VALADIMIR PISTALO- TESLA
(maskelerle çevrili bir hayat) 472 sayfa/çev:süeda kaya
Benim daracık, olanaksızlıklarla dolu dünyamda, her şeyden habersiz yaşadığım yıllardan neredeyse yüz yıl önce avrupa, amerika elektriğin, motorların, yeni enerjilerin, radyonun, telefonun, makineli tüfeğin vs. icatlarıyla heyecan içinde çalkalanıyordu. farklı ülkelerden mucitlerin her gün bir yenisini insanlığa armağan ettikleri icatlar şüphesiz bugün yaşadığımız hayatların da hazırlayıcıları olacaktı. aynı ülkeler sadece yeni icatlarla parlamıyordu aynı zamanda günümüzün fikir dünyasına kadar uzanan dev sanat eserlerinin göz kamaştıran projektörleri de o yıllarda yakılmıştı.
osmanlı imp. tarih sahnesinin kendine ayırdığı rolü dramatik bir reveransla tamamlamaya hazırlanırken avrupa ve amerika kıtaları tarih sahnesine bol gişeli, ayartıcı, tutkulu, yepyeni müthiş bir oyunla çıkmış ve hızla gelişmenin esrikliği içinde deli gibi çalışıyordu. aynı gezegende çok ayrı dünyaların insanlarıydık artık.
burada konuyu biraz değiştirip sözü tanıtacağım kitaba getirmek istiyorum. doğu toplumları; yüzyıllarca içkin,uhrevi,mistik bir bilginin yumuşak ışığıyla aydınlanmayı denedi. bütün ışıklar duygularımızın ve sezgilerimizin kapılarından iç derinliğimize çevrilmişti. ne varsa oradaydı.iyilik, erdem, yücelik,doğruluk,dürüstlük ve insani yücelmenin bütün bilgisi içimizin derinliklerinde saklıydı. yeter ki onu arayıp bulmayı bilelimdi. doğu, kendi iç dehlizlerinde ışık kırıntıları ararken o loşlukta kayboldu.(gerçi hala kayıp) fakat bu arada dışında yani gerçek hayatta dünyanın nasıl büyük bir hızla değiştiğini, ilerlediğini anlamadı. bunun sonuçlarını hep birlikte yaşıyoruz. bu arada batı insanı da sürekli ilerlemenin, yükselmenin, yıldızlara uzanmanın, yerin ve göğün onlarca-yüzlerce kilometre derinliklerini keşfetmenin ve durmadan zenginleşmenin sarhoşluğuna kapılmıştı.
nikolai tesla gelmiş geçmiş en büyük dahilerden biri. sırbistan'ın küçük bir kasabasında doğmuş ve ilk eğitimini de oralarda almış,sessiz,silik, içli biri. son derece yakışıklı ve başarılı abisinin gölgesinde adı bile anılmayacak biridir aynı zamanda.fakat kader, abisi çocuk yaşta ölür ve aile geride kalan evin tek oğlunun farkına varmaya başlar. gerçi annesi ki onun hayatının merkezidir,iyilik meleğidir,onu her zaman görmüş ve sevmiştir ama babasıyla bir türlü yıldızları barışmayacaktır. tesla'nın soy geleneğinde iki meslek vardır. ya papaz olurlar ya da asker. babası da tesla'yı papaz olması için zorlamaktadır. ancak tesla her iki mesleğe de çok uzaktır. ömür boyu bir kadına dahi arzu duymayan aseksüel nikolai tesla için arzu duyulacak, tutkuyla bağlanılacak tek şey vardır o da bilgi ve bilgiye dayalı hakikat'tir. zor da olsa bilim yolunda yürümek için babasının onayını almayı başaran tesla artık sonu gelmez insanüstü bir çalışmanın içinde varlığını anlamlandırmaya çalışacaktır.
