cdadashzada

cdadashzada
@khanbabazada
Bilgiye, eğitime, size öğretilenler üzerine yapılandırılan bir şeye dayanan yaklaşımların hiçbirinin yararı olmuyor. Önemli olan deneyim. Rogers məlumat və təhsil əsaslı yanaşmaların effektiv olmadığını gördü. Misal üçün, bir insana müəyyən üsul və texnikalar öyrətmək adətən, uzunmüddətli dəyişiklik yaratmır. Bu yanaşmalar müvəqqəti nəticələr verə bilər, amma insanın özünü daha çox qeyri-kafi hiss etməsinə səbəb ola bilər. Rogers əslində, dəyişimin münasibətlərin içindəki təcrübələrdən gəldiyini başa düşdü. Yəni, insanın inkişafı üçün güclü, dəstəkləyici münasibətlər qurmaq lazımdır.
Reklam
Kendimde gerçekleşen değişimi anlatabilmemin en kısa yol­larından biri, meslek yaşamımın ilk yıllarında kendime sordu­ğum şu soru olabilir: Bu kişiyi nasıl tedavi edebilir, iyileştirebilir ya da değiştirebilirim? Artık bu soruyu şöyle soruyorum: Bu ki­şinin kendi kişisel gelişimi için kullanabileceği bir ilişkiyi nasıl kurabilirim? Misal üçün: Bir müştəri özünü qeyri-kafi hiss edir. Əvvəlcə bu şəxsin konkret problemlərini necə həll edəcəyini düşünə bilərik. Ancaq Rogersin yeni yanaşması ilə bu şəxsə özünü daha yaxşı anlamaq və inkişaf etmək üçün bir mühit və dəstək təqdim edərək uzunmüddətli dəyişikliklər əldə etməyə çalışmalıyıq.
Yaşam, en iyi du­rumunda bile, akıp giden ve içinde hiçbir şeyin sabit kalmadığı bir değişim sürecidir. Carl R. Rogers burada həyatın daim dəyişən bir proses olduğunu və bu prosesin insanlara yeni və müsbət təcrübələr qazandırdığını izah edir. O, öz təcrübələrinə güvəndiyi və onları anlamağa çalışdığı zaman daha yaxşı nəticələr əldə etdiyini bildirir. Rogers qeyd edir ki, həyatda heç bir şey sabit deyil və bu səbəbdən sərt qaydalara və ya inanclara bağlı qalmaq çətindir. O, hər kəsin öz təcrübələrindən mənalı nəticələr çıxarmasının vacib olduğunu vurğulayır. Əlavə olaraq, başqalarına nəyə inanmalı olduqlarını söyləmək əvəzinə onların sərbəst şəkildə öz yollarını tapmalarına imkan verməyin daha önəmli olduğunu bildirir. Qısacası, Rogers düşünür ki, həyat daim bir dəyişiklik içərisindədir və bu dəyişiklik insanları daha yaxşı bir yerə aparır. İnsanların bu prosesi sərbəst şəkildə yaşamalı olduqlarına inanır.
Tecrübelerime göre, insanlar temelde olumlu bir doğrultuya sahipler. En derinden ilişki kurduğum terapi anların­da, en rahatsız edici sıkıntıları olan, en anti sosyal davranışlarda bulunan, en anormal duygulara sahip görünen bireylerde bunun geçerli olduğunu görüyorum. Bu mövzuda yanlış anlaşılmaq istəmirəm. İnsan təbiətinə baxarkən sadəcə yaxşı şeyləri görmək kimi bir mövqe tutmuram. Müdafiə məqsədilə və ya içlərindən gələn qorxularla insanların inanılmaz dərəcədə qəddar, dağıdıcı, primitiv, geri gedən, antisosial və incidici davranışlar sərgiləyə biləcəyinin, hətta sərgilədiklərinin fərqindəyəm. Lakin təcrübələrimin ən rahatladıcı, ən ümidverici və ən gücləndirici tərəfi, insanlarla işləyərkən və onların da daxilində, bizim hamımızda olduğu kimi, son dərəcə müsbət bir istiqamətdə irəliləmə meyli daşıdıqlarını kəşf etməkdir.
Şöyle ifade edeyim: En kişisel olan ne varsa en genel olan da odur. Öyle zamanlar oldu ki, öğ­rencilerimle veya çalışanlarla konuşurken ya da yazı yazarken, anlattıklarımı, sadece bana ait olan benzersiz bir tarzda ve sade­ce benim anlayabileceğim bir şekilde anlattığımı düşündüm. Bu mətn, müəllifin öz şəxsi təcrübələrinin və düşüncələrinin başqaları ilə necə ortaq olduğunu kəşf etməsindən bəhs edir. Müəllif, bəzi anlarda öz fikirlərini və düşüncələrini yalnızca özünə aid olan, bənzərsiz bir şəkildə ifadə etdiyini düşündüyünü qeyd edir. O, bu ifadələrin başqaları tərəfindən başa düşülməyəcəyini zənn edirdi. Lakin, yazdığı əsərlər və məqalələr vasitəsilə, bu ifadələrin əslində çox insanın düşüncələrini əks etdirdiyini görüb. Müəllifin gəldiyi nəticə budur ki, hər birimizin içində yer alan ən şəxsi və ən xüsusi görünən şeylər, paylaşıldığı və ya ifadə edildiyi zaman, başqalarının ən dərin duyğularına toxuna bilər. Bu anlayış, müəllifə rəssamlar və şairlər kimi özünəməxsusluğu ifadə etmə cəsarəti olan insanları daha yaxşı anlamağa kömək edir.