“Bu dünyadayım ve bu insanlarla iyi geçinmek zorundayım. O yüzden gülüyorum. Çünkü bir şeyler yapmak zorundayım, bir ses çıkarmak zorundayım, bağırmak, çığlık atmak, ağlamak, küfretmek, ulumak zorundayım; o yüzden gülüyorum. Bunlar duyguları boşaltmanın değişik yolları.”
Chuck Palahniuk'tan okuduğum ilk kitaptı ve itiraf etmeliyim ki beni beklediğim kadar rahatsız etmedi. Hakkında yıllardır "sert", "rahatsız edici", hatta "mide bulandırıcı" bir yazar olduğu söylenir. Fakat ben okurken bunların hiçbirini yoğun bir şekilde hissetmedim. Muhtemelen bunun sebebi uzun zamandır yeraltı edebiyatıyla iç içe olmam. Yine de Palahniuk'un en büyük marifetinin okuru şoke etmekten çok, onu rahatsız edici gerçeklerle yüz yüze bırakmak olduğunu düşünüyorum. Gösteri Peygamberi, ilk bakışta şöhret, din ve medya üzerine kurulmuş kara mizahi bir hikâye gibi görünse de aslında modern insanın portresini çiziyor. Beğenilmek, izlenmek ve alkışlanmak uğruna her şeyini ortaya koyan insanın hikâyesi bu. Kapitalizmin yalnızca emeğimizi değil, kimliğimizi ve ruhumuzu da satın alabildiğini anlatan karanlık bir masal. Tender Branson, üyelerinin topluca intihar ettiği Creedish tarikatından geriye kalan son kişidir. Bu trajedi onu özgürleştirmek yerine medyanın eline teslim eder. Bir anda ekranların, reklamların ve pazarlama uzmanlarının şekillendirdiği bir ürüne dönüşür. İnsanlar onu bir kurtarıcı, bir peygamber, hatta neredeyse bir tanrı olarak görmeye başlar. Oysa ortada kutsal olan hiçbir şey yoktur. Sadece satılabilir bir hikâye ve onu tüketmeye hazır milyonlar vardır. Palahniuk burada yalnızca dinleri değil, modern dünyanın yeni dinlerini de hedef alıyor. Televizyon ekranlarını, şöhret kültürünü, tüketim çılgınlığını ve insanların ait olma ihtiyacını acımasızca masaya yatırıyor. Kitap boyunca dinin nasıl bir sömürü aracına dönüşebileceğini, çocukların nasıl istismar edilebildiğini ve insanların inanmaya ne kadar aç olduğunu kara mizahın keskin diliyle anlatıyor. En çok hoşuma giden şey ise romanın yıllar önce yazılmış olmasına rağmen bugün daha da anlamlı görünmesi oldu. Sosyal medya çağında herkes kendi gösterisinin peygamberi olmaya çalışıyor. Herkes biraz daha görünmek, biraz daha sevilmek ve biraz daha alkış almak istiyor. Tender Branson'ın hikâyesi bu yüzden yalnızca ona ait değil; biraz da hepimizin hikâyesi. Gösteri Peygamberi, insanın anlam arayışının nasıl bir gösteriye dönüştüğünü anlatan, yer yer komik ama altını kazıdıkça giderek kararan bir roman. Palahniuk okuru bağırarak değil, alay ederek sarsıyor. Ve bazen bir gerçeği kabul etmek, ondan rahatsız olmaktan çok daha zor oluyor.
·
30 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.