bağlanır. Çünkü günümüz insanı çoğu zaman karşındakini değil, zihninde yarattığı kişiyi sever.
Hikâye aynı zamanda kuşaklar arasındaki görünmez bağları anlatır. Babalarından kaçan çocuklar, farkında olmadan onların hayatlarına benzemeye başlarlar. Yusuf’un babasının günlüğünü okuması, aslında kendi kaderini okumasıdır.
Felsefi Açıdan
Hikâyenin temel sorusu şudur:
İnsan gerçekten kendisi olabilir mi, yoksa anne ve babasının yarım kalmış hikâyelerinin devamı mıdır?
Yusuf babasını ararken kendini bulur. Çünkü insanın en uzun yolculuğu şehirler arasında değil, geçmişi ile bugünü arasındadır.
Günlük burada zamanın sembolüdür. Sayfalar ilerledikçe geçmiş ölmez; yeniden yaşamaya başlar. Geçmiş sandığımız şey aslında içimizde yaşamaya devam eden bir hatıradır.
En Çarpıcı Yorum
Belki de hikâye bize şunu anlatıyor:
Bazı insanlar babalarından kaçtıklarını sanırlar. Oysa yıllar sonra dönüp baktıklarında, yürüdükleri yolun onları tam da babalarının bıraktığı yere getirdiğini görürler.
Yusuf’un İstanbul’a sorduğu soru aslında şehrin değil, hayatın cevaplacağı bir sorudur:
“Ey İstanbul, eski bir dostu vefa ile kabul edecek misin?”
Ve hikâyenin sonunda anlarız ki Yusuf’un aradığı şey İstanbul’un vefası değil; geçmişinin onu affetmesidir. Çünkü insan bazen bir şehre değil, kendi hikâyesine geri döner.
·
49 Gösterim
Yorumlar
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.