Akademik·112 syf.··Tarih
10/10
Beğendi
·2020 96. kitabı
·7 günde okudu
·Okunma: 13 Aralık 2020 12:58
·Eser: Hukuk ve İdare Adamı Olarak Osmanlı Devletinde Kadı
Yazar: İlber Ortaylı
Yayınevi: Kronik Yayınları
Sayfa: 112
İlber Ortaylı hocamızın güzel bir araştırma kitabını daha okuduk. Tarihçi olmam nedeniyle hocamızın bu eserini okuma listeme almıştım. Okuduk ve bitirdik. Eserde hoca islam medeniyetinde ortaya çıkan kadılık müessesesini kıyasta yaparak Osmanlıdaki sürecini anlatmıştır.
Kadı kelimesinin ne anlama gelmesiyle esere başlayan hocamız tarihi sürecini anlatarak devam etmiştir. Kadıların eğitim süreci önemlidir. Eğitimleri zor bir süreçten geçer. Sonra tayin edilen kadıların tayin yerlerindeki görev sürelerine dikkat edilmiştir. Bir kadının tayin bölgesindeki süresi 3 yılı geçemezdi. Nedenine gelince; halk ile haşir neşir olacak olan kadının mahkemede tarafsızlığını kaybedebileceği düşüncesi hakimdi. İşte adalet bu kadar önemliydi.
Ayrıca geçimlerini davalardan aldıkları kıymetli evrak ücretlerinden ve gördükleri işlerden aldıkları ücretlerden karşılarlardı. Naibler ise onların taşrada vekilleriydiler. Güvenlik güçleri vardı. Bunların maaşları da karşılanırdı. Diğer taraftan kazalarda kadılar idare görevini de yerine getirirlerdi. Mali görevleri de vardı. İmar denetimini de yaparlardı. Belediyecilik hizmetini de yerine getirirlerdi. Diğer memurlarla aralarında hiyerarşik bir ilişki vardı.
Kadılar verdikleri kararlar konusunda şikayet olursa veya belli sürede sonra denetim yapılırdı. Ya yakın bölgedeki kadı ya da merkezden gelen kadı tarafından değerlenirdi. Adaleti temsil eden kadının protokoldeki yeri önemliydi.
Ayrıca Osmanlıda şehirlerdeki kadıların yargılama ile ilgili mevcut bir binaları yoktu. Zamanla şehir merkezi içinde uygun bir yer edinilerek mahkemeler oluşturulmuştur. Yargılama şeri kurallara göre yapılırdı. Daha çok evlenme, boşanma, nafaka davaları görülürdü. Bunun dışında da davalar olur ve ona da bakarlardı. Vakıflar denetlenirdi. Mahkeme usulü vardı. Davacı ve davalı huzurunda şahitler dinlenerek yapılısı. Görülen davaların hepsi kayıt altına alınırdı. Özellikle şeriye sicilleri olarak bilinen kayıtlar tutulmuştur.
Kadılık müessesesi ile ilgili yazılmış ve okunması gereken çok güzel bir eserdir. Hem hukukçü hem de tarihçi olmak isteyenler mutlaka okumalıdır.
Kitapla ilgili herşeyi yazalım da okumadan kitapta anlatılanları yazdığım kadarıyla öğrenmeniz zordur. Onun için eser alınıp okunmalıdır.
Hukuk ve İdare Adamı Olarak Osmanlı Devleti'nde Kadıİlber Ortaylı · Kronik Yayıncılık · 20201,535 okunma
·
17 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.