Kemâl Acar

Kemâl Acar
@kemalacar
Açıkçası 1917 köylü devriminin başarıları, 1789'daki Fransız köylü devriminin başarılarıyla birçok noktada zıtlık sergiler. Fransa'da derebeylerinin talepleri ve denetimleri isyancı köylülerce ortadan kaldırıldı. Fakat geniş malikanelerin ve zengin köylü çiftliklerinin de dahil olduğu özel mülkiyete saygı gösterildi ve saldırılmadı. Fransız köylüler arasında büyük kazanç sağlayan zaten kendi toprağına -ve diğer üretim araçlarına- sahip köylülerin zengin ve orta tabakasıydı. Rusya'da ise köylü devrimi toprakbeylerine rant taleplerini ortadan kaldırmakla kalmadı, birçok özel mülkü de ele geçirdi ve yeniden dağıttı. Bu, büyük oranda daha az zengin ve daha az toprağa sahip köylülerin işine yaradı.
Sayfa 250
Reklam
Şehirli radikalizm, genel olarak tarım ülkelerinde toplumsal devrimci dönüşümleri köylü ayaklanmaları olmadan sonuna kadar götürmeyi başaramamıştır.
Sayfa 207
Otokrasilerin idari ve askeri çöküşü toplumsal devrimci dönüşümü başlatır; seçkinler arası didişmenin yarattığı iktidar boşlukları ya da az çok liberal bir temel üzerinde benzer bir rejimin yeniden kurulmasına götürür. Bu sonuç, geniş çaplı köylü ayaklanmalarının yönetimin denetim ve yaptırım boşluklarını eşlik etmesi, gerçekte bu boşlukları sağladığı avantajdan yararlanması yüzünden doğar. Barrington Moore'un parlak deyişiyle "köylüler...eski binayı havaya uçuracak dinamit sağladılar."
Sayfa 206
Fransa'da ve Çin'de görüldüğü gibi, siyasal olarak örgütlenmiş ve idari açıdan yerleşik bu tür toprak sahibi sınıfların var olması hâlinde, bu sınıfların otokratisinin modernleştirici reformları kurumlaştırma girişimine tepkisi monarşileri devirmiş ve idari ve askeri örgütlerin çöküşünü başlatmıştı. (...) Fakat Japonya'da ve Prusya'da olduğu gibi, toplumda siyasal açıdan güçlü toprak sahibi sınıflar yoksa ve böylece Eski Rejim devletleri daha yüksek oranda bürokratikleşmişse, dış kaynaklı krizler, genel olarak ifade edecek olursak, yönetici elit ve idari düzenlemelerle sınırlanmış siyasi mücadeleler aracılığıyla çözülebildi. Bu da tabandan bir toplumsal devrimin gelme olasılığını engelledi.
Sayfa 205
Bourbon Fransası'nda ve Mançu Çin'inde devrimci krizler, siyasal olarak güçlü egemen sınıfların, yapılan reformlara ve kaynakları seferber etmek için gerçekleştirilen otokratik girişimlere direndiği, resmî olarak savaş hâlinin söz konusu olmadığı barış dönemlerinde ortaya çıkmıştı. Çarlık Rusyası'ndaysa bunun aksine devrimci krizler ancak savaştaki yenilgilerin doğrudan etkisiyle gelişebilmişti.
Sayfa 155
Reklam