Faruk Duman'ın son eseri, yazarın baş yapıtı. Cem Kalender'in söyleyişiyle, "büyük, çok büyük bir roman yazmış" Faruk Duman. Yazmamış mı?
Faruk Duman gerçekten de bütün eserlerini Sus Barbatus!'u yazmak için bir ön çalışma gibi kullanmış sanki. Çünkü benim gibi yazarın eserlerinin tamamını okuyanlar-İncir Tarihi adlı romanını okumadım- artık yazarın hem sade bir dil kurduğunu, hem de İncir Tarihi'ne çok güzel bir inceleme yazan Sinan Tütüncüler'in söylediği gibi, kendi dilbilgisi kuralları ve yazım kılavuzunu oluşturarak, bu kuralları en güzel zamanlarda, en doğru yerlerde ve en güzel şekilde kullanarak yarattığı kendine özgü anlatım dilinin de zirvesi olduğunu görebilir. Sus Barbatus! bir ünlem; kar, kurt ve insan dolu ovalarda, ormanlarda biz doğayız diye sesleyen bir masal gibi.
Faruk Duman'ın eserlerindeki gerçek mekânımız yani orman, yani doğa, burada da bizi bekliyor: neredeyse 600 sayfa boyunca bitmek bilmeyen, esen rüzgârıyla, aç kurtlarıyla, ruhu insanların içine giren sus barbatus domuzuyla, her yeri ama her yeri kaplamış örtmüş soğuğuyla, karıyla orman, doğa bizi bırakmıyor ve dil, bu sefer dil, mekânı kendi yapmak için ormanı ya da doğayı, hayvanları kullanmıyor, dil de doğa da birbirinin aynı olmuşlar, yazarın sadelikle iç içe geçirdiği kendine özgü üslûbunu kullanış biçimi bir ayna gibi kullanarak hem doğa hem dil birbirini yansıtıyor , ve bu anlamda da yazarın kaleminde bir zirveye ulaşmış olmasını sağlıyor.
Sus Barbatus!'ta Duman'ın diğer eserlerinde görmediğimiz kadar karakter görüyoruz; bu karakterler doğanın, mekânın verdiği etkiyle bir yandan masalsı bir yandan çok gerçek bir hisle hayat buluyorlar. Aysel, Faruk, Kenan, Aynur, Atalay ve Sus Barbatus hem masallar hem de gerçekler. Okur Sinan Tütüncüler'in deyişiyle Faruk Duman'ın "anlatı coğrafyası"nda karakterler hiç bir zaman bu kadar net, bu kadar etkileyici olmamıştı. Yazar onu çok seven bir okuru olarak beni gerçekten çok şaşırttı.
Kitapta bir diğer şaşırtıcı nokta ise yazarın 80 darbesinin hemen öncesinde 79 yılında geçen olayları anlatırken kalemini ilk kez bu kadar politik meselelere yöneltmesi. Politik meseleler daha önce de vardı-mesela Kırk adlı eseri- ama bu kadar net, bu kadar doğrudan..?hayır.
Sus Barbatus!'tan geriye kitabın güzel kapağındaki mavi beyaz karışımı kar rengi kaldı: kar, kar rengi, her yeri ama her yeri kaplayan, örten kar; uğuldayan rüzgâr, aç kurtlar ve doymak isteyen kurtlar, vicdanlı avcılar- bir roman karakteri olarak evet, ama gerçeği, hayır- öldüğü yerden göğe yükselen ruhuyla ormanda dolaşmak isteyen Sus Barbatus, Ç. gölünün soğuğuna, buzlarına düşen o at, ve Aysel ve Faruk, bütün ümitleri, ve iyilikleri insanların, ve kötülükleri. Doğada, yani gerçek yuvamızda, bu soğukta, yani kar ve buzda, insanlar da hayvanlar da ölüyorlar ve bir masal oluyorlar.
Faruk Duman, geçen yıl çıkardığı edebiyat denemelerini içeren kitabı Yazmalı Defter'de "okuyanlar, okumayanlara oranla daha güzel ölürler" diyordu, çünkü ölürken insanın zihninden geçen bütün o imgelerde, hayallerde raskolnikovlar, anna kareninalar, ince memedler uçuşup durur. İşte bu yüzden Sus Barbatus! güzel ölebilmek için edebiyat seven herkesin zihnine, hatıralarına ekleyeceği ışık ışık bir edebiyat güzelliği, dilimizde okuyor olabilmenin insana gurur vereceği muazzam güzellikte ve incelikte bir eser.
Mutlaka öneriyorum.
5 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Sözü dolandırmayan, objektif, ne dediğini bilen bir inceleme. Yazarı ve kitabı okuma hissi uyandırıyor ki bu sanırım okurları “yaşarken de güzelleştiriyor”. Teşekkürler!
İyi ki okudum sayenizde.Çok güzel ölmek için bir basamak daha...”Göz anısı” olarak Sus Barbatus!Nefis.