Parçalanmış Bir Yüz, Sinematik Bir Kurmaca
Antoni Casas Ros'un Almodóvar Teoremi, trajediyi edebiyatın ve sinemanın filtrelerinden geçirerek güzelliğe dönüştürmeye çalışan ve 2008 yılında İspanya'da en iyi ilk roman ödülüne layık görülen, yazarın kendi yaşadığı gerçek bir yıkımı merkezine alarak bizleri kimlik, fiziksel görünüm, aşk ve sanat üzerine düşünmeye zorlayan; görünürde çarpıcı ancak içeriğinde o kadar da bir albenisi olmayan bir eser.
Uzun bir giriş oldu :)
Kitap bir otobiyografik eser. Casas Ros'un yirmi yaşındayken geçirdiği korkunç bir trafik kazasına dayanıyor anlatı. Matematik eğitimini tamamlamasını kız arkadaşı Sandra ile kutladığı bir gecenin dönüşünde, aniden yola fırlayan bir geyiğe çarpmamak için direksiyonu kırarken kaza yapıyorlar. Bu kaza kız arkadaşı Sandra'nın hayatına mâl olurken Antoni'nin yüzünü tamamen parçalıyor. Sayısız estetik operasyona rağmen yüzü kendi deyimiyle Picasso'nun kübist tablolarına benzeyen, bakması zor bir halde kalıyor.
"İnsanın bir hayatı olması için bir yüz gerekir," diyor yazar. Bu travma, Antoni'nin 15 yıl boyunca kendisini bir eve kapatmasına, dış dünyayla ilişkisini kesmesine ve çok parlak olan matematik kariyerini bırakıp edebiyata sığınmasına neden oluyor böylece ve yazar o yüzüyle dışarı çıkamadığı için edebiyata sarılıyor ve bu kitabı yazmaya karar veriyor.
Kitabı sıradan bir acı günlüğünden çıkarıp çok katmanlı bir anlatıya dönüştüren detay, kurmacanın metne ustalıkla dahil olmasıydı bana göre. Antoni, geçmişini ve yüzsüz bir adamın hikâyesini yazmaya başladığında, ünlü İspanyol yönetmen Pedro Almodóvar'ın bu kitabı filme çekmek istediğini hayal ediyor. Hayatının geri kalanını ve yazım sürecini, sanki Almodóvar'ın kamerasından çıkmış bir senaryo gibi kurgulamaya başlıyor. Almodóvar sinemasının o cesur, ötekileştirilmiş olanı kucaklayan ve imkânsıza olanak sağlayan atmosferi, Antoni'nin ruhsal yolculuğu için kusursuz bir zemin oluşturmuş burada.
Kurmaca ile gerçeğin iç içe geçtiği bu yeni dünyada Antoni, trans bir kadın olan Lisa ile tanışıyor. Kendisini fiziksel deformasyonu nedeniyle dünyadan izole eden Antoni ile, bedenini ve kimliğini kendi arzusuyla yeniden inşa eden Lisa arasındaki tutkulu ilişki, kitabın can alıcı damarlarından birisini oluşturmuş. İkilinin arasındaki bağ; güzellik, çirkinlik, cinsellik ve normal kavramı üzerine kurulmuş kalıplaşmış yargıları yerle bir etmeye çalışıyor.
Kitabın en güçlü önermelerinden biri de tam bu yüzleşmelerin ortasında karşıma çıktı: "Korkunç bir şeyi güzelliğe çevirmek için ona yeterince uzun süre bakmak yeter." Aşkı körü körüne değil, parçaları birleştirip bütüne bakabilme erdemi olarak tanımlıyor.
Son olarak değinmek istediğim bir nokta da şu: Casas Ros, yarım bıraktığı matematiği metinden tamamen dışlamıyor. Bölüm başlıklarında Newton'un yasalarından ilham almış ve bir cismin diğerine uyguladığı çekim kuvvetini, insan ilişkilerine ve yaşadığı kazaya uyarlamış. Kaosun içindeki kusursuz ahengi arayan yazar, acıyı ve beklenmedik çarpışmaları felsefi bir matematik denklemine oturtarak anlamlandırmaya çalışmış.
Buraya kadar konu ve yazarın trajedisi mi diyeyim, varoluş kimliğini arama süreci mi diyeyim, henüz karar veremedim ancak yazar her şeyden biraz biraz eklemiş ancak metnin altını boşaltmış bu durum. Açıkçası yazarın hayat hikâyesini okumak, kitabı okumaktan daha çok heyecanlandırdı beni. Yazar sürekli aynı kelimelerle, aynı konular üzerinden dar alanda kendisiyle paslaşıyor. Ailesini anlatıyor ancak sadece sonucunu veriyor, sebebi yok. Kız arkadaşını anlatıyor ancak öncesi yok, yukarıda değindiğim Lisa karakterini anlatıyor ancak bu ilişkinin amacı nedir, birlikteliğin sinema ile olan ilişkisi nedir, sebebi yok. Kitabı şöyle özetleyebilirim, tv de yayınlanan durağan bir aşk filminin son yarım saatine denk gelmişsiniz ve sürekli bunun öncesinde ne oldu acaba diye diye bitiriyorsunuz filmi.
Velhasıl kelam toparlamam gerekirse eğer edebiyatın şekilciliğe karşı açtığı savaşlara ilgi duyuyor ve gerçeğin kurmacayla harmanlandığı, farklı olana cesaretle bakan bir metin arıyorsanız, bu kitap zihninizde derin izler bırakacaktır. Belki de yanlış zamanda okudum kitabı o yüzden hiçbir duygu bana geçmedi, sıkılarak sonunu getirdim. Ancak daha sonra fırsat bulursam yeniden okuyabilirim.
··
78 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.