Mai ve Siyah" Halit Ziya'nın ustalık döneminin ilk eseri olarak kabul ediliyor. Uşaklıgil bu eseri sayesinde "Türk romancılığının babası" olarak sayılıyor. Mavi kelimesi eskiden mai olarak kullanılıyordu. Mai hayalleri, siyah ise gerçekleri yansıtmasından yola çıkarak yazar eserine bu ismi vermiş