İrani diller 3Dil
Kürdistan'da ve Kafkaslar'ın bazı bölgelerinde ve çok az sayıda Türkmenistan'da konuşulan Kürdçe'nin farklı dil, lehçe ve ağızları bulunmaktadır. En yaygın olan Kurdmanci, Kürdçe'nin kuzey (bakûr) grubu içerisinde yer alır. Kurd-manci, Urfa, Diyarbakır, Urumiye, Duhok, Erivan, Suriye'nin ve Horasan'ın kuzey bölgelerinde konuşulur. Sorani denilen Kürdçe'nin orta (navîn) grubu ise Süleymâniye ve Sine/Senendec bölgesinde kullanılır. Gurâni-Dimili Kürdçesi Bingöl, Tunceli ve Hevrâmân bölgelerinde konuşulur. Kürdçe'nin güney (başûr) grubu ise Kirmanşah ve Bahtiyâri bölgelerinde konuşulmaktadır.
AlgoritmikDil
Farsça türetilmiş sözcükler açısından çok zengin bir dildir, Ön adlardan, adlardan, eylemlerden yeni sözcükler türetmek için ekler kullanılır, Profesör Mahmûd Hisabi 226 milyon sözcük türetilebileceğini göstermiştir.
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
İrani diller 2Dil
Kafkasya'nın dağlık yörelerinin bir ksminda kullanilan Osset dilinin Iron ve Digoron adlı iki lehçesi vardır. Tarihi kaynaklarda anlan Ossetler (Alanlar) Kafkasya'ya Hazar denizinin doğusundan göç etmişlerdir.
İrani dillerDil
Afganistan'in doğu ve Pakistan'ın kuzeybatı sınır bölgelerinde yaşayanların mahal dill olan Pestu dili uzun bir geçmişe sahip olup Eski fran dillerinin izlerini taşımaktadır. Bu dilin Veziri, Aferidi, Peşâveri, Kandehâri ve Benuçi gibi lehçeleri vardır. Peştu dili on yillarda Afganlar tarafindan bir edebiyat dili haline getirilmiştir.
Belúç dili (Belûci), Belacistan'in bir bölümü ile Türkmenistan'ın bazı bölge- lerinde konuşulmaktadır. Belûç dilinin muhtelif lehçeleri içinde en önemlileri, kendi aralarında da gruplara ayrılan Bati Belûç ve Doğu Beltiç lehçeleridir. Fakat Belûç kabilelerinin birbirleriyle ilişkileri kesilmeden sürdüğü için aralarındaki farklılik fazla değildir.
Yeni Farsça saray ve yönetim dili olunca şair ve yazarlar bu dille eser yermeye başladılar, Rúdeki, Dakiki, Firdevsi, Kisâi-yi Mervezi gibi şairler bu dili önemli bir edebiyat dili haline getirdiler, iran edebiyatının büyük şairlerinden biri olarak kabul en edilen Firdevsi bu dili Arap istilacılardan korumak için 30 yil acı çektiğini ve neredeyse dilin kaybolma noktasında olduğunu şöyle belirtir;
Besî renc burdem der in sâl-i sî
Acem zinde kerdem bed-in pârisî
"Otuz yıl çok acı ve zorluk çektim
Farsça ile Aceme hayat ve can verdim