Zindanımız..1000Kitap
●
Ali Şeriati sözlerimin özü olarak sonlandırdığı husus: O özgür kılıcı, yaratıcı, bilinçli insan; Doğa, Tarih ve Toplum düzeni zindanlarından bilim ile kurtulur. Dördüncü zindandan ise din ile kurtulur, aşk ile kurtulur. Radhakrishnan'ın dediği gibi: Biz insanlar,insan olma ödev ve sorumluluğu ile, bir işbirliği andına çağrılıyız. Nasıl bir ahd ve and?
Öyle bir and ki, bu and ile insan, Tanrı ve aşk,
başka bir yaratış ve başka bir insan için koyu-
lurlar. Budur insanın sorumluluğu.
●
Kitap önce insan olmanın bir tanımını yapar. Bunu yaparken Şeriati, Kuran’ı da referans
göstererek insan ve beşer ayrımı üzerinde durur. İnsan diye tabir edilen canlının aslında primitif şeklidir beşer olmak ona göre…
İnsan olabilmenin bazı koşulları vardır ki yeryüzünde birçok beşer bu sınavı verememiştir. İnsan dört zorlayıcı gücün etkisi altındadır…
Bu insanın dört zindanıdır yazara göre. Bu zorlayıcı güçlerden kendisini kurtarabildiği an kendi özünü bulur ve insan olma aşamasına gelir…Beşer biyolojinin konusudur ona göre, oysa insan şairin, filozofun ve hatta dinin ilgi alanına girer… Beşer doğada olduğu gibi kalan ve tanımlanabilen bir varlık iken insanın tekâmül süreci vardır. Bu süreçte insan yoldadır ve yolda olmaktır zaten önemli olan… İnsanın dört zorlayıcısına gelince, bunları şöyle sıralar; birincisi irade sahibi insanın doğanın baskısı altında olması, ikincisi tarihin baskısı, üçüncüsü toplumsal düzen zindanı ya da kendi deyimiyle sosyolojizm… Dördüncüsü de kendi zindanıdır ki bu en zor kurtuluşudur…İnsan yukarı da sıralanan bu zindanların ilk üçünden ilim felsefe yada tarihi determinizm sayesinde kurtulabilir… Ancak dördüncüsü yani kendi zindanından bilimle kurtulması mümkün değildir… Çünkü bilimin kendisi de tutsaktır, zaten bilimi yapan
tutsak insandır… Dolayısıyla çağdaş insanın en temel problemi insanın niteliğini çözmektir. Hatta ileri düzeyde ve kaliteli eğitim sistemine varabilmek için ne tür bir insan yetiştirmeye karar vermek önemlidir. Beşerin amacı insan
olmak olduğu sürece bu başarılabilir. Aksi taktirde dünyanın hiçbir yerinde eğitim ve öğretim sistemi beşeri insana dönüştüremez dönüştürmemiştir de…Şeriati, adını vermediği bir yazarın fantastik romanında Mars gezegeninden gelen bir bilginin dünya ile ilgili izlenimlerini Marsta verdiği bir
konferansta anlatışından bazı örnekler verir. Tam o sırada Marsa gönderilen bir dünyalı bu konuşmaya tesadüf eder. Marslının gözünde dünya da oldukça ilginç bir yaşam vardır. Dünyada beşer diye bir türün yaşadığını ve bunların en temel özelliğinin birbirlerini öldürmek ve yok etmek olduğunu söyler. Gruplar halinde saf tutup birbirlerine saldıran bu tür sonra bu eylemleri için özel günler düzenleyip kutlamalar yapar. Öldürdükten sonra birbirlerinin etini yemeyen bu türün öldürme içgüdüsüne anlam veremez çünkü besinlerini başka yoldan
sağlarlar..Buradan da anlaşılacağı üzere beşer binlerce yıldır dünya da olmasına rağmen insan olma yolunda çok büyük bir yol kat edememiştir. Şeriati kitabında sık sık beşerden insana giden yoldan bahseder… Bu yol aynı zamanda bireyi
Tanrıya ya da ilahi güce yakınlaştıran yoldur. Burada Hallac’ın “En el Hak”
sözüne de göndermede bulunurken inkişafın bir yolculuk olduğunun altını çizer…
Şeriati kan dökmekten hoşlanan insanı çevresinin şekillendirdiğini
belirtirken İbni Haldun’ a da gönderme yapar. Sosyolojizm baskısını da bu şekilde açıklar. Bireyin toplumsal bilinci biçimlendirdiğini oysa toplumsal bilincin beşeri belirlediğini vurgular. Burada insanın aslında özgür olmadığını,
tutsaklığını insanın dördüncü zindanından yani kendi zindanından kurtulmakta
olduğunu söyler. Kendi deyimiyle insan doğaya hakim olsa bile yine silahlı bir
acizdir. Aczinden kurtulmanın yolu ise aşktır.. Bu büyük bir seçimdir. Aşk her şeyi bir amaç uğruna vermek ve karşılığında hiçbir şey istememektir.
Anlaşıldığı kadar gerçek bir toplum gerçek bireylerden oluşur. Gerçek
birey olmanın yolu da beşeriyeti tamamlayıp insan olmaktan geçer.
Leyla kırkpınar
·
26 Gösterim
Yorumlar
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.