Dilimizde hep olumsuz çağrışımlar yapsa da gerçekte fitne "İnsanın Allah'ın mükâfatına nail olmasına fırsat veren imtihanıdır." Tefsir kaynaklarında "mal ve evladın fitne olması" ifadesi "Allah'tan gelen bir imtihan, bir deneme" olarak açıklanmıştır. Amaçsa kulun "Bu nimetler üzerine ona şükredip bunlar hususunda Allah'a itaat mi edeceğinin, yoksa Allah'ı bırakıp onlarla mı meşgul olacağının ortaya çıkarılmasıdır."
İnsan için yokluk da varlık da bir imtihandır. Yoklukta sabrı, varlıkta ihtiyaç sahiplerini görüp gözetmesi beklenen insan, kendisine verilenlerin gerçek sahibini unutup varlığın sebebi ve sahibi olarak kendisini görmeye baslar. Hatta kendilerine "Allah'ın sizi rızıklandırdığı şeylerden Allah yolunda harcayın." denildiğinde "Allah'ın, dilemiş olsa kendilerini doyurabileceği kimselere mi yedirecegiz? Siz ancak apaçık bir sapıklık içindesiniz." cevabını verip yanlış mantık yürüten inkârcılar gibi "Ben çalışıp kazanıyorum, o da çalışsın!" diyerek infak etmeyişlerine haklı nedenler bulmaya çalışırlar.