yazar vladımır pıstalo, son derece usta ve mütevazi bir kurguyla gittikçe ünlenen bu sıra dışı dahinin hayatını anlatmış romanında. otobiyografik bir roman olmakla birlikte gerçeklerin arasında kalan boşlukları çarpıcı, zekice hayallerle tamamlayarak romanı sıkıcılıktan kurtarmış. kısa, kesik cümleler, uzamayan betimlemeler, uzun ruh tahlillerinden kaçınan bir yaklaşım ve göz boyayan sanatsal cümlelerden kaçınarak okuyanı oyalamayan, gerçeklikten uzaklaştırmayan bir anlatım seçmiş pıstalo.
roman için bazı değerlendirmeleri de olduğu gibi vermek isterim. “Tesla’nın olağanüstü hayatının yaydığı enerjiyle alev alev yanan bir roman… Pištalo’nun dolu dolu hayal gücü, yaşanmış olayların arka planını anlatarak Tesla’nın ızdırap dolu kalbini okurlara açıyor ve zamanının ötesindeki mağrur mucidin varoluşsal korkularını ve tuhaf sanrılarını gözler önüne seriyor.”
-Booklist-
“Nikola Tesla, alternatif akım motorunu ve kablosuz elektrik teknolojisini icat ederek, ABD’nin modern dünyaya adım atmasına ön ayak olmuştu. Vladimir Pištalo, olağanüstü zenginlikteki hayal gücü ve metaforlarıyla, Tesla’nın iç dünyasını keşfe çıkıyor ve modernitenin kültürel ve manevi sonuçlarını mercek altına alıyor.”
-W. Bernard Carlson, Tesla: Elektrik Çağının Mucidi’nin yazarı-
bütün insani değerlerin paraya, güce, şöhrete, iktidar olmaya göre şekillendiği bir dünyada nikolai tesla üstün yeteneklerinin hiçbirini bunlara değişmemiş ve asla ruhunu bu sahte, ayartıcı,ahlaksız dünyaya teslim etmemiştir. tahmin edeceğiniz gibi bunların arkasından hilelerin,yalanların, düzenbazlıkların, fikir çalmaların, haksızlığın,dedikodunun hesapsızca ortaya saçıldığı bir başka hakikatle baş başa kalmıştır nikolai tesla. yüksek ruhu, narin yapısı,son derece entelektüel yapısı bunlarla baş edecek biçimde değildir tesla'nın ve sık sık hayal kırıklıkları yaşar. aç kalır, sokaklara düşer, işsiz kalır, onursuzca kapılardan kovulur, fikirleri çalınır ama yılmaz tesla. zirvelere de çıkar, dünyaca tanınır, nobel ödülü alır edison'la paylaşarak. ki yıllarca hepimizin saygıyla andığı edison'un ne büyük bir rezil ve düzenbaz olduğu da ayrıntılarıyla anlatılır romanda.
seksen yıla yaklaşan bir hayat yaşar tesla. ilginç,büyüleyici, ibret verici sahnelerle doludur hayatı. işte pıstalo bu hayatın romanını yazmış.
vladımır pıstalo, 1960'ta saraybosna'da doğmuş, belgrad ve saraybosna'da hukuk öğrenimi görmüş,daha sonra 1993'te abd'ye yerleşmiş ve orada kariyerine sosyoloji profesörü olarak devam etmiştir. 11 kitabı vardır pıstalo'nun. bu romanı 2008'de ülkesindeki en prestijli ödülü almıştır.
sonuç: hem pıstalo'nun kusursuz anlatımı ve kurgusal mucizesi hem de nikolai tesla'nın olağanüstü hayatı için okumaya değer bir roman....iyi okumalar...
·
30 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Tesla sadece kendi alanında değil farklı disiplinlerde de akımlar yaratan adamdır. Edebi bir akım da yaratmıştır derim kendi adıma, felsefesini, psikolojisini, sosyolojisini de başkaları dillendirsin. Harika bir okuma, teşekkürler...