Kitaba geçmeden önce ünlü İslam Filozofu hakkında birkaç bilgi paylaşmak isterim. Ölüm yılı net ama doğum yılı net değil. 871-72-950 yılları arasında İslam coğrafyasının altın çağını yaşadığı 8. Ve 13. Yüzyıllar arasında yaşamış. Aslen İran kökenli ancak bugün Kazakistan sınırları içinde kalan ancak öncesinde Türkistan'a ait olan Farab şehrinde doğmuş. Ailesi İran’dan Türkistan’a göç ettiği için Türk olarak bilinir. 6 Abbasi halifesi görmüş. Bağdat tedrisatından geçmiş. Bağdat o dönemin Bilim ve felsefe merkezi.
Bugünün deyimiyle batı etkisinde kalmış ancak sevenleri batı felsefesini özellikle siyaset felsefesini İslam felsefesi ile harmanlamaya çalıştığını söylüyor. Platon ve Aristotales etkisini kitapta görebiliyorsunuz. Özellikle Platon’un devlet kitabına göndermeler var dipnotlarda da görülüyor.
Kitaba gelince hacim olarak büyük değil ancak kolay okunmuyor. 37 tane kısa kısa makalelerden oluşuyor. Bazı makaleler birbirini tamamlarken bazıları alakasız olabiliyor. Kitabın orijinal Türkçe adı “En Mükemmel toplumun (veya Erdemli Toplumun veya İdeal Toplumun) Yurttaşlarının Görüşlerinin Ana İlkeleri”
Kitabın yarıdan fazlası “İlk Var Olan” ve ondan sonra var olanları, maddenin oluşumunu ve göksel cisimleri anlatıyor ve buralar çok yorucu anlamak kolay değil. Üzerine yazılacak itiraz edilecek şeyler var ama konu çok uzar. Birazda subjektif olur.
Kitabın yarısını devirdikten sonra ismine uygun konulara geçilmiş. İdeal devlet ya da erdemli halkın vasıfları, erdemli halkı yöneten yöneticilerin sahip olması gereken vasıflar tariflenmiş. İdeal yöneticinin 12 tane özelliği olması gerekir diyor. Hepsi bir arada olmasa da olur 5-6 tanesi olsa yeter diyor. Bu erdemde bir insan yoksa toplumu filozoflar yönetsin diyor. Platonda aynı şeyi söyler. Bir filozofun bu fikirlerini özgürce hilafet yönetim döneminde yazabilmesi güzel. Erdemli olmayan toplumlara ait 7 yönetim şeklinden bahsediyor. Bunlardan bir tanesi demokratik (cima’ iyya) şehirler. Bu şehirlerin halkını “hiçbir şeyde arzularına gem vurmaksızın kendi istediğini serbestçe yapan insanlar” olarak tanımlıyor. Platonun drvlet kitabında da buna benzer bir yorum vardı. Tanrı gibi her istediğini yapmaya çalışanlar olarak tanımlıyor demokratik toplumu. Kitaplığınızda olmalı.
#okuduğunkitabıpaylaş
#bilgiylekalın
#Allahkitabınızıversin
#Arasınkitaplığı
#Farabi
·
32 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.