&. Çok sevdiğim bir Rus aydını olan Dostoyevski'nin Karamazov Kardeşler'ini seneler sonra nihayet okuma mutluluğuna erişebildim. Öncelikle bu eser kesinlikle bir baş yapıt olarak nitelendirilmeli. Ve Karamazov Kardeşler'i yalnızca bir roman olarak değil, psikolojik tahlillerin yoğun ve detaylı olarak yer verildiği, eleştirel bir bakışın bulunduğu ve yer yer felsefi düşüncelerin bulunduğu bir eser olarak nitelendirmek gerekiyor. Hatta ve hatta romanda, çağdaşı olan Nietzsche'nin etkilerinden de söz etmek mümkün. Elbette ki tüm bunlar benim şahsi fikrimden ibaret.
* Romana gelecek olursak bu kısımlar “spoiler” içerebilir.
Belki de birçok kişinin aksine benim en sevdiğim karakter Dimitri Fyodoroviç Karamazov oldu. Karamazov'ların belirgin bir özelliği olan hırs ve şehveti yoğun olarak görüldüğü bu karakter her ne kadar öfkesine yenik düşen bir tabiatı olsa da özünde oldukça saf denilecek bir yapıya sahip. Öyle ki küçüklüğünde ona verilmiş olan fındıkları dahi halen daha hatırlamakta. Tüm bunlara rağmen siniriyle etmiş olduğu laflar ve bıraktığı mektup sebebiyle bir cinayetin baş şüphelisi olarak görükmekte ve sürülmekle cezalandırılıp hapiste tutulmaktadır. Gruşenka'ya olan tarifsiz ve tutkulu aşkı onu sersefil bir hale sürüklemiştir. Sonraları Gruşenka da güzel Mitya'mıza karşı bir aşk beslese de bu süreçte azap çeken kişi yine Mitya'dır.
Aleksey Fyodoroviç Karamazov'a geldiğimizde ise anlatıcımız kendisinin ana kişi olduğunu belirterek, onun da gözünden birçok olayı ve ruhsal süreçleri bize aktarır. Öyle ki Alyoşa Tanrı'ya ve Hristiyanlığın getirdiği inançlara sıkı sıkıya bağlı ve tam anlamıyla çocuksu diyebileceğimiz bir saflığa sahiptir. Daima doğruyu söyleyen, etrafındaki insanlar en sevdikleri dahi olsa gerçekten sakınmayan fakat bir o kadar da etrafına kolay inanan bir yapıdadır. Önemli olan husus ise başından itibaren abisi Mitya'ya son ana kadar inanmış olmasıdır.
Romanda Tanrı'nın olmadığını farz ederek ilerlendiğinde yapılan her şeyin mübah olacağı konusundaki düşünceler ve tutumlar bazı karakterler üzerinden bize aktarılır. Bu anlamda İvan ve Rakitin'in adını anmak elbette makul olur.
Bunun yanı sıra romanda Staretz denilen kişilerin ve Zosima'nın varlığı bizim için önemlidir. Öyle ki Zosima, Alyoşa için gözardı edilemeyecek bir yere ve kıymete sahiptir. Bu kişimizin mucizelere sebebiyet verdiği ve bu yüzden birçok kesim tarafından sayıldığı görülür. Elbette ki bir o kadar düşmanı da mevcuttur. Alyoşa için kırılma diyeceğimiz nokta ise Staretz Zosima'nın ölümüyle başlar. Gidişat hiç de beklenildiği gibi değildir. Daha önceki saygın kimseler rahipler ve staretzlerin aksine Staretz Zosima'nın cesedi kötü kokular yaymaktadır. Elbette ki bu durum düşmanlara kapı aralarken Alyoşa'nın da içsel bir buhran yaşamasına sebebiyet vermiştir. Bunun üzerine dış dünyaya adım atar. Zaten bu adım bir bakıma ölmeden evvel Zosima'nın da Alyoşa'ya tembihlediği bir şeydir.
Roman hakkında söylenecek çok şey mevcut hatta sırf bu incelemelerle birlikte bile bir kitap ortaya sürülebilir. Kesinlikle hayatında bir kez dahi olsa herkesin zihninde ve içinde yer etmesi gereken bir eser olduğunu düşünüyorum. Eserde birçok mesaj, topluma ve inanç sistemlerine yönelik eleştiriler mevcut. Dilerim ki okumanız adına bir vesile olur.
Dostoyevski başlı başına muhteşem bir aydındır. Titizlikle işlediği karakterler hepimizin içinde taşıdığı birçok soru işareti ve ahlak/vicdan çatışmalarına ışık tutar. Umarım ki beğenirsiniz.
·
39 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.