GATTODAN OKULAEğitim
New York Times gazetesi tarafından en iyi öğretmen seçilen Gatto’nun Bizi Aptallaştırıyorlar( Dumbing Us) kitabından sonra yazdığı Eğitim: Bir Kitle İmha Silahı adlı kitap, okul konusunda gelenekçi anlayışa reddiye niyetindedir.
Okulun zararlı bir etkiye sahip olmasından daha iddialı olan önermesi okulun isteyerek zararlı hale getirilmiş olmasıdır. Okul, Gatto’ya göre çocuklara iyi bir hayat; düzgün bir karakter yerine kendine güvensiz, itaatkar birer birey yetiştirmektedir. Bunu neden yapsınlar? Gatto’ya göre fazla olan üretim malı ekonomi için ne kadar tehlikeliyse fazla fikir de politika için o kadar tehlikelidir. Herkes düşünürse herhangi bir düşüncenin hayat bulma şansı yoktur. Bu yüzden fikirlerden sıyrılan endüstriyel kapitalizm yerini sağlamlaştırmak için her sistemin yaptığı gibi kendi insanını üretmeye başladı. Bunu da herkesin gitmek zorunda bırakıldığı(Gatto’ya göre bu da endüstriyel kapitalizm yüzünden) okulu kullanarak yapmaya başladı. Gatto’ya göre endüstriyel kapitalizm Amerika’yı hapsetmeden önce Amerikalılar daha bilgili, daha özgüvenli ve daha girişimci oluyordu. Edison’dan Rockefeller’a kadar örnek havuzuyla bize bu fikri benimsetmeye çalışıyor. Eskiden, şu anda çocuk diyeceğimiz yaş da insanların neleri başardığını göstererek en üretken, en girişimci olacağımız yaşların bazılarının isteği üzerine okulda durarak geçiriyoruz. Gatto bu duruma yapay çocukluk diyor. Çocukluk yedi yaşından sonra arkada bırakılan bir dönemdir ama biz on sekiz yaşına kadar çocukluğu uzatıp onların yetişkinliklerini çalıyoruz diyor Gatto. Gatto, reddiye yazdığı insanlara( Büyük Patronlar) bir şey öğretmek derdinde ya da onları cahil göstermek niyetinde değil. Tam tersi, onların kitapta eleştirilen her noktayı bildiklerini ve her şeyin istedikleri gibi olduğunu söylüyor. Bunu tekrar belirttim çünkü Gatto bu noktadan hareketle yapıcı bir çözüm önermiyor, aslına bakarsınız okul restorasyonunu çözümsüzlükle eş tutuyor. Okul hakkında Gatto gibi düşünülürse Gatto burada çok haklı oluyor çünkü niyeti insanlara zarar vermek olan insanlarla anlaşma yapmamalısınız. Karşı tarafla anlaşma yapmayı istemek taviz verilebileceği anlamına gelir ve niyeti kötü insanlara taviz verilmemeli.
Gatto, insanların doğuştan kötü olduğuna ve toplumun aptal insan yığınları olarak gören düşünceleri zehirli ve tehlikeli görüyor. Aptallığın insanlık için genel bir durum olmadığını özellikle belirtmek istiyor. Peki bunu niye bize belirtiyor? Çünkü insanları aptal olarak görürseniz okulun insanları aptallaştırdığını düşünemezsiniz. İnsanın doğasını iyi olarak görmezseniz kitapta geçen okulun insanları kötüleştirdiği düşüncesi de büyük yara almaz mı? Prusya Devletinde yaşayan büyük filozofların bazılarının böyle düşünmesi bir ironi çünkü Gatto, Prusya Devleti’nden âdeta nefret ediyor. Prusya ( Friedrich Nietzsche, Arthur Schopenhauer, Hegel, Karl Marx) gibi bir sürü tarihe adını yazdıran kişi çıkarmasına rağmen Prusya’yı sadece militarist özelliği olan bir ülke gibi göstermesi Gatto’nun gözden geçilmesi gereken konular arasındadır. Zorunlu okul eğitiminin ilk önce Prusya’dan çıkması zorunlu okul eğitimi için Gatto’nun belirttiği gibi eksi değil artı bir değerdir. Eleştirilen ülkeler arasında İngiltere İmparatorluğu da kendisine düşen payı alıyor. İngiltere İmparatorluğunun sömürgeci olmasından dolayı ,Gatto’ya göre, sömürgeciliğe haklılık payı veren Darwinizmi görünmeyen resmi ideolojisi haline getirmesi kabul edilebilir bir şey değil. Sosyal Darwinizm’in eleştirildiği bir kitapta iyi örnek olarak Rockefeller’ın gösterilmesi kitap hakkında eleştirilecek konular arasındadır. Amerika, Rockefeller’ın olduğu zamanlarda ekonomik anlamda Sosyal Darwinizm’i uygulamasa Rockefeller’a sahip olamazdı. Amerika’da, övdüğü Alfred Russel Wallace’ın görüşleri uygulansa tarihe Rockefeller ismi yazılamazdı.
Gatto, endüstriyel kapitalizmin insanını ürettiği yer olan okulları nasıl ortadan kaldırılacağından bahsediyor. Tarihsel olarak en büyük başarısını Hintlilerin, İmparatorluk gücünden siyasi ve askeri olaylardan dolayı zayıflamış İngiltere karşısında kazanmış pasif eylem yöntemini savunuyor. Öğrencilerden önlerine koyulan testleri çözmeden sınavı terk etmelerini istiyor. Test yoksa okulun işlevi büyük oranda azalacağı için (son sınav haftasından sonra okullarda görülen büyük devamsızlıkların da gösterdiği gibi) okulun da böylece biteceğini söylüyor. Gatto’nun, endüstriyel kapitalizmin (Gatto’ya göre) işine gelen bir kurumu bu kadar basit bir şekilde kaldırılacağını umması kitabın okuyuculara vâd ettiği katı gerçekçilik ilkesinden uzaklaşma olarak görülebilir. Gatto, bütün sorunun çözümünü okulun lağvedilmesinde görse de okulu aynı zamanda endüstriyel kapitalizm için bir araç olarak görüyor. Endüstriyel kapitalizm yok olmadan okulun lağvedilmesi Gatto’nun istediği ortamın hayat bulmasına imkan sağlayamaz.
Sonuç olarak, Gatto eğitim gibi önemli bir işlevi üstlenen okulun eleştirilecek yerlerini iyi belirtmişse de bunlara karşı çözümü üzerinde tartışılmaya açıktır; çözümüne giden yol için söylediği strateji ise Gatto’nun zayıf olduğu noktalardan birini teşkil etmektedir.
·
68 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.