Bir Gogol ŞaheseriEdebiyat
Spoiler İçerir!
"Portre" Gogol'un diğer eserleri arasında oldukça dikkat çekici temalardan birine sahiptir. Gelecek vaat eden yetenekli bir ressam dünyanın geçici nimetleriyle baştan çıkar ve maddiyatın yaratıcılıktan daha önemli olduğunu düşünür. Gerçek sanata ihanet edip yeteneğini kaybettiğinde de önce ahlaken sonra da fiziksel olarak ölür. İki bölüme ayrılan "Portrede" bağlantı unsuru uğursuz tefecinin portresidir. Gogol bu eserinde sanat görüşünü de dile getirmiştir. Ona göre, sanatçı çoğunluğun zevklerine, modaya, insanlara özellikle de yüksek topluma boyun eğmemeli, sahte başarının, ucuz popülerliğin peşinde koşmamalıdır. Böyle yapan biri er ya da geç, şöhretin bütün boşluğunu ve sahteliklerini hissedecek, nihayetinde de bir "hayaletin" peşinden sürüklendiğini anlayacaktır. Doyuma ulaştığında kendisine fayda sağlayan durumun gelip geçici ve en büyük mutluluğu vaat edenin yaratıcılık olduğunu dehşetle fark edecektir. Sanatın hakiki görevini yerine getirebilmesi bütün cezbedici şeylerden, kişisel çıkarlardan, dünyevi arzulardan arınmış "gerçek" bir sanat olmasına bağlıdır. Fantastik bir özellik taşıyan bu eserinde Gogol "kötü ruhun" bir ürünü olan tutkuya, istikrarsızlığıyla şeytani ruhun tuzağına oldukça meyyal olan Rus insanının özelliklerine de değinir. Kötülük "Portrede" mistik bir unsur olarak karşımızı çıkar. Gogol'un baş karakter için Çartkov ismini seçmiş olması da pek yerindedir. Zira kelimenin kökenine bakıldığında bu ismin iblis anlamına geldiği, bununla şeytana çağrışım yapıldığı görülmektedir. Kasvetli renkleriyle pek çok mizahi dokunuşun olduğu "Portre" Çartkov'un düşüşünün, geç gelen pişmanlıklarının, her şeyi yiyip bitiren, ruhuna hakim olan kıskançlığının ve tutkusunun trajedisidir. Gogol'a göre Çartkov'un psikolojisinin temelinde yatan ve genellikle de Rus insanın karakteristik özelliği olan şey, irade zayıflığı ve iç disiplin eksikliğidir. Çağdaşları arasında benim için özel bir yere sahip olan Gogol burada bize beğenilmemek ve eleştirilmek pahasına da olsa kendi çizdiği yoldan şaşmayan istikrarlı duruşun başkalarının isteklerine boyun eğmekten, başkaları tarafından yüceltilmekten çok daha önemli olduğunu anlatır.
··
886 Gösterim
3 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Genç ve yetenekli ressam Çartkov, yoksul bir hayat sürer. Bir gün bir dükkândan esrarengiz bir yaşlı adam portresi satın alır. Portrenin gözleri ürkütücü derecede canlıdır. O gece rüyasında portreden çıkan yaşlı adamın ona altınlar verdiğini görür ve uyandığında bu altınları bulur. Çartkov, bu servetle lüks bir hayata başlar, ancak sanatını terk ederek zenginlerin sipariş portrelerini çizer. Yeteneğini körelten bu yaşam, onu mutsuzluğa sürükler. Kıskançlık ve pişmanlık içinde, portrenin lanetli olduğunu fark eder ve onu yok etmeye çalışır. Hikâyenin ikinci kısmında portrenin kökeni ortaya çıkar: Portre, tefeci bir adamın ruhunu taşıyan şeytani bir eserdir ve ona sahip olanları felakete sürükler.
Bu öykü öylesine zihnime kazınmış ki; geçmiş günlerde öylesine yaşadığım bir anı gibi arada sırada beynime üşüşüyor. Bu kitabın abartılması gerekiyor kesinlikle 👌🏻 Gogol'ün de tabiki 😊