Son zamanlarda okuduğum en iyi kitaplardan biriydi. Yazar ortaya koyduğu tezi öyle bir işlemiş ki, bu güne kadar çoğu tarihçinin bakmadığı tarzda bakmış olaylara. Kitabın adından yola çıkarak sadece Osmanlı Devleti'ndeki isyanların ele alındığı düşüncesine kapılmayın. Yazar 17.yüzyılda Anadolu'daki eşkıya (celali) isyanlarını irdeliyor. Fakat bundan öncesinde, isyanlardan ziyade toplumun yapısına, timar sistemi ve devlet ile ilişkisine derin bir giriş yapıyor. Osmanlı Devleti kurmuş olduğu sistem ile büyük çaplı halk isyanlarının önüne geçmişti. Osmanlı tarihinde köylü isyanlarının görülmemesi kurmuş olduğu sistem sayesinde idi. Devlet yakın köyleri aynı kişiye timar olarak vermiyor, köylüler ile kadı arasındaki şikayet ilişkisini kurarak, köylü ile timar sahibinin birleşmesini engelliyor; timar sahibi ile kadıların görev sürelerini en fazla 3 yıl ile sınırlı tutarak bölgelerinde köklü ilişkiler kurmalarının önüne geçiyordu. Yazar bunları destekler tarzda tezler öne sürüyor. Eşkıya isyanlarına gelince; eşkıyalar biri hariç hiçbir zaman devletten ayrı bir özerklik kurmak için değil gene devlet ile anlaşmak için isyan ediyordu. Devlet ise eğer bir savaşın içindeise bu eşkıyaları orduya paralı asker olarak alıp desteklerinden faydalanıyor, savaş yoksa uc bölgelerdeki yerlerde görevlendirerek onlardan tampon bölge kurma yoluna gidiyordu. Ya da yeri geldiğinde bu eşkıyaları ortadan kaldırma yoluna gidiyordu. Eşkıyalar İstanbul'a, padişaha arzlar yazarak görev talebinde bulunuyordu. Yazar, gerek dönemin tarihçilerinin gerekse sonraki tarihçilerin Osmanlı Devleti ile eşkıyların pazarlık masasına oturmasını güçsüzlük olarak gördüklerini aslında ise bu durumun Osmanlı Devleti'nin gücünün bir göstergesi olduğunu söylüyor. Devlet bir sistem kurmuş, bu sistem içinde kendi

Tarih

Eşkıyalar ve DevletKaren Barkey · Kronik Kitap · 202119 okunma

Yunus Özdemir

@Avkevir04·

Merkezileşme Çabası ya da Eşkıyalık Direnci

Puan vermedi

Merkezileşme Çabası ya da Eşkıyalık Direnci ༄ ༄ ༄ Hayatın idamesi için ekonomik refah yanında adil ve hakkaniyet sahibi yönetimin mevcut olması gerekmektedir. Toplumsal dengenin bu şekilde sağlamasıyla yönetime sadakat ile yönetilene hizmet düşünce ve eylemleriyle toplumsal huzur ve güvenin sağlanması mümkün hale gelebilir. Erdemli bir toplumun nesillerce sürdürülmesi, yönetim mekanizmasının her kademesinde adil ve hakkaniyet sahibi olmakla mümkündür. Washington Üniversitesi’nde yüksek lisans, Chicago Üniversitesi’nde doktorasını tamamlayan Karen Barkey; devlet, devlet – toplum ilişkileri, köylü hareketleri, eşkıyalık, devlete yönelik muhalefet çalışma alanıdır. Allan Sharlin ödülü alan “Eşkıyalar ve Devlet” kitabı dışında türkçeye çevrilen “İmparatorluk Sonrası” ve “Farklılıklar İmparatorluğu Osmanlılar” kitapları vardır. Osmanlı Devleti'nin kurumsal merkezileşmesinin iç dinamiklerinden biri olan denetim mekanizmasının işleyiş ve sürecini anlamak, bu kitabın asıl üzerinde durduğu mevzudur. 15. yüzyıldaki kuruluşu ile 19. yüzyıldaki çözülüşü arasındaki devlet – toplum ilişkisinin boyutlarını kapsayan “Eşkıyalar ve Devlet” kitabı; yedi bölümle 17. yüzyılın koşulları, yerel elitler, Osmanlı köylüsü, Celaliler ve devlet – eşkıya ilişkileri anlatılan konulardır. Üç asrın ihtişamı ile Osmanlı iç ve dış politikada gücünü kanıtlamış, bir mirasa sahipti. 17. yüzyıla gelindiğinde kronikleşmiş yönetim anlayışı ile basiret ve ufuk darlığı yaşayan Osmanlı, güçlenen Avrupa ülkelerini görememişti. 17. yüzyıl Osmanlısına bakıldığında merkezi yönetim ve kontrol mekanizmalarının yetersizliği sınır boylarına güvenlik zafiyetinden anlaşılıyordu. Osmanlı merkez ordusu, sınır boylarına zamanında ulaşması çok zor bir durum haline gelmişti. Karen Barkey, Osmanlı

Tarih

Eşkıyalar ve DevletKaren Barkey · Kronik Kitap · 202119 okunma