Kitapokuyankarga
@itsmylibrary
21.yy. insanı ancak okuyup anlamadığı alıntıları paylaşmaktan öteye gidemez...
· · ─────── ·𖥸· ─────── · ·
-Fitokrom-Bitkiler
Gecenin ortasında, bir bitkinin çeşitli kısımlarına ışık tutarsanız, bitkinin tamamında çiçeklenmeyi düzenlemek için tek bir yaprağı aydınlatmanın yeterli olduğunu görürsünüz.
Buna karşılık, geride bir tek tepesi ile gövdesi kalacak şekilde bütün yaprakları budandığında bitki her türlü ışığa karşı kördür, bitkinin her tarafı aydınlatılsa bile.
Bir tek yapraktaki fitokrom, gecenin ortasında kırmızı ışık görürse, bitkinin tamamı aydınlatılmış gibi olur. Yapraklardaki fitokrom ışığın işaretini alarak hareketli bir sinyal başlatır, bu sinyal bitkinin her tarafına yayılır ve çiçeklenmeyi başlatır.
Hangi tür kitapları seviyorsun?
🔎 Polisiye
💕 Romantik
🚀 Bilim Kurgu
🏰 Fantastik
📖 Klasik
🧠 Kişisel Gelişim
🏛️ Tarih
😱 Gerilim
-Fitokrom-Bitkiler
Bu reseptöre "bitki rengi" anlamına gelen "fitokrom" adını verdiler.
En basit modelinde fitokrom ışıkla etkin hale gelen bir anahtardır. Kırmızı ışık fitokromu etkinleştirir, onu uzak-kırmızı ışığı almaya hazır bir biçime sokar.
Uzak-kırmızı ışık ise fitokromu etkisiz hale getirerek onu kırmızı ışığı almaya hazır bir biçime sokar. Ekolojik açıdan bu çok anlamlıdır. Doğada, bitkilerin günün sonunda gördükleri en son ışık uzak-kırmızı ışıktır, bu ışık bitkiye "kontağı kapaması" gerektiği mesajını verir.
Bitki sabah olunca kırmızı ışığı görür ve uyanır. Bitki bu şekilde kırmızı ışığı en son ne zaman gördüğünü hesaplar ve büyümesini buna göre ayarlar.
Kırmızı ışık/uzak kırmızı ışık
Uzun gecelerde normalde çiçeklenmeyen süsenlerin üzerine gecenin ortasında kırmızı ışık tutarsanız, doğadaki süsenlerinkinden daha parlak ve daha güzel çiçekler açarlar. Ama kırmızı ışıktan hemen sonra üzerlerine uzak-kırmızı ışık tuttuğunuzda, sanki hiç kırmızı ışığa maruz kalmamış gibi davranırlar. Çiçek açmazlar.
Uzak-kırmızı ışıktan sonra tekrar üzerlerine kırmızı ışık tutarsanız, yine çiçek açarlar. Üzerlerine tekrar uzak-kırmızı ışık tuttuğunuzda, çiçek açmaları durur vb. Çok fazla ışıktan söz etmiyoruz; her birini birkaç saniye tutmanız kâfidir.
Işıkla çalışan bir şalter gibidir bu: Kırmızı ışık çiçeklenmeyi başlatır, uzak-kırmızı ışık durdurur. Şalteri yeterince hızlı biçimde açıp kapattığınızda hiçbir şey olmaz. Olaya daha felsefi bir açıdan yaklaşırsak, bitkilerin gördükleri son rengi hatırladıklarını söyleyebiliriz.
Kırmızı ve mavi ışıkBitkiler
Biliminsanları bitkilerin ışığın hangi renklerini gördükleri konusuyla da ilgiliydi. Keşfettikleri şey şaşırtıcıydı: Deneye tabi tutulan bitkilerin istisnasız hepsi, geceleri yalnızca kırmızı ışığa tepki vermişti.
Geceleri yakılan mavi veya yeşil ışığın hiçbiri çiçeklenmiş bitkileri etkilemiyor, ama birkaç dakikalığına yakılan kırmızı ışık onları etkilemeye yetiyordu.
Bitkiler renklere göre farklı tepkiler vermekteydi: Hangi yöne doğru eğileceklerini anlamak için mavi ışıktan, gecenin uzunluğunu ölçmek içinse kırmızı ışıktan yararlanıyorlardı.
-Fotoperiyodizm-Bitkiler
Aldığı ışığın miktarının azaltılması bitkinin büyümesini durdurmaya ve çiçeklenmesini sağlamaya yetmişti. Bir başka deyişle, dev Maryland tütünü uzun yaz günlerine maruz kaldığında yapraklanmaya devam ediyordu. Ama yapay olarak oluşturulan daha kısa günlerle karşılaştığında çiçekleniyordu.
Fotoperiyodizm olarak adlandırılan bu olay, bitkilerin ne kadar ışık aldıklarını ölçtüklerine dair ilk güçlü kanıtı oluşturuyordu. Takip eden yıllarda yapılan diğer deneyler, birçok bitkinin tıpkı dev Maryland tütünü gibi ancak günler kısa olduğunda çiçeklendiğini ortaya koydu; bu tür bitkilere "kısa gün" bitkileri adı verilir.
Bu keşif, çiftçilerin artık ışığı kontrol ederek bitkilerin çiçeklenmesini planlarına uygun şekilde sağlayabilecekleri anlamına geliyordu. Floridalı çiftçiler, dev Maryland tütününü aylarca (Maryland'de karşılaşılan donun etkileri olmadan) büyütebileceklerini ve bu tütünlerin nihayetinde, günlerin en kısa olduğu kış ortalarında çiçekleneceğini fark etmekte gecikmedi elbette.