Yazar:
Şafak Ural
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 48 dk.
Sayfa Sayısı:
134
Basım Tarihi:
2011
Yayınevi:
Kabalcı Yayınevi
ISBN:
9789759971922
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Yorumlar ve İncelemeler
Bugün karşınıza çok kıymetli, dolu dolu bir eser ile çıkıyorum. Hızlıca yorum kısmına geçeyim. Basitlik İlkesi, Prof. Dr. Şafak Ural tarafından yazılan, bir araştırma makalesinin birleştirilip kitap haline getirilmiş halidir. Eserimizi bir kategoriye koymak istersek sanırım koyamayız çünkü çok kapsamlı bir eser. Felsefe, bilim, fizik, psikoloji gibi konu kapsamlarına dahil edebiliriz. Basitlik İlkesi'ni adı üstünde "basitlik" konularını ve parçalarını anlatan bir eser olarak düşünebiliriz. İçinde çok çeşitli bir isimler listesi de bulunmakta. Örnek vermek gerekirse ;
Ernst Mach, Gustav Robert Kirchoff, Albert Einstein, Ockham'lı William (Ockham'ın Usturası tabirinin sahibi), Max Planck (Nobel Fizik Ödüllü, Planck Sabiti, Planck Yasası sahibi) gibi isimleri kısaca sıralayabiliriz. Bahsetmiş olduğum bu isimlerin çeşitlilik sebebi de eser içerisinde bir tez ve anti-tez durumunun yaşanması. Yani eser bizlere bu isimlerin tek taraflı düşüncelerini değil de zıt, karşıt düşüncelerini de sunarak eleştirilerini de belirtiyor. Böylece aynı konuyu iki farklı bakış açısıyla ele alabiliyoruz. Benim için yine dolu dolu ve hazırlık gerektiren, deneyim isteyen bir okuma oldu. İlerleyen yaşlarımda elbette bu eserleri yeniden okumak istiyorum. Her yaşta yeni şeyler keşfedebilmek istiyorum. Eser hakkında yorumlarım bu şekildeydi. "Donanım isteyen" bir eser olduğunu "özellikle" söylüyorum, pat diye okunacak bir eser kesinlikle değil. Bu tür konulara ilginiz varsa da kesinlikle denemelisiniz.
Yeni günlerde, yeni eserlerle buluşmak dileğiyle kendinize çok iyi bakın, hoş kalın güzel insanlar.
Unuttum sanmayın; "Sizler iyi ki varsınız"
Antikçağa konu olan çoğu felsefe sorusu gibi basitlik ilkesi de ilk olarak bu dönemde işlenmiş ardından Copernicus, Galileo, Kepler ve Newton ile birlikte bilimle olan bağını kurmuştur.
Farklı sorulara veya sorunlara farklı cevaplar ve alternatifler aramak sanırsam felsefenin en cezbedici özelliği olmuştur. Bu özellik kendisini basitlik ilkesinde de göstermiş. Anaximenes ve Diogenes su yerine havayı basit öncelikli cisim olarak görürken, Herakleitos ateşe, Empedokles ise dört elemente asıl basit cisimler unvanını vermiştir. Ancak kitabın konusu bunların daha dışındadır. İncelememin başında bahsettiğim bilimle olan ilişkisini konu almış ve çeşitli kişiler tarafından basitlik ilkesine nasıl anlamlar biçildiği, zamanla ne tarafa doğru evrildiği konu alınmıştır. Bu konulara dalmadan önce basitliğin tanımını Ockham'lı William'a atfedilen aslında başkası tarafidan zikredilen bir örnekle açıklayalım: gerek olmadıkça varlıklar çoğaltılmamalıdır. Veya Aristoteles'in ifadesiyle basit, bir şeyin kendisinin belirli bir tabiatı olmasına denir.
Her ne kadar basitlik ilkesinin başka bir anlam kazanması Copernicus sayesinde olsa da kitap bu ilkeyi ele alırken Ernst Mach öncesi ve sonrası olarak ayırıyor ve daha çok sonrasıyla ilgileniyor. Mach'a bir referans vermek gerekirse, ondan etkilenenler arasında en bilineni Einstein'dır.
Mach, bilginin asıl kaynağı olarak duyumları veya sezgileri (?) temele koyan bir düşünürdür. Felsefeye ait bir kavramı bilimsel yönden aydınlatmaya çalışmış ve bu ilkenin tarihsel gelişimine eğilim vererek bilimden metafiziği atmayı amaçlamıştır ayrıca evreni yalnızca duyularından ibaret görmüştür. Olgular düşüncelerimize uymaya zorlanamazlar derken de şüphesiz basitlik ilkesiyle birlikte düşünüyordu. Hatta atomun varlığını sırf duyumlayamadığı için
Basitlik konu olarak özellikle edebiyatta hep ilgimi çekti. Şimdi felsefe ve bilim açısından incelemesini de okudum. Doğal olarak biraz karmaşık. Öncelikle basitlik ilkesinin tarihi gelişimi düşünürler üzerinden verilmiş; Copernicus, Galileo, Newton.. Sonra da çağdaş bilim ve felsefeye göre incelemesi yapılmış.
Meraklısına güzel bir doktora tezi..
Reklam
Yazar Hakkında
Şafak UralYazar · 4 kitap
İlk ve orta öğrenimini Ankara'da tamamladı. 1971 yılında DTCF Felsefe Bölümü'nden mezun oldu. 1977 yılında İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Sistematik Felsefe kürsüsüne asistan olarak atandı. 1978 yılında "Pozitif Bilimlerde Basitlik İlkesinin Belirlenmesi Yolunda Bir Deneme" başlıklı çalışmasıyla Doktor unvanını aldı. 1979-1980 yıllarında Viyana Üniversitesi I. Felsefe Enstitüsünde çalışmalar yaptı. 1982 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sistematik Felsefe ve Mantık Anabilim Dalı'na Yardımcı Doçent olarak atandı. 1983 yılında Doçent oldu. 1988 yılında Profesör unvanını aldı. İstanbul Üniversitesi Rektör Yardımcılığı görevini 2004-2009 tarihleri arasında yapmıştır. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nde, kurucusu ve başkanı olduğu Mantık Anabilim Dalı'nda öğretim üyesi olarak 2000-2015 yılları arasında görev yapmış; İstanbul Üniversitesi Mantık Uygulama ve Araştırma Merkezi'ni 2014 yılında kurmuş ve 2015 yılına kadar başkanlığı sürdürmüş; 1989-2015 yılları arasında Felsefe Bölümü başkanlığını yürütmüştür. 16 Aralık 2014 tarihinde Mantık Uygulama ve Araştırma Derneği'nin kurucu yönetim kurulu başkanı olmuş ve 12 Ocak 2015 tarihinden Mantık Uygulama ve Araştırma Derneği ilk başkanı olarak seçilmiştir. 2012 yılından beridir Mantık Çalıştayı'nı, 2014'ten beridir Mantık Yaz Okulu'nu düzenlemektedir.
