Sırça Köşk, Sabahattin Ali'den okuduğum yedinci kitap oldu. Şiirleriyle fazla yakınlık kuramamışsak da yazarın kalemini sevdiğimi dile getirmeme gerek yok sanıyorum...
Kitap 13 hikâye ve 4 masaldan oluşuyor. Sabahattin Ali'nin masal türünde eserleri olduğunu da bu kitapla öğrenmiş oldum. Dili sade, gündelik diyaloglara yer verilmiş. Yazar, o kendine has üslubu ile yine toplumsal sorunları ele almış. Her öyküde belli insanlara, topluma, dönemin yaygın problemlerine eleştiri yapılmış; net bir şekilde ayna tutulmuş fakirliğe, acıya, kedere, paragözlüğe, doymak bilmeyenlere ve biraz olsun karnını doyurmak isteyenlere. Yazarın konu edindiği sorunlara hâlâ sahip olmamız üzücü. Öyle ki, yazılanlar sanki daha dün yazılmış, aslında bugünümüze bir eleştiriymiş gibi hissettim okurken. Sabahattin Ali'yi unutulmayan yapan belki de bu özellikleridir...
Öyküler arasında en beğendiğim Bahtiyar Köpek oldu.
''Niçin hep acı şeyler yazayım? Dostlar, yufka yürekli dostlar bundan hoşlanmıyorlar. 'Hep kötü, sakat şeyleri mi göreceksin?' diyorlar. 'Hep açlıktan, çıplaklardan, dertlilerden mi bahsedeceksin? Geceleri gazete satıp izmarit toplayan serseri çocuklardan; bir karış toprak, bir bakraç su için birbirlerini öldürenlerden; cezaevlerinde ruhları kemirile kemirile eriyip gidenlerden; doktor bulamayanlardan; hakkını alamayanlardan başka yazacak şeyler, iyi güzel şeyler kalmadı mı? Niçin yazılarındaki bütün insanların benzi soluk, yüreği kederli? Bu memlekette yüzü gülen, bahtiyar insan yok mu?'
Hiç olmaz olur mu? Arayıp, bulup görmek lazım. Bunun için de kenarı köşeyi araştırmak istemez. Her şey apaçık ortada, göz önünde. Sade güler yüzlü, bahtiyar insanlar değil, bahtiyar köpekler bile var. Ben de karar verdim, bu sefer açlıktan, ızdıraptan, nefretten değil... rahattan, tokluktan, sevgiden bahsedeceğim.''
girişi ile başlıyor üzerine titrenen bir bahtiyar köpeğin hikayesi.
''Ah, ben hayvanları çok severim. Bütün canlı mahlukları, hayatı, güzelliği, saadeti severim. Bahtiyar bir köpek bile benim içimi sevinçle dolduruyor. Ben karanlık şeylerden bahsetmek için dünyaya gelmemişim. İçim tatlı, sıcak, neşeli şeyler anlatmak isteğiyle yanıyor.
Hele cümle âlem bu köpeğin onda biri kadar rahata kavuşsun, bakın ben bir daha acı şeylerden söz açar mıyım!'' satırları ile de bitiyor.
Aslında bu satırlar Sabahattin Ali'nin neden yazdığı sorusuna da kendi kaleminden bir cevap niteliğinde.
Masallar arasında en beğendiklerim ise Bir Aşk Masalı, Devlerin Ölümü ve Koyun Masalı oldu; hatta Sırça Köşk'ü de ekleyebilirim; açıkçası hepsini çok sevdim. Bu masallarda ''dev'' ve ''koyun'' üzerinden insanlara atıfta bulunulduğunu düşünüyorum, zira okuyanlar daha iyi anlayacaktır. Belki de bu gözle okumam daha çok sevmemi sağladı. Yazarın gerçeklere işaret eden ironisi ayrı güzel çünkü. Sırça Köşk isimli masal yayımlandığı zaman yasaklanmış, bu ayrıntıyı da vermeden geçmek istemedim.
Öykülerinde de masallarında da yazarın vermek istediği mesaj belli olsa da, masallarda sonundaki nasihatlarla bu mesajlar netçe ortaya konmuş. Bu kısımları alıntılamak istiyorum.
Devlerin Ölümü: ''İşte böylece, bir zamanlar kudretlerine son yokmuş gibi görünen, yeryüzünden silinip gidecekleri akla bile gelmeyen bu devlerin şimdi sadece bataklıklarda tek tük kemiklerini, müzelerde iskeletleri ve masallarda korkunç, fakat zararsız hatıraları kaldı. Çünkü hayatın durdurulmaz akışı bunu böyle istiyordu.''
Koyun Masalı: ''Bu dünyada çobansız da, köpeksiz de yaşanabilirmiş. Ama bunu anlamak için her defasında bu kadar kanlı kurbanlar verecek olursak pek çabuk neslimiz kurur. Bari siz gözünüzü açın da, ileride başınıza yeniden itler, hele kendilerini kurt sanan palavracı itler musallat olursa, sürüyü canavarlara paralatmadan onları defetmeye bakın!''
Sırça Köşk: ''Sakın tepenize bir sırça köşk kurmayınız. Ama günün birinde nasılsa böyle bir sırça köşk kurulursa, onun yıkılmaz, devrilmez bir şey olduğunu sanmayın. En heybetlisini tuzla buz etmek için üç beş kelle fırlatmak yeter.''
Oldukça uzun bir inceleme oldu, kendi çapımda bu eseri anlatmaya çalıştım. Eğer buraya kadar okuduysanız teşekkür ederim, kitabı henüz okumayıp da okumaya karar verenler var ise, onlara da keyifli okumalar diliyorum.
··
29 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.