264 syf.
''Köy Enstitüleri ayçiçeği gibiydi. Güneşe bakardı. Kardelen çiçeğini andırırdı. Karanlığı delerdi.'' (Mevlüt Kaplan)

Osmanlı'da askeri ve teknik okullardaki eğitimi hariç tutarak bir araştırma yaptığımızda sivil okullardaki eğitimin kötünün de altında olduğunu ve taşradaki halkın eğitimsiz bırakıldığını söyleyebiliriz. Bundan dolayı da Osmanlı'nın son yüz yılına baktığımızda tüm devrimlerin yine bu askeri ve teknik okullardan çıkanlar tarafından gerçekleştirildiğini, Cumhuriyet'in de bu aydın zümrenin üzerinden inşa edildiğini görürüz. ( Sayfa 13 )

Cumhuriyet aydınlanmayı köylerden başlatmak istemiştir. Fikir babası Atatürk olan Köy Enstitüleri çalışmaları İnönü döneminde netice vermiştir. Enstitüler 1940 yılında yasalaşmış; yaşayarak, üreterek öğrenme prensibinin hayata geçirilmesi amaçlanmıştır. Kültür dersleri, zirai ve teknik dersler adı altında eğitimler yapılmıştır. Sistemin en büyük kurucuları dönemin Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel ve İsmail Hakkı Tonguç'tur. Köylü halkın bilinci artırılarak sömürülmeleri engellenmek istenmiştir. Doğal olarak da geleneksel feodal sistem bu aydınlanma hareketinden hep rahatsız olmuştur. Chp'nin içindeki sağ kanadın güçlenmeye başlaması ve 1950 seçimlerinde iktidarın Demokrat Parti'nin eline geçmesi ile karanlık yola girilir.

Sonrasında Unesco tarafından gelişmekte olan ülkelere örnek gösterilen Köy Enstitüleri 1954 yılında kapatılır. Dünya Klasiklerinin okutulması, karma eğitim yapılması gibi nedenlerle çeşitli iftiralara uğrayan enstitüler fakir anadolu çocuklarının , buna paralel olarak da tüm toplumun yararına olmasına rağmen nihai sona ulaşılır. Yani Ruhi Su' ların ders verdiği, içinden Fakir Baykurt' ların çıktığı aydınlanma ocakları yok olur.

Kitapta tüm bu olayların başından sonuna detaylı anlatımları, son bölümde ise enstitülülerin anıları ve fotoğrafları mevcut. Dili de son derece sade...

Güftesi Behçet Kemal Çağlar'a, bestesi Adnan Saygun'a ait Köy Enstitüleri Marşı'nı da bu kısma ekleyerek kitabı okumanızı öneriyorum...

https://www.youtube.com/watch?v=89MG-sgrbf4