Çinar Ömrü
Rəsul RzaYazar:
Rəsul Rza
Tahmini Okuma Süresi:
5 sa. 35 dk.
Sayfa Sayısı:
197
Basım Tarihi:
1990
Yayınevi:
Azərbaycan Dövlət Nəşriyyatı
Ülke:
Azerbaycan
Dil:
Azerbaycanca
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Resul Rıza, Azerbaycan sahası modern Türk edebiyatının en önemli temsilcilerinden biridir. Azerbaycan şiirine yenilikler getirmiş, hatta çağdaşlarına ve kendisinden sonra gelenlere etki etmiş bir şairdir. Seçilmiş şiirlerinin bulunduğu bu kitapta ayrıca Resul Rıza'nın oğlu ve Azerbaycan Yazarlar Birliği Başkanı Anar'ın, babası ve o dönem Azerbaycanındaki kültürel ortam hakkında bilgi veren ve ilk defa burada neşredilen bir çalışması da bulunmaktadır.
Yazar Hakkında
Rəsul RzaYazar · 11 kitap
Azerbaycan’ın büyük şairi, büyük sanat adamı, Sovyet şiirinin kurucularından biri olan Resul Rıza, 1910 yılında Göyçay şehrinde doğmuştur. Babasının adı İbrahim?dir. İlk ve orta öğrenimini Göyçay’da yapmış, 1927-1929 yıllarında, Tiflis?te, “Zaqafqaziya Komünist Üniversitesi”nde okumuş, Moskova’da Sinematografiya Enstitüsü’nde bitirmiştir. “Bu Gün” adlı ilk şiiri (1927) Tiflis’te, “Qığılcım” almanağında çıkmıştır. Bunun gibi, “Qğul Qatili”, “Dilare”, “Uxajor” vs. hikâyeleri de Tiflis’te, “Yeni Fikir”, “Qızil Şefeq”, “Dan Ulduzu” adlı gazete ve dergilerde yayınlanmıştır.
Otuzuncu yıllarda yazdığı “Bolşevik Yazı”, “Lenin”, “Madrid”, “Komsomol Sözü”, “Oktyabr Neğmesi” vs. şiirleri, şiirde yeni üslubu, “sosialist realizmi”ni belli bir çizgiye oturtan önemli ör-neklerdir. “Almaniya”, “Karmen”, “İnqalesyo”, “Hebeşistan”, “Si Ay”, “Çapey”, “Halqın Sesi” gibi evrensel konularda yazılmış siyasi-epik yönelişli eserlerinde, sol bakış açısı, “orator üslub”, serbest vezin karakteristik özelliklerdir.
Resul Rıza, 1941?1942 yıllarında, Kırım cephesinde, ordu gazetelerinde çalışmış, savaş konusunu işleyen “Bizimdir”, “Veten Neğmesi”, “Esker Anasının Sözleri”, “Vur Snayper”, “Bal Arısı”, “Vetene Hediyye” gibi şiirlerini, “Vefa” piyesini yazmıştır.
Resul Rıza “Lenin” şiiriyle büyük bir başarı kazanır.
Şairin yürekten bağlandığı büyük inancının samimi bir ilhamın mahsulü olan bu eser, genelleştirmedeki başarısı ve duygu yoğunluğu itibariyle, gerek Sovyetler Birliği ve gerekse dünya ölçeğinde “Leniniana”nın (Leninnamenin) başarısı olarak kabul edilir.
Altmışıncı yıllardan itibaren edebiyatta kendini gösteren yeni düşünce, demokrasi ve gerçekçilik düşüncesinin şiirdeki ilk denemelerine Resul Rıza başlar. Bu açıdan onun “Dana ve Balaca Qız”, “Bir Gün de İnsan Ömrüdür”, “Pencereme Düşen Işık”, “Renkler” gibi şiirleri daha karakteristiktir.
Şairin “Fuzuli”, “Xalq Hekimi”, “Qızılgül 01-mayaydı” vs. eserleri de, şiirde bir aşamadan diğerine geçişin denemesi olan örneklerdir.
Şairin muhtelif dillerde yayınlanan “Çapey”, “Qanadlar”, “Ölmez Qehremanlar”, “Qezeb ve Mehebbet”, “İntiqam”, “Lenin”, “Güneşli Sorağında”, “Könül Sesleri”, “Şe’rler”, “Pencereme Düşen İşıq”, “Duygular Düşünceler”, “Dözüm”, “Vaxt Var İken”, “Heyat Duyumları”, dört ciltlik “Seçilmiş Eserleri” son yarım asır Azerbaycan şiirini, neredeyse tek başına temsil edebilecek kitaplardandır. Bu kitaplar Rusçaya tercüme edilerek defalarca Moskova’da ve diğer halkların dillerinde, dış ülkelerde basılmıştır.
Bir mütercim olarak Resul Rza, dünya edebiyatının örnek eserlerini de Azerbaycan Türkçesine tercüme etmiştir. (A.S.Puşkin, M.Y. Lermontov, T.Şevçenko, Y.Heyne, Nazım Hikmet, Ş. Petöfi, Taufer ve diğerleri)
Azerbaycan parlamentosuna defalarla milletvekili seçilmiş, “Respublika Sulh Müdafie Komitesi Reyaset Heyeti”nin başkan yardımcısı, Asya ve Afrika Ölkeleri ile Hemfikirlik Komitesinin başkanı, Sovyet Yazarlar Birliği İdare Heyeti Üyesi, “Azerbaycan Ansiklopedisinin ilk baş redaktörü görevlerinde bulunmuştur. 1960 yılında kendisine “Azerbaycan’ın Halk Şairi” unvanı verilmiştir. “Lenin” adlı eserinden dolayı 1981 yılında, Sovyetler Birliği devlet mükâfatına layık görülmüştür.
Bakû?de şeker hastalığından vefat etmiştir.
