Yıllar önce hocamın tavsiyesiyle fareler ve İnsanları okuyup beğenmiş ,hatta filminide en az 2 kere izlediğimi hatırlıyorum. Ama maalesef kitabın yazarı John steinbeck hakkında pek bir bilgi sahibi değildim .Normalde Yazarların kitaplarını okumadan önce yazarın öz geçmişine bakarım.Ama maalesef Steinbeck'e bakmamıştım .Gazap üzümlerini bitirdikten sonra yazarın detaylı bir şekilde araştırma imkanı buldum. Böyle muhteşem bir eseri ortaya çıkarmasında, yazarın yaşamının etkisinin olduğunu düşündüm. Düşündüklerimde haklı olduğumu anladım. Tıpkı Yasar Kemal ,Cengiz Aymatov,Oğuz Atay... ve bir çok yazar gibi steinbeck'te yaşamındaki izleri eserlerine aktarmış .Çocukluğunda yaşamış , görmüş olduğu açlığı ,sefaletti, fakirliği eserine aktardığını görüyoruz . Yazarın birebir şahit olduğu beşbin insanın açlıktan ölmesini ,en yakın arkadaşına mektupta şöyle anlatır :
"Oralarda beş bin aile açlıktan ölmek üzere. Hükümet bu insanlara yiyecek ve ilaç yardımı yapmaya çalışıyor. Ama bu yardımları, çıkarcı faşist gruplarla çıkarcı bankalar ve yardımı sabote etmeye çalışan, dengeli bir bütçe için kıyamet koparan büyük üreticiler aracılığıyla yapıyor. Bir çadırda yirmi kişi, çiçek nedeniyle karantinaya alınmış. Bu çadırda iki kadının önümüzdeki hafta bebek dünyaya getirmesi bekleniyor. Bu olayla, en baştan beri ilgiliyim. O nedenle gidip olup bitenleri yakından görmek istiyorum. Elimden başka bir şey gelmese bile bu katillerin tepelenmesine yardımcı olurum. Bunların nelerden korktuğunu biliyor musun? Bu insanların sağlık koşullarına uygun kamplarda yaşaması sağlanırsa örgütleneceklerini sanıyorlar. Büyük toprak sahipleriyle göbekli çiftçilerin en korktukları şey işte bu.”
Yine kütüphaneci arkadaşı Lawrence C. Powell’e yazmış olduğu mektupta:
"Göçmen Kampı’na gittiğini, onlarla birlikte olmaktan hoşlandığinı, pamuk toplamak için onlarla birlikte güneye gitmeyi düşündüğünü ,San Francisco News için bu işçilerle ilgili bir yazı dizisi hazırladığını. Ancak bu dizi yayımlanmadigini, yazdıklarının yayımlanmayış nedenini aynı yıl yazdığı bir başka mektubunda basının işçiye karşı tavrına bağlar: “Ancak bu sıralar işçi sorunları öyle yoğun ki News bu diziyi yayımlamaya korktu. Burada işçilerle ilgili olup da onları pis köpekler olarak nitelendirmeyen hiçbir yazıyı büyük yayın organları kesinlikle yayımlamıyor.”
Böyle bamtelimize dokunduracak bir eserin, meşakkatsiz bir şekilde ortaya çıkması beklenemezdi zaten .Her ne kadar yazar eseri 100 günde yazdığını söylese de bu eser bir uzun sancıların eseri.
Özellikle vahşi kapitalizmin Aileleri nasıl parçalandığını,insanları cüzdan ile vicdan arasında bıraktığını,fakirin fakir'den başka dostunun olmasının zor olduğunu empati kurarak düşlüyorsunuz. Her ne kadar Steinbeck 29 buhraninindan etkilenip yazsa da günümüzde de bu buhranlardan daha tehlikesiyle karşı karşıyayız aslında .Nasıl makinelerin insanları açlığa yoksulluğa itiyorsa, Günümüzde de kapitalizmin verdiği şehvetle robotların insanları işinden aşından edeceğini,aynı tarım işçileri gibide sanayi işçilerinide böyle bir durumla karşılaşacağını tahmin etmek zor olmasa gerek .Bunun örneklerini bir çok yerde görebiliyoruz.Şunu da belirtmeden geçemeyeceğim kitap ilk okuduğunuzda düşündüklerinizle yazılanların arasında büyük farklılıklarının olduğunu görebilirsiniz .Yazar yazılanları ile düşündükleriniz arasında sizinle öyle bir oyun oynuyor ki ,bir türlü oyunun içinden çıkamıyorsunuz .Örneğin Yazar öyle bir boşluk bırakmış ki, diyorsunuz şu olacak, bir de bakıyorsunuz ki o değilde yolculuğa devam çıkıyor, tekrar "papaz şöyle bişey yapacak" diyorsunuz bir bakıyorsunuz ki tekrar yolculuk ve döngü bu şekilde devam ediyor.Zaten sonunda hiç beklemediğimiz bir şekilde bitiyor.Kitabin sonlarına doğru gelirken Elazığ depreminden sağ kurtulan bir ablanın sözleri kulaklarımı çinlatti: Suriyeli çocuk tırnaklarıyla kazıya kazıya beni enkazdan kurtardı.”
Ve birden aklıma kitaptaki Kaliforniya halkının göçmenlere karşı uyguladığı politikalar geldi !!!
Kitabı okuduğunuzda yaşar kemal tadını da alabilirsiniz.Yer yer yaşar Kemal'i animsamadim desem yalan olur .
Diğer bir yandan kitabın ismini neden gazap üzümleri diye merak ettim.Yazar normalde Amerikan Marşı adını düşünmüş ama politik nedenlerden dolayı vazgeçtiğini ,kutsal kitapta geçen "gazap üzümleri" ismini vermiş.
Filmini izlemeden önce kitabını okuyun derim .Filmin sonu ve olay sırası kitabinkinden çok farklı.Film ile ilgili çok trajikomik bir durum da var :
Film,hem ABD de hemde Sovyet Rusya'sinda yasaklanmış .ABD Komünist propagandası yapıldığını ,Rusya ise Amerkanin ailesinin bile bir arabaya sahip olacağı mesajıdır diyerek yasaklamis.
Kitabı şiddetle tavsiye ederim. İyi okumalar...
··
46 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.