Hallac-ı Mansur 9.yüzyıl'da yaşamış bir tasavvuf erbabı. Yaşadığı dönemdeki otoriteler için çok sıkıntı çıkaran bir âlimdir, bu çıkarımı düşüncelerinin çarpıtılıp öldürülmesinin haklı gösterildiğinden ve vücudunun parçalara bölünerek katledilmesinden ötürü yapabiliriz.
Şöyle ki Hallac-ı Mansur, bir zaman cezbe halindeyken "En'el Hakk" demiş ve düşmanlarınca bu sözün toplum içinde Arapça çevirisine göre yani "Ben Allah'ım" şeklinde anlaşılması sağlanmış, kendisini ilahlaştırmaya çalıştığı fitnesi ortaya atılmış ve Hallac-ı Mansur önce zindana atılmış daha sonra yolu öldürülmeye kadar gitmiş.
İşte Kur'ân-ı Kerîm'deki Tâ ve Sîn huruf-i mukattaa (Kur'an'daki 29 sûrenin başında bulunan ve ne anlama geldiği insanlarca anlaşılamayan harfler) 'larının çoğulu olan "Tavasin" kelimesinden yola çıkarak yazmış olduğu bu kitap sufî âlimin zindana atıldığı dönemin eseridir, Hallac-ı Mansur bunu zindanda yazmıştır ve bu "En'el Hakk" ifadesindeki Hakk kelimesinin Allah'ın 99 isminden (sıfatından) biri olduğunu ve bu sözün yanlış anlaşıldığını açıklama yoluna gitmiştir. Kitaptan şöyle bir alıntı durumu kavramamıza yardımcı olabilir:
Dedim ki: "Eğer onu tanımıyorsan, tecellilerini/belirtilerini tanı. Ben, onun tecellisiyim/belirtisiyim, benim Hakk (Enel Hakk)! Çünkü sonsuza kadar Hakk ileyim ben!"
Kitap çok ezoterik olması yönüyle tanınır ve en önemli tasavvufî kitapların başında geldiği söylenir. Derin bir anlatımı var ve kitaptaki kinayeli, mecazlı, süslü sözlerin anlaşılması çok zor. Bu kitabı anlamak için kitapta da belirtildiği üzere kişinin maneviyatının bir ermiş kadar yüksek olması gerekir. Ben okudum, anlamak için kendimi çok zorladım, bazı cümleleri defalarca okudum fakat tam anlamıyla anlamış olduğumdan hâlâ daha şüpheliyim. Zannımca bu eser, bir iki kere okunmayla anlaşılacak bir eser değil ve insanın kendini vererek ancak defalarca okuyup derinliğine varabileceği, tadını alabileceği bir eser.
11 bölümden (Tâ-Sîn'den) oluşun bu kitapta özellikle işaretlendirmelerle, geometrik şekillerle ve Arapça harflerle anlatılmaya çalışılan mevzular göze çarpmaktadır. Oldukça büyüleyici bir tarza sahip olan bu eserde çok değerli özdeyişler, ilke edinilecek vecizeler bulunuyor ve anlaşıldığı kadarıyla Allah'ın nitelendirme ve sıfatlardan uzak olduğu, hiçbir şekilde algılanamayacağı, O'nun ancak o olduğu (هو هو) , ancak kendi bildirdiği kadarının bilinebileceği ve insanın bu konudaki acziyeti anlatılmaya çalışılıyor. Yine şöyle bir alıntı vereyim:
"Yücelik, büyüklük Halik (Yaratan) cellecelaluhu'ya mahsustur; O'nun kutsal varlığına hiçbir âlimin görüşleri, hiçbir sırları keşfedenlerin sezgisi ulaşamaz."
Genel anlamda manevî bir işleyiş söz konusu olan bu eserin birkaç defa okunması, bilhassa konuyla ilgilenen kişiler tarafından okunması gerektiği kanaatindeyim. Ayrıca kitabın bendeki basımı görselde bulunan kitapla bir değil, Erasmus Yayınları'ndan çıkmış bir kitap. Zaten günümüzde de çok az kitapçıda bulabileceğiniz bir eser.
·
144 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.