Dostoyevskinin "oxşar" əsəri haqqında qısa icmal verim, sonra fikirlərimi yazacam:
(spoiler yoxdur)
Hadisələr kitabın qəhrəmanı Yakov Petroviçin bir gün simaca eynilə özünə bəzəyən, hətta ad-soyadı da özü ilə eyni olan bir adamla qarşılaşmasından bəhs edir.
Yakov özünü vicdanla yaşamağa adasa da, qarşılaşdığı oxşarı onun, xarakterik olaraq, təm əksidir —
Vicdansızdır, yaltaqdır, ikiüzlüdür vs...
Bu oxşar onun həyatına girəndən sonra bir çox şeyini əlindən alır. İş yerini belə. Elə ən əsas da iş yerini. Çünki hadisələr elə bu iş yerinin əhatəsində baş verir. Yakov Petroviç illərlə şərəfli bir məmur olmaq üçün çırpınsa da, yeni gələn oxşarı iş yerində ondan daha çox sevilir...
Bu əsər bir sistemin insanı özünə necə yadlaşdığını tam çılpaqlığı ilə göstərir.
Əsərdə Yakov Perroviç oxşamaq istəmədiyi bu adamdan qaçır. Tək-tük hallarda onu özlüyündə qəbullanmağa çalışsa da, bacarmır. Əslində həmin adam Yakovun oxşarı yox, öz içindəki vicdanının yadlaşma və əqidə arasında qalmış yansımasıdır.
Yakovun içində olmaq istədiyi və olmaq istəmədiyi iki adam əsl "mən"in uğurunda mübarizə aparır.
Hətta əsərdə, diqqət yetirsək, görərik ki, Yakov özü ilə çox az danışır. Özü ilə konfiliktə getməkdən qorxur sanki...
Buna görə də bu əsərdə daxili monoloqlara çox az hallarda rast gəlirik. Rast gəldiklərimizdə də görürük ki, Yakov ancaq özünü danlayır, özündən şikayət edir, özünü söyür vs.
Yakov buna görə özü ilə çox konfiliktə getmir. Qorxur ki, içindəki, olmaqdan qorxduğu adam olmaq istədiyi adama haradasa qalib gələ bilər.
Hətta əsərin bir neçə yerinə diqqət yetirsək, görərik ki, Yakov insanlara çox dəxlisiz situasiyalarda yaxşı biri olduğunu sübut etmək üçün vicdanlı, sadə və əqidəli biri olduğunu tez-tez deyir.
Əslində Yakov bununla olmaq istədiyi adama indesklənir. Onu