Denizin Ötesinde
Paul LynchYazar:
Paul Lynch
Çevirmen:
Mert Doğruer
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 46 dk.
Sayfa Sayısı:
168
Basım Tarihi:
Kasım 2024
Yayınevi:
Delidolu Yayıncılık
Orijinal Adı:
Betonda the Sea
Orijinal Dil:
İngilizce
Orijinal Ülke:
Amerika Birleşik Devletleri
ISBN:
9786256084148
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Yorumlar ve İncelemeler
Balıkçı teknesiyle denize açılan iki adam, fırtına nedeniyle sürükleniyor tekne, buna benzer birçok kitap ve filmde olduğu gibi. Motor bozulur, sürüklenir tekne günlerce. Susuzluk açlık, derken yağmur yetişir imdana. Balık ve kuş eti yenir çiğ olarak. Kitapta maceradan öte kahramanlarin hezeyanları ön planda. Ama yazarin anlatım tarzı mi yoksa çeviriden kaynaklı mı bilemiyorum kitabın içine tam girilemiyor. Geçmişe dönüşlerde aynı olumsuzluk. Bunları hezeyan biçiminde değil de iki kişinin sohbeti esnasında Verde okura yazar daha iyi olurdu.
Denizin Ötesinde ~ Paul Lynch
Merhaba sevgili kitapseverler, bazı denizler geçilmek için, bazıları ise içinde kaybolup asıl kimliğinle yüzleşmek içindir. Booker ödüllü #paullynch #denizinötesinde ile bizi Pasifik’in ortasında küçük bir teknede ağırlıyor.
İlk önce Hemingway yanılgısını bir kenara bırakalım. Kitabın, Yaşlı Adam ve Deniz ile olan tek benzerliği; içinde deniz,tekne ve balıkçı olması. Hemingway; insanın onurunu, doğa karşısındaki asaletini ve “yenilse de mağlup edilemez” oluşunu anlatırken; Lynch, insanın sosyal maskelerinden sıyrılıp nasıl çözüldüğünü gösteriyor. Burada kahramanımız Bolivar kendi varlığıyla yüzleşen bir kazazede.
Asıl şaşırtıcı benzerliği ise Frode Grytten’in Nils Vik’in Öldüğü Gün romanında buldum. Her iki kitap da bizi suyun üzerinde, dünyanın geri kalanından kopmuş küçük bir teknede, bir “araf” sahnesinde bekletiyor.
Nils Vik, fiyortlarda anıların hayaletleriyle vedalaşırken ölümü selamlıyor. Bolivar ise okyanusun ortasında hayatta kalmaya çalışırken aslında “eski Bolivar”ın cenazesini kaldırıyor.
İki kitap arasındaki o ince sızı aynı: Bir teknede yalnız kaldığında, artık ne işin, ne statün ne de seni tanıyan bir dünya vardır. Bolivar bu hiçlik karşısında dehşete düşüyor.
“Biz Aslında Öldük” diyor;
Kitabın en sarsıcı tespiti buydu. Lynch bize fiziksel bir ölümü değil, bir kimlik ölümünü anlatıyor. Karaya ulaşmak her zaman kurtuluş mudur? Lynch’e göre hayır. Okyanusu geçebilirsiniz ama okyanus sizin o insan tarafınızı bir kez yuttuysa, karaya ayak bastığınızda artık bir hayaletten farkınız kalmaz.
Kitap, bir macera romanı değil, okurken o büyüleyici aksiyonu bulamadıysanız, tebrikler; yazar bizi tam da karakterlerini bıraktığı o gri boşluğa hapsetmeyi başarmış demektir. Kitap ise bize bir son değil, bir boşluk hediye ediyor. Güzel
168 sayfalık metnin neredeyse 160 sayfası deniz üzerinde geçiyor; üstelik de önceleri iki kişi iken, belli bir yerden sonra yalnızca tek kişiye düşüyor. Aynı teknede, aynı kişiyle, neredeyse aynı olayları okuyoruz ama öyle bir anlatımla okuyoruz ki, elimizden bırakamıyoruz.
