Bazı kitaplar vardır, uzun sürede parça parça okuyarak ilerlersiniz. Kitabın bütünlüğünü yakalamakta zorlanırsınız. Elinizde uzun süre sürünür. Hatta süründükçe kapağı yıpranır, şekli deforme olur. Outliers benim için biraz böyle bir kitap oldu. Eğer yanlış hatırlamıyorsam –ki yanlış hatırlama olasılığım yüksek- kitabı, Hasan Kalyoncu üniversitesinin eski rektörü Tamer Yılmaz sosyal medya hesabından tavsiye etmişti. Yaklaşık 1,5 yıl önce edindiğim kitabı elime en az 10 farklı zamanda almış, birkaç pasaj okumuş ve sonrasında farklı bir kitaba geçmişimdir.
Oysa Outliers (Çizgini Dışındakiler), sıkıcı ve sürükleyici olmayan bir kitap değil. Sadece ciddi bir dikkat isteyen bir kitap. Bir puzzle’ın çok farklı köşelerinden parçaları yavaş yavaş yerleştirip belli bir süre sonra puzzle’ın tamamını algılamanızı sağlıyor ve elbette büyük resme ulaşana kadar, o resmin önemini anlamanızı sağlayacak detay verileri size yüklüyor. Bu detay bağlantılarını kaçırdığınızda ise bütünün anlamını kavramakta zorlanıyorsunuz.
Aslında kitabın ana fikri bizim bir atasözümüze denk geliyor; İşleyen demir ışıldar. Başarı tek bir altyapısı olduğuna inanan bir fikri örüyor Malcolm Gladwell. Bu fikir size çok basit gelebilir. Ama günümüzde dünyadaki insanların büyük çoğunluğu başarının kaynağını başka yerlerde arıyorlar. Rastlantı, şans, dua, sihir, tılsım, aile, yakın çevre, bağlantılı bir iktidar vs. gibi. Malcolm Gladwell, dünyada çizginin dışına çıkmış olan Bill Gates, Beatles, ünlü bilgisayar dâhileri, ünlü avukatlar gibi bazı isimleri mercek altına alıp, onları çizgi dışına çıkaran unsurları tek etek ele alıyor.
Tüm incelemelerinde hemen hemen aynı sonuca varıyor; Çalışmak. Kitabın bölümleri arasında “10 bin saat kuralı” kısmı, bu noktada gerçekten etkileyici. Yaptığı bir işe 10.000 saat emek vermeyen hiç kimsenin dünyada iz bırakacak bir başarıya ulaşamadığını iddia ediyor. Mozart’tan, Beatles’a, Bill Gates’den ünlü hokey oyuncularına kadar bu kuralın tıkır tıkır işlediğini ispatlıyor. Yine Doğu Asya ülkelerinin matematik derslerinde gösterdiği başarıların kökenini de bu uzun çalışma sürecine bağlıyor.
Kitapta uçak kazası raporlarından, çeltik üretiminin nasıl yapıldığı ve zahmetli olduğuna, Yahudilerin neden Amerika’da başarılı olduklarından, zekanın neden tek belirleyici olmadığına dair bölümler var ve bu bölümlerin her biri birbirinden ilginç.
Yazar, elbette nesnel şartları, dönemleri, kökenleri, şartları göz ardı etmiyor. Ama çalışma ile desteklenmeyen gerçek başarıların ya da çizgi dışı örneklerin olmadığını anlatıyor. Bu nedenle kitabın önümüze koyduğu gerçek şu oluyor; Eğer herkese eşit koşullarda fırsat eşitliği verilirse, başarıyı herkesin yakalama şansı var. Bu nedenle bir ülkenin temel hedefi tüm vatandaşlarına yarışa eşit koşullarda başlayabileceği fırsat eşitliği koşullarını yaratmak.
Kitap ilk olarak bir kişisel gelişim kitabı izlenimi bıraksa da aslında bir eğitim kitabı. Eğitimi yeniden formülüze etmemizi öneriyor. Bu nedenle özellikle eğitimcilerin okuması gereken bir kitap olduğunu düşünüyorum.
··
45 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.