Bar Sonatları
Hervé Le TellierYazar:
Hervé Le Tellier
Çevirmen:
Atakan Karakış
Yorumlar ve İncelemeler
"Sonra bir gün, onları artık görmez oldum. Hikâyelerinin bitmiş olduğunu düşündüm, aşkın kaybettiğini. Ama temizlik günlerinde kapıyı açık bırakmaya devam ettim. Çünkü hayat söz konusuysa, hiç belli olmaz."
.
.
Tellier bana beklediğimi vermedi.
Beklediğimin çok daha fazlasını verdi.
.
Üç - beş sarhoşluk hikâyesi ve akabinde havaya kurşun niyetine birkaç aforizmayla karşılaşırım diye düşünürken; tiyatro izliyormuşum hissi veren bir öykü kitabı oldu bulduğum. Haftalık bir dergide yazdığı iki bin karakterlik metinlerinin çoğunu buraya toplamış Tellier. Uyarısını ise en başta yapmış "...çok az düzelti yaptım, bugün naiflik ya da klişe olarak görünen şeyleri ve tekrarları bir zamanlar sahip olduğum tazeliğin ifadesi olarak kabul etmeye karar verdim."
.
Orta yaşlı bir barmen, genç ve güzel bir garson, siyahi bir caz piyanisti.
Mekân belli. Jay's. Bir buçuk sayfalık her metinde bu üç kişinin zihninde taşıdığı mekânlara da uğruyoruz aynı zamanda. Bir kokteyl alıp çıkanlar, aşk hayatında problemler yaşayanlar, amneziye yenilenler, eski eşler, parasız kalanlar hattâ artık yaşamayanlar. Hepsi bu birer buçuk sayfalık, üç cümle beş kelimelik öykülerin içinde öyle duru bir şekilde anlatıyor ki kendini, yazara olan saygı ve şaşkınlık birbirine karışıyor okurda.
Hervé Le Tellier aynı zamanda Oulipo'nun da önemli bir üyesi -imiş.(Potansiyel Edebiyat Işığı gibi bir anlama denk düşüyor. 60'larda meydana gelmiş bir topluluk ve amaç dili zorlamak, sınırlarını genişletmek, imgeyi güçlendirmek...)
Ben de okurken öğrendim ama bizim bu edebi topluluğa uzak oluşumuzu da yadırgamadım açıkçası. Çeviri zaten bambaşka bir dünya yaratmak iken bir de bunun içine anlamın dışına çıkmak, kelimenin çevresini kuşatmak girince giriftin ortasında buluyor insan kendini.
Bu öyküler gerçek bir edebi haz
Telli Telli Tellier!Edebiyat
Fransız edebiyatında, 60's yıllarında Queneau ve Lionnais adlı yazarlar tarafından başlatılmış, Oulipo adlı, bir edebiyat akımının mensubu olan Tellier, akımın diğer mensupları gibi, - emzik Georges Perec, Calvino ve diğerleri- akımın belli başlı şiarlarına riayet ederek, önceden matematiksel olarak kurgulanmış, edebiyatla matematiğin içiçe geçtiği öyküler yazan, en azından öyle olduğu bilgisini, -okuduğum bu kitabı nezdinde hissedemesem de- siber mecmualardan öğrenmiş bulunuyorum. Kaldı ki kitabı edinmeden, bu akım içinde ismi geçen Perec'i görünce, heralde Telliler de en az Perec kadar dahiyane bir 'başıbozuktur' diye düşündüm ve kitabı edindim. Üstüne üstlük kitap da, Monokl gibi bir yayınevinden çıkınca, kitabı edinme duygum da pek- pekişti sanırım. Bilemedim. Dahası ismi de hoşuma gitmişti bu kitabın ne yalan söyliyeyim, Bar Sonatları. Evet, Bar Sonatları. Ne kadar estetik değil mi...
Kitap, Tellier'in genç yetişkinlik yıllarında,o yaşlardaki zihninin tazeliğiyle kaleme aldığı ve haftalık bir dergiye kitapta geçen barın ismini (Jay) mahlas olarak seçip gönderdiği iki yüz öyküsünün içinden bizzat kendisinin devşirdiği öykülerden oluşuyor. Başlangıçta her öyküsünü iki bin karakter olacak şekilde tasarlamış ama kitap haline gelince istemeden de olsa bir tür cümle tesviyeciliğine soyunup, yazdıklarını basıma uygun hale getirdiğini de ayrıca itiraf ediyor.
Gelelim kitaba; kitap Jay isimli bir barda geçiyor, gündelik bara girip çıkan müşteriler ya da misafirlerin etrafında şekilleniyor öyküler. Pek tabii barın bir köşesinde arada sırada öykülere dahil olan biblo jazz piyanisti Archie, kokteyl gurusu orta yaşlı bir barmen ve güzel bir garson tamamlıyor barın ahalisini.Hepsi bu. Barmen bol bol kokteyl tarifi vermekle beraber arada müşterilerinden de hangi
Keşke...Edebiyat
Le Tellier'yi Türkçe ile ilk defa tanıştırmanın gururunu yaşasam da yıllar yıllar sonra keşke daha iyi çevirebilseydim demekten alamıyorum kendimi.
Bir ihtimal yeni bir baskısı yapılırsa, tekrar üzerinden geçmek istiyorum zira hem kitabın ana fikri hem Le Tellier'nin tarzı daha iyisini hak ediyor.
Reklam
Yazar Hakkında
Hervé Le TellierYazar · 3 kitap
Hervé Le Tellier, Fransız yazar, uluslararası avangard edebiyat grubu Oulipo’nun üyesi.
