Kitabı farklı bakış açılarından ele almak mümkün. Hangi bakış açısıyla ele alırsanız alın kitaptan bir şey yakalayabiliyorsunuz. Çoğu okur kitabı genel bir sistem eleştrisi olarak ele almış. Örneğin kitapta geçen Velinimet yerine tanrı konur ise kitap bambaşka bir boyut sunmakta. Fakat ben okumamı yaparken daha minimal düşündüm. Yazarın kitabı yazdığı dönemi ele aldım.
Yevgeni Zamyatin Sovyet Rusya'da komünizm karşıtı bir yazardır. Kitabın temelinde şeffaf homojen topluma sahip ütopik komünizme ulaşmış bir tek devletten bahsetmektedir. Kitapda geçtiği üzere uzun yıllar savaşlar sonucu ideal devlete ulaşılmıştır. Kitapta çağın ötesinde ele alınan düşünce bana göre devrimle gelmiş sistemi tekrar devrimle değiştirme çabasıdır. Bu açıdan bakılırsa Yevgeni Zamyatin, Bolşevik Devrimi ile sağlanan sosyalist sistemi sevmemesine rağmen bu sistemin yine devrimle yıkılabileceği ön görüsünde bulunmuştur. Mevcut Sovyet sistemine karşıdır. Ama kitapta geçen olaylara bakarak bu sistemin sağlanma metodunu desteklemektedir. Kitabın başından beri sürekli bir aktif direniş anlatısı mevcuttur. Yazar devrimlerin önemini sayıların sonsuz olmasıyla sembolize eder. Kitapta geçen şu diyaloga bakarsak bunu daha iyi anlayabiliriz. '' saçma çünkü devrim yapılamaz. Çünkü bizim devrimimiz sonuncuydu. '' (bunu sovyet sistemine bağlı bir destekçinin söylediği aşikardır) karşılığında ise sayıların sonsuzluğunu işaret ederek şu cevap alınıyor. '' peki sen hangi son devrimden bahsediyorsun? Sonuncu diye bir şey yok. Devrim sonsuzdur. Son çocuklar içindir, çocuklar sonsuzluktan korkar, çocukların rahat uyuyabilmeleri için gereklidir bu... '' (Zamyatin'in devrimle gelen yine devrimle gönderilebilir düşüncesine uygundur.) çocukların sonsuzdan yani devrimden korkması ve D-503 ün otoriteyle sohbetinde otoritenin (Velinimet) ona 16 yaşında bir çocuk gibi davrandığını söylemesi küçük bir ayrıntıdır.
Zamyatinin kitaplarının Sovyetler döneminde basılmaması ve çeşitli cezalar almasına bakılırsa bana göre kitapta yer alan Velinimet, Stalin veya Lenindir. Ütopik homojen toplum yapısı oluşturmak amacıyla güç kullanması ve despotik yapısı açısından Velinimet rolüne Stalin daha uygundur. İdeallerine tam anlamıyla ulaşmış bir Stalin'in bir Velinimet'e dönüşmesi muhtemeldir.
··
4 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.