Kanan Gadimov
@kanangadimov
47 okur puanı
Ocak 2024 tarihinde katıldı
Finlandiyada Təhsil Sistemi
Finlandiyada təhsil, yemək, ekskursiyalar, məktəbə aid hər şey pulsuzdur. Əgər şagird məktəbdən 2 km uzaqda yaşayırsa, məktəb avtobusu onu dərsə pulsuz aparıb-gətirir. Hər şey dövlət tərəfindən ödənilir. Büdcənin 10%-dan çoxu təhsilə ayrılır. VII sinifə qədər qiymətləndirmə şifahidir. Öz qiymətini ancaq məktəbli bilir. Bu onu dostları arasında əskilməkdən qurtarır.
Fin məktəblərində parta arxasında əyləşmək məcburiyyəti yoxdur. Dərs vaxtı kreslo, divanda əyləşmək mümkündür. Fin müəllimlərinin fikrinə əsasən, uşaqlar istirahət etməli, valideynləri ilə vaxt keçirməlidirlər. Bu səbəbdən ev tapşırıqları çox az verilir və onu həll etmək üçün cüzi vaxt lazım olur. Fin məktəblərində hər 45 dəqiqədən bir 15 dəqiqə fasilə (tənəffüs) verilir. Finlandiyada valideynlər evə yaxın məktəbi seçirlər. Bu ölkədə elit məktəb anlayışı yoxdur. Bütün tədris ocaqlarının səviyyəsi eynidir. Təhsil sistemində birinci hədəf uşaqlara məktəbi sevdirməkdir, bunun üçün pulsuz yemək, dondurmalar verilir, oyunlar, yürüşlər təşkil olunur.
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Bertran Rassel'dən Aforizmlər
- Əgər bir nəfərə onun inanmaq istədiklərinin əksinə bir həqiqət desən, o sənin dediklərini araşdıracaq, əgər əsaslı dəlilin yoxdursa, sənə inanmaq istəməyəcək. Yox əgər ona inanmaq istədiklərinə uyğun bir şey desən, heç bir dəlil-sübütsuz sənə inanacaqdır. Bütün inancların əsasını bu təşkil edir.
- Çox az insan başqa insanlara, millətlərə, fərqli fikirlərə nifrət etmədən xoşbəxt ola bilər.
- Anlaya bilmirəm, xeyirxah olan bir Tanrı, yaratdıqlarını əbədi cəhənnəmə necə məhkum edə bilər?
- Buna görə də çoxluğun bir fikrə inanması, bu fikrin doğru olduğuna dəlalət etməz. Bəşəriyyətin əksər hissəsi cahil olduğundan hamı tərəfindən qəbul edilən bir fikrin yanlış olmaq ehtimalı daha çoxdur.
- Fərqli düşünməkdən qorxmayın. Unutmayaq ki, indi adi qəbul etdiyimiz əksər fikirlər bir zamanlar qeyri-adi idi.
- Həyata keçməyən arzularımız da xoşbəxtliyimizin ayrılmaz hissəsidir.
- İnsan öz həyatının əksər hissəsini planlaşdırmaqdansa hər şeyin zamanın axarına buraxmalıdır, çünki sistemləşdirilmiş bir həyatın sonunda əqli və cismi ölümdən başqa heçnə yoxdur.
Bertrand Russell
Bertrand RussellSistemin Həyatımıza Təsiri
Müasir kapitalist sistem, fərdi azadlıqları və maddi rifahı vəd etsə də, əslində insanların həyat tərzinə birbaşa və çox vaxt məhdudlaşdırıcı şəkildə təsir göstərir. İşə düzəlmək üçün ilkin mərhələdə pul və resurs tələb olunur. Lakin bir çox insan işsiz olduğu üçün bu mənbələrə sahib deyil. Nəticədə, borc almaq zərurəti yaranır. İlk borclanma da məhz bu mərhələdə başlayır. İlk maaş alındıqda isə, əldə olunan gəlirin vacib gündəlik ehtiyaclara belə çatmadığı görülür. Buradan etibarən daha böyük maliyyə ehtiyacları üçün kreditlərə müraciət edilir. Borc və kreditlərin ödənməsi isə insanın həyatının əsas hissəsini təşkil etməyə başlayır. İllərlə davam edən bu borc döngüsü insanı daim işləməyə və bu rejimə tabe olmağa məcbur edir. Bu sistem elə qurulub ki, insanlar yalnız başqalarının maraqları üçün işləsin, inkişaf və irəliləyiş üçün nə vaxtları, nə də maddi imkanları olsun. Əgər sistem daha ədalətli olsaydı, hər kəs öz əməyinə uyğun, normal qazanc əldə etsəydi və ehtiyaclarını qarşılayıb arzularını reallaşdıra bilsəydi, daimi və ağır şərtlərlə işləmək heç kimə cazibədar gəlməzdi. Bu da böyük maraq qruplarının işinə yaramadığından, mövcud rejim davam etdirilir.
Tanrı və Vicdan
Tanrı anlayışı insanların tarix boyu bilinməzliklərə cavab tapmaq ehtiyacından doğub. Fərqli mədəniyyətlərdə Tanrı anlayışının müxtəlif olması da onu göstərir ki, bu ideya universal bir yaradıcıdan çox, insan düşüncəsinin məhsuludur. Vicdan isə əxlaqi davranışların daxili tənzimləyicisidir. Bəziləri bunu bioloji, bəziləri sosial formalaşma ilə izah edir. Əslində isə bu ikisi bir-birini tamamlayır - insan beyni empatiya və sosial uyğunlaşma bacarığı ilə doğulur, amma bu bacarıqlar tərbiyə və cəmiyyətlə qarşılıqlı əlaqə nəticəsində "vicdan" kimi formalaşır. Yəni, Tanrı ideyası daha çox sosial-kültürəl konstruksiyadır, vicdan isə bioloji əsaslı, amma sosial təcrübə ilə formalaşan bir xüsusiyyətdir.
Təbiətdə Hər Canlının Öz Rolu Var
Bizə zərərli və ya faydasız görünən bir çox canlı əslində ekosistemin vacib bir parçasıdır. İnsanın başa düşmədiyi və ya dəyər vermədiyi bir orqanizm belə, müəyyən bir funksiyanı yerinə yetirir. Məsələn, ilanlar gəmiricilərin sayını tənzimləyir, torpaq qurdları torpağın havalanmasına və münbitliyinə kömək edir. Çürükçül orqanizmlər (bakteriyalar, göbələklər və s.) təbiəti tullantılardan təmizləyərək maddələrin dövranını təmin edir. Hətta ağcaqanadlar kimi narahatlıq yaradan canlılar da bəzi heyvanlar üçün qida mənbəyi olmaqla ekosistemdə rol oynayır. Hər canlı bir zəncirin halqasıdır. Bu halqalardan biri itdikdə, zəncirin davamlılığı pozula bilər. Bu səbəbdən təbiətdə yaşayan hər varlıq, birbaşa olmasa da, dolayı yolla bütövlükdə həyat tarazlığının qorunmasına xidmət edir. Bir sözlə, təbiətdə heç nə səbəbsiz deyil. Hər bir orqanizm, öz funksiyası ilə bu böyük sistemin bir parçasıdır və onun yaşaması ümumi tarazlığın qorunması üçün vacibdir.