Edebiyat Olayı: Don Quijote1000Kitap
23 Ocak’ta başladığım Don Quijote “serüveni” nihayete erdi. Modern romanın kurucusu addedilen Don Quijote, eleştirmenlerin ya hayranlıkla övdüğü ya da “hayranlıkla” karşı çıktığı yegâne eser sanırım. Bu fikre; Harold Bloom’un Batı Kanonu’ndaki ilgili bölümden (Cervantes: Dünyanın Oyunu), Vladimir Nabokov’un Don Quijote Dersleri kitabındaki konuşmalardan ve Jale Parla’nın Don Quijote’dan Bugüne Roman kitabındaki ilgili bölümden ulaştım. Burada uzun alıntılar yapmam gerekiyor aslında ama Instagram buna izin vermediği için, bunu facebookta yapacağım.
Edebiyat okurunun yolu, iddia ediyorum ki, Don Quijote'den geçmezse hep "tamamlanmamış" kalacaktır. Eksik olacaktır. Ve Jale Parla, "Romanın 'öz' babası Miguel de Cervantes Saavedra, kendisini izleyen tüm romancıları yapıtlarının 'üvey' babası konumuna düşüreceğini -çünkü Don Quijote'den şu ya da bu biçimde etkilenmemiş tek büyük romancı yoktur- okuruna seslenirken bilebilir miydi?" (Don Quijote'ye Önsöz, YKY) diye yazarken son derece haklıydı. Gerçekten de, bu metin, üzerinde at koşturacağımız ilk metindir.
Don Quijote'yi, iki aya yayılmış bir sürede okudum. Ama sadece ona bağlı kalmayarak, sırasıyla, New York Üçlemesi, Zamanımızın Bir Kahramanı ve Kapı Birden Vuruldu kitaplarını okudum. Ve iyi ki de böyle oldu. Çünkü Auster'da alenen Don Quijote'vari bir anlatı vardı. (Ne demek istediğimi geçmiş gönderilerim arasında olan New York Üçlemesi kısmına bakabilirsiniz) Zamanımızın Bir Kahramanı metnini de postmodern bir gösterge olarak imlenen 'üst kurmaca anlatı' olarak okuyabiliriz ya da yazarın sesi nerede sorusu ile. Çünkü Don Quijote'de, yazarın sesinin yani sıra, editörün sesi vardır. Bu ilginçtir. Cervantes, kitabın yazarının Arap tarihçi Seyyid Hamid Badincani olduğunu söylüyor ve kendisinin sadece editör olduğunu ifade ediyor. Zamanımızın Bir Kahramanı kitabında da buna benzer bir anlatım düzeneği var. Lermontov, anlatıcıyı belirtmiyor bize ve olaylar, anlatıcının çabaları ile bir araya geliyor. Sözgelimi Peçorin'in Defterleri kısmında anlatıcı dahi ortadan çekiliyor, söz kahramana devrediliyor. (Yine geçmiş gönderilerime bakılabilir Lermontov için) Son olarak belirtilmelidir: Don Quijote bir edebiyat olayıdır.
6 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.