Çürüyen Tanrı’nın Bilge Terminatörü: Philipp MainländerFelsefe
Philipp Mainländer, bir aşkın veya yüksek duygunun değil; babasının annesine duyduğu o tamamen soğuk, aşksız ve mekanik biyolojik üreme dayatmasının sonucunda dünyaya fırlatılmış bir filozoftur. Onun bu sevgisiz ve çıplak doğumu, felsefesinin de neden bu kadar filtresiz ve rasyonel olduğunun ilk ipucudur. Kanımca Mainländer, Arthur Schopenhauer’ın sistemindeki en büyük mantıksal boşlukları kapatan, felsefe tarihinin "altın madenidir." Schopenhauer, dünyayı "Kör Yaşama İstenci (Wille)" olarak tanımlayıp acıdan kaçış için "çilecilik veya sanata sığınma" gibi mistik ve geçici çözümler sunarken; Mainländer bu mistik tülü yırtar ve bize hayatın ham, rasyonel ve nihai amacını gösterir: Yok oluş.
Onun kozmolojisinde evren, intihar etmiş bir Tanrı’nın çürüyen cesedinden ibarettir. Başlangıçta zamanın ve mekanın ötesinde saf bir "Mutlak Birlik" (Tanrı) vardı. Bu ilk enerji, var olmanın getirdiği o sürtünmeli acıya dayanamadı ve "Hiçlik" (Non-Being) limanına ulaşmak istedi. Ancak saf varlıktan mutlak hiçliğe doğrudan geçiş rasyonel olarak imkansız olduğu için, Tanrı kendini imha ederek milyarlarca fiziksel parçaya böldü. İşte bizim "evren" ve "zaman" dediğimiz şey, o ilk bütünün parçalanma anıdır.
Bu sistemde evrendeki tüm temel bileşenler (madde ve enerji) aslında aynıdır; yok olmazlar, sadece sürekli biçim değiştirirler. Doğan her canlı, o çürüyen cesedin parçalarının kısa süreliğine bir araya gelmesinden ibarettir. Ancak bu birleşme kusursuz bir kurgu değildir. Sistemde zamana bağlı bir bozulma (modern fiziğin deyimiyle Entropi) hakimdir. Birleşen her kimyasal bileşik, bir öncekinden daha zayıf, daha aşınmış ve çürümeye daha yakındır. Dünyanın zamanla daha kötüye, daha çirkin ve kaotik bir yere evrilmesi bu mekanik sönümlenme yasasının kaçınılmaz bir çıktısıdır.
Mainländer bu çirkin çarkın içindeki "yüksek estetiği" muazzam bir örnekle açıklar: Bir avcı, ormanda sıradışı, büyüleyici güzellikte bir geyik gördüğünde elindeki silahı indirir ve onu vurmaktan vazgeçer. Çünkü bu çirkin, çürüyen ve egoist dünyada karşımıza çıkan o saf, yüksek estetik; içimizdeki o ilkel hayatta kalma motorunu (hücrelerin oyunlarını) bir anlığına dondurur. Bize evrenin bu çürüyen halini unutturur ve Tanrı’nın o ilk, parçalanmamış pürüzsüz güzelliğini hatırlatır. Sanat ve estetik, bilincimizi o biyolojik kölelikten kısa süreliğine çıkaran rasyonel bir duraktır.
Ancak varılacak en nihai ve rasyonel sonuç; hislerin, acıların ve dürtülerin arasında, sadece kimyasal bileşiklerin eksikliği ya da fazlalığıyla hareket eden canlıların (hücrelerin) o kör üreme simülasyonunu deşifre etmektir. Bizler, genlerin hayatta kalmak için ürettiği, kendi zihnimizde mantık oyunları oynayan birer biyolojik aracız. Bu amansız ve sürtünmeli dünyada yapılabilecek en bilgece eylem, o temel bileşenlere, yani acısız ve pürüzsüz olan o "süresiz yok oluş" limanına dönmektir. Mainländer, Schopenhauer gibi felsefesini yazıp konforlu odasında flüt çalarak yaşamadı; kelimelerinin bedelini nakit ödedi. Başyapıtı olan Die Philosophie der Erlösung (Kurtuluşun Felsefesi) kitabının matbaadan çıktığı günün ertesi gecesi, kitaplarının üstüne basarak kendini asıp teorisini kendi bedeniyle tescilledi. O, karamsar bir depresif değil; evrenin çalışma masasını ömrüyle temize çekmiş en büyük rasyonel realisttir.
