·138 syf.····Okunma: 22 Aralık 2020 02:34 Peyami Safa, bu eserini 19. yüzyılda Türk Edebiyatı’nda sıkça konu alınan ‘‘batılılaşma’’ üzerine yazmıştır. Önemli karakterlerden genel olarak bahsedersem:
• Şinasi; sessiz sakin, içine doğduğu Doğu kültürünü sevip benimseyen, Faiz Bey’in oğlu gibi sevdiği damadı ve Neriman’ın 7 yıllık nişanlısı–aynı zamanda çocukluk arkadaşı-dır.
• Macit; zengin, modern, Batı kültürünü özümsemiş bir kişidir. Macit olay akışına çok az dahil olur, genellikle karşımıza Neriman’ın Batı kültürüne olan beğenisini anlatmak için çıkar.
• Neriman; Doğu kültüründe büyüyen fakat büyüdükçe alafranga hayata özenen, doğup büyüdüğü kültür ve yaşamak istediği Batı kültürü arasında gelgitler yaşayan, romanın ana karakteridir.
• Faiz Bey: Neriman’ın babasıdır. Doğu kültürüne düşkündür bu nedenle Şinasi’yle iyi anlaşır.
Bana göre romanda Şinasi ve Macit karakter değildir. Daha çok Şinasi Doğu kültürünü temsil eden, Macit ise Batı kültürünü simgeleyen birer tiptir.
Peyami Safa, Doğu-Batı kültür çatışmasını simgeleştirerek başarılı bir şekilde eserine yansıtmıştır. Kitabın isminde de yine Fatih Doğu’yu, Harbiye ise Batıyı temsil eder –romanda Fatih’in karşıt semti aslında Beyoğlu’dur-. Romanda dikkat çekilen nokta, batılılaşmanın kötü olduğu değildir, şekilcilikten uzak durulması ve Batı kültürünün kendi kültürümüzden uzaklaşmadan yaşanabilmesidir. 2013 yılında dizisi yapılmış, 2 sezon sürmüştür. Diziyi izlemediğim için kitapla karşılaştıramıyorum.
Romanda sıkça eski kelimelere başvurulmuş. Her ne kadar alt bilgi kısmında anlamları verilse de anlamları verilmeyen bilmediğim birçok kelime oldu, okurken alt kısma anlamlarını iliştirerek devam ettim. Bilmediğim, anlamı verilmeyen kelimlere örnek verecek olursam: menfi, esvap, cürüm, izahat, lağvedmek, ekseriya, iştiyak, meram, tecessüs, içtimai, muhayyik…
Konusunu sade ve anlaşılır biçimde, farklı konu ve olaylara sapmadan anlatmıştır. Batılılaşma konulu 19. Yüzyılda verilen eserlerden olan ‘‘Fatih Harbiye’’ bu süreci karakterlerin iç dünyasında incelemetedir. Bir oturuşta bitirdiğim, tavsiye edeceğim bir kitaptır.