"İnsanlar bir komplonun varlığına inanmak için gizli kanıtlar aramazlar; tam tersine, kendilerini tehdit altında hissettikleri an, suçlayacakları düşmanın zaten her zaman şüphelendikleri kişi olduğunu duymak isterler. Onlara nefret edecekleri hazır bir düşman verin, gerisini onlar halleder."
Umberto Eco, Prag Mezarlığı isimli bu kitabında kitle psikolojisinin bu en zayıf noktasını acımasız bir tarihsel hicivle yazıya dökmüş.
Roman, 19. yüzyıl Avrupası’nın karanlık dehlizlerinde rehberlik ederken, modern Yahudi karşıtlığının ve komplo teorilerinin laboratuvar ortamında nasıl adım adım imal edildiğini gözler önüne seriyor.
Yazarın, "Bu romandaki ana karakter dışındaki herkes gerçekten yaşamıştır ve her şey gerçektir" sözleriyle özetlediği eser, kurmaca ile acı gerçeklerin iç içe geçtiği bir klasik. Romanın merkezinde, 18. yüzyıl sonu Paris'inde yaşayan, hafızasını kısmen kaybetmiş ve geçmişin izlerini kişiye özel bir günlük tutarak bir araya getirmeye çalışan Yüzbaşı Simone Simonini yer alıyor. Simonini, kitaptaki tek kurgusal karakter; ancak üstlendiği rol tarihsel olarak dehşet verici. O, tarihin en büyük ve en kanlı iftiralarından biri olan Siyon Liderlerinin Protokolleri adlı sahte belgenin arkasındaki hayali üretici.
Eco, bu pespaye sahtekarın gözünden, tarihin akışını değiştiren büyük komploların, gizli servis manipülasyonlarının ve kitleleri peşinden sürükleyen nefret söylemlerinin aslında ne kadar bayağı, şahsi çıkarlara dayalı ve uydurma metinlerden türediğini çarpıcı bir şekilde anlatıyor.
Simonini’nin çıkar uğruna uydurduğu hikayeye göre; Yahudi liderler gece yarısı Prag'daki eski Yahudi mezarlığında toplanmakta ve dünyayı ele geçirme planları yapmaktadır. Bu edebi uydurma, trajik bir şekilde zamanla gerçek bir istihbarat belgesi gibi piyasaya sürülecek ve 19. yüzyılın en kanlı trajedilerine zemin hazırlayacaktır.
Prag Mezarlığı, sıradan bir tarih ya da polisiye romanı olmaktan ziyade; kelimelerin, tahrif edilmiş metinlerin ve organize yalanların kitleleri nasıl zehirleyebileceğini, dünyayı nasıl bir yangın yerine çevirebileceğini gösteren bir güç ve manipülasyon eleştirisi.
İyi okumalar.
·
38 Gösterim
Yorumlar
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.