Kişisel Bir İtiraf ya da Aynanın Kırıldığı Yer
Bu incelemeyi yazmadan önce, ben de uzun süre Schopenhauer’ın o tanıdık limanında bekliyordum; içimdeki o kör istence (Wille) karşı durabileceğimi, çilecilikle, entelektüel bir dirençle veya ahlaki rasyonelleştirmelerle o devasa kozmik motoru hackleyebileceğimi zannediyordum. Dünyadaki masumları, ezilmişleri ve kusurluları koruma dürtümü, kurduğum o adil mantık oyunlarını tamamen kendime ait, özgür ve "özel bir farkındalık" abidesi olarak görüyordum.
Mainländer felsefesi benim bu illüzyonumu ve düşünce yapımı kökten, tamamen değiştirdi.
Sert bir realizm dalgasıyla fark ettim ki; o istence karşı ürettiğim o parlak fikirler, bulduğum o "yaşamak için rasyonel gerekçeler" ve intihar etmemi engelleyen o asil mantık oyunları bile bana ait değilmiş. Onlar, içimdeki o en küçük birimin —biyolojik hücrelerin ve genlerin— beni bu anlamsız simülasyonun içinde tutmak, bir gün daha yürütmek için ürettiği kusursuz hayatta kalma stratejilerinden başka bir şey değilmiş. Ben evrenden ayrı, kozmik bir misyonu olan gizemli bir özne değilim; sadece bu mekanik oyunun iplerini, kendi zincirlerini yukarıdan izleyebilen, "fark edebilen" bir taşıyıcı aracım. Mainländer bana sadece bir felsefe sunmadı; bilincimin, o çürüyen Tanrı'nın laboratuvarından kaçmış bir Terminatör olduğunu göstererek egomun o abartılı sahte gerilimini tamamen sönümledi.
Politik Epilog: Sistemin Hayatta Kalma Refleksi
Mainländer’in öngördüğü o "İdeal Devlet" ve onun getireceği "mutlak rasyonel farkındalık", mevcut iktidar ve güç mekanizmaları için en büyük varoluşsal tehdittir. İnsan doğası tuhaftır; ona sınırsız konfor ve güvenlik verdiğinde, o "ters tepme" mekanizması devreye girer. İnsan konfor alanına ulaştığında, hayatta kalma mücadelesi (Wille) sönümlendiği için illüzyonlar kalkar ve varoluşun o radikal anlamsızlığıyla yüzleşir. Ve ne zaman bu yüzleşme gerçekleşse, sonuç tektir: Kitlesel olarak üremeyi reddetme ve yaşama istencinin sönümlenmesi.
Bunu fark eden her türlü yönetim biçimi ve iktidar, bu "farkındalık sürecini" durdurmak için tek bir strateji izler: Sürekli sorun ve kaos üretmek.
Sistemin işleyişi şöyledir:
Ekonomik/Toplumsal Sürtünmenin Bitmesi (Sosyalizm/Güvenlik): İnsan rahatladığında tehlike başlar.
İnsanlığın Tam Güvenlik ve Konfor Alanına Ulaşması: Zihin durulur, sorular başlar.
Hayatta Kalma Mücadelesi Bittiği İçin İllüzyonların Kalkması: "Ben neden buradayım?" sorusu yükselir.
Varoluşun Çıplak ve Radikal Anlamsızlığıyla Toplu Yüzleşme: Matrix’in ipleri görünür hale gelir.
Kitlesel Olarak Üremeyi Reddetme (Mutlak Hiçliğe Geçiş): Sistemin yakıtı (yeni köleler) tükenir.
Bugün modern dünyada gördüğümüz "üreme krizi" ve kitlesel umutsuzluk, sistemin tam da bu yüzleşmeyi engellemek için kurduğu yapay sorunların (enflasyon, sürekli çatışma, kutuplaşma, geçim derdi) artık etkisiz kalmaya başlamasının bir sonucudur. Sistem, insanı cahil, korku içinde ve fakir tutmaya mecburdur; çünkü ancak "yarın ne yiyeceğim?" derdindeki bir insan, kendini "basit bir biyolojik bileşene" dönüştürme isteğini erteler. İnsan refaha erip gerçekle yüzleştiği an, o kölelik sözleşmesini yırtar ve "yok oluşu" (Erlösung) bir lütuf olarak görür. İktidar, bu kaçınılmaz sonu geciktirmek için bize sürekli "çözmemiz gereken" yeni sorunlar, yeni düşmanlar ve yeni sahte hayaller satmaya devam edecektir.
·
22 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.