Yükselme ve ilerleme arzusu uğrunda batı medeniyetinden yardım isteme zarureti yeni bir aydın sınıf yetiştirdi, Said Halim Paşa'ya göre bu sınıf, batı tesiri altında şahsiyetini yitirmiş ve aşırı bir batı hayranlığına tutulmuştu. Kurtuluşu da kendi hastalığının bütün ülkeye yayılmasında gören aydınlar, Osmanlı toplumuna ilişkin kötümser ve yıkıcı tesbitlerle öne çıktılar. Açıklayıp ispat edemediği için itham; anlayamadığı için inkar eden aydın sınıf, çözümü var olanı yıkarak yerine yeni bir toplum inşa etmekte gördü.