İlk bakışta klasik bir bilim kurgu romanı gibi görünse de; Zaman yolculuğu, geleceğe müdahale etme ve insanlığın kaderini değiştirme gibi tanıdık temalarla başlıyor. Ama kitap ilerledikçe konu sadece “zamanda yolculuk mümkün mü?” sorusundan ibaret kalmayıp asıl mesele şu noktaya geliyor: İnsanlık için en iyi gelecek gerçekten kontrol edilerek mi oluşturulabilir?
Hikâyenin merkezinde farklı yüzyıllara müdahale ederek insanlık tarihini şekillendirmeye çalışan “Sonsuzluk” adı verilen bir organizasyon var. Bu organizasyonun amacı savaşları, büyük felaketleri, toplumsal çöküşleri ve acıları önlemek. İlk bakışta oldukça mantıklı ve iyi niyetli görünen bu sistemin altında ise ciddi bir ahlaki ikilem yatıyor. Çünkü bir felaketi önlemek için yapılan küçük bir değişiklik, milyonlarca insanın hayatını ve hatta henüz doğmamış insanların varlığını bile etkileyebilir.
Asimov burada okura oldukça düşündürücü bir soru yöneltmiş: Birkaç kişinin “daha iyi” olduğuna karar verdiği bir gelecek, gerçekten daha iyi olabilir mi?
Romanın başkahramanı Andrew Harlan, Sonsuzluk bünyesinde çalışan bir teknisyen. Görevi, zaman içinde yapılan değişiklikleri uygulamak ve tarihin akışını düzenlemek. Başlangıçta sisteme bağlı, görevine inanan ve kurallara sadık biri. Ancak zamanla hem yaptığı işin sonuçlarını hem de kendi duygularını sorgulamaya başlıyor. Özellikle Noys ile tanışması, olaylara bakışını tamamen değiştiriyor. Harlan’ın yaşadığı bu dönüşüm, romanın en etkileyici yanlarından biri. Çünkü romanın fikrini ve felsefi tartışmaları, bir karakterin yaşadığı iç çatışma üzerinden anlatmayı tercih etmiş.
Kitabın en dikkat çekici taraflarından biri de güvenlik ve özgürlük arasındaki dengeyi başarılı bir şekilde işlemesi. Sonsuzluk, insanlığı koruduğunu düşünüyor. Ancak bunu yaparken insanların risk alma, hata yapma, gelişme ve kendi kaderlerini belirleme özgürlüğünü ellerinden alıyor. Her büyük felaket engellenirken, belki de insanlığın ilerlemesini sağlayacak büyük keşifler ve cesur adımlar da ortadan kaldırılıyor.
Bu yönüyle Sonsuzluğun Sonu, sadece zaman yolculuğunu konu alan bir roman değil. Aynı zamanda kontrol etme isteğinin sınırlarını sorgulayan bir eser. İnsan geleceği tamamen güvenli hâle getirmeye çalışırken onu sıradanlaştırabilir mi? Hataların olmadığı bir dünya gerçekten yaşamaya değer olur mu? Asimov roman boyunca bu soruların peşinden gidiyor.
Romanın temposu ilerledikçe artıyor ve özellikle son bölümlerde hikâye çok daha büyük bir anlam kazanırken, başta bireysel gibi görünen olayların aslında tüm insanlığın geleceğini etkilediği ortaya çıkıyor.
Bence kitabın en güçlü yanı, okura net cevaplar vermemesi. Sonsuzluk tamamen kötü bir sistem mi? İnsanların acı çekmesini önlemek yanlış mı? Ya da özgürlük, beraberinde büyük felaketler getirse bile korunması gereken bir değer mi? Asimov bu soruları basit bir iyi-kötü çatışmasına indirgemiyor. Tam aksine, okuru kendi cevaplarını bulmaya davet ediyor.
Sonsuzluğun Sonu, bilim kurgu sevenlerin mutlaka göz atması gereken kitaplardan biri. Ama sadece bilim kurgu meraklıları için değil; kader, özgür irade, insanlığın gelişimi ve iyi niyetli müdahalelerin sonuçları üzerine düşünmeyi seven herkes için oldukça etkileyici bir roman.
Kitabı bitirdiğimde aklımda en çok şu düşünce kaldı: Belki de insanlığı insan yapan şey, kusursuz bir gelecek yaratması değil; Tüm hatalarına, risklerine ve belirsizliklerine rağmen kendi yolunu çizebilmesi.
Asimov bu romanda bize sadece geleceği değil, bugünü de sorgulatıyor. Çünkü bazen en büyük tehlike kötü niyetli insanların yaptıkları değil, iyi niyetli insanların her şeyi kontrol etmeye çalışması oluyor.
Son olarak; Ütopyalar/Distopyalar yapısı gereği ilk başlarda yaratılan dünyaya alışana kadar okuru biraz yorar. Bu eser hem ütopya hem de bilim kurgu olduğu için bazılarına oldukça yorucu gelebilir.
·
64 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.