Bolivar ve Hector’un, bir fırtınaya yakalandıktan ve teknelerinin motoru bozulduktan sonra, okyanusta aylar süren hayatta kalma ve hesaplaşma günleri... buna dayanamayan Hector’un, hayattan vazgeçerek ya da hayata daha fazla tutunamayarak, yeme ve içmeyi kesmesi ve ölmesi üzerine, Bolivar’ın tek başına kaldığı bu hayatta tutunma çabası.. tüm hayatıyla hesaplaşması ve kendini, hatalarını sorgulaması..
Müthiş bir anlatı bu. 
Paul Lynch, ona 2023 yılında Booker Ödülü'nü kazandıran Peygamberin Şarkısı romanıyla bilinen İrlandalı bir yazar. Bense kendisiyle ülkemizde yine Deli Dolu tarafından yeni yayımlanan romanı Denizin Ötesinde ile tanıştım. Bu kısa roman, balıkçı teknesiyle denize açılan iki denizcinin fırtınanın ortasında mahsur kalmasıyla başlıyor. Bir yandan biri usta, diğeri toy olan bu iki adam arasındaki iletişim/sizlik sürerken, öte yandan yiyecek yemek bulma ve hayatta kalma gibi meseleler baş göstermeye başlıyor. Varoluşsal hezeyanlar giderek artarken, kitap ikinci yarıdan itibaren daha da heyecan verici bir psikolojik romana bürünüyor. Şiirsel ve vurucu bir okuma isteyenlere önerimdir.
Kitaptan ilgimi çeken birkaç alıntı da paylaşmak isterim.
"Ben senin bir çeşit böcek olduğunu düşünüyordum. Ne düşünüyorsun bu konuda? Şimdi en yakın arkadaşım oldun. Hayat ne tuhaf, değil mi? Hep kandırmaya çalışıyor seni. Yanlış şeyler yaptırmaya çalışıyor."
"Sen hayatın boyunca özgürlükten bahsettin. … Keyfin ne istiyorsa onu yapıyorsun, adına da özgürlük diyorsun. Bu sözcüğü anlıyormuş gibi kullanıyorsun. … Ortada başka kadın kalmayana dek görmezden geldin onu. Hayatın işte böyle şeylerden ibaret. Sıradaki yemek. Sıradaki bira. Yanına yatacağın sıradaki kadın. Sen istek ve ihtiyaçlardan başka nesin? Vücudun dile gelmiş halisin sen."
Reklam
Yazar Hakkında
Paul LynchYazar · 0 kitap
Peygamberin Şarkısı (Prophet Song, 2023), Beyond the Sea, Grace (2019), The Black Snow (2013) ve Red Sky in Morning (2013) olmak üzere beş romanın ödüllü yazarıdır. Son romanı Peygamberin Şarkısı, 2023 Booker Ödülü’nü kazanmıştır. Bu roman için Booker Jürisi Başkanı Esi Edugyan, "Zamanımızın sosyal ve politik kaygılarını yakalayan bir roman" tanımlamasını yapmıştır. Lynch, ele aldığı konularla birlikte dili olabildiğince zorlayan, teknik ve biçimin yanı sıra şiirsel ve zengin diliyle de çağa damgasını vuran bir yazardır. Lynch’in eserleri daha önce Kerry Group Yılın Romanı ve Fransa’da En İyi Yabancı Roman dalında Prix Libr’à Nous ödüllerine de layık görülmüştür. Ayrıca Walter Scott Ödülü ve Fransa’nın Prix du Meilleur Livre Étranger, Prix Littérature-Monde ve Jean Monnet Avrupa Edebiyatı Ödülü de dâhil olmak üzere birçok uluslararası ödülde finale kalmıştır. Lynch hâlen Dublin’de yaşamakta ve çalışmalarına devam etmektedir.
