Ne yazık ki oldukça zengin ve çok çeşitli Türk destanları klasik Türk edebiyatı tarafından hiçbir zaman esin kaynağı olmamış, divan edebiyatı bu konulara bigâne kalmıştır.
Araştırmacılardan çoğunun Köroğlu’nu tarihi bir şahsiyet saymalarına bakmayarak, onun ne İskit döneminde gözleri kör edilen kölelerin oğulları, ne Göktürk olayları, ne An-lu-şan, ne Serbedarlar isyanı, ne de 16. yüzyılda yaşadığı bilinen âşık Köroğlu veya Celalî Köroğlu ile alâkası vardır. Tarihi olaylar mitolojik çağın Köroğlusu üzerinde yeniden biçimlenmiş, zamanla destanın yeniden işlenmesi sonucunda bir sonraki tarihi olaylar daha açık görülmeye başlanmıştır. Epik kural icabı sonraki olaylar daha önceki meşhur bir kahramanın adına bağlanmıştır. Görünen tarihi olaylar sözlü tarih aracılığıyla bu kahraman etrafında yeniden toparlanmıştır.
At, Türklerin sadece ekonomik, sadece harbî, sadece kültürel hayatında değil, aynı zamanda manevi dünyalarında da önemli rol oynayan bir hayvandır. Türklerin ata verdikleri önem Divanü Lugati’t-Türk eserinde at hakkında söylenen bir atasözü ile de tasdiklenir: “Kuş kanatın, er atın.“ Türkler ata o kadar değer vermişlerdir ki, bir efsanede “Türk’ün gökyüzünden atla beraber indiği“ söylenir.
O mezarda doğduğu için mezar oğlu anlamında Gor/Gur-oğlu, dedesinin kulaklarına kurşun dökülerek sağır edildiği için Ker-oğlu, dedesi veya babası Cıgalı Beğ’in gözleri kör edildiği için Kor-oğlu olarak adlandırılır.
Türk Dünyasının her köşesinde icra edilen Köroğlu Destanı kahramanın adını körlükle değil, kürlükle izah edenler de vardır. Nitekim F. Köprülü de, bu adı Küroğlu şeklinde okumayı gerekli görür. Beklenen izah Divanü Lugati’t-Türk’te mevcuttur. M. Kâşgarlı, sözlüğünde kür kelimesi ağır, dev yürekli, mağrur, yiğit, pek yürekli, kabadayı anlamlarını verir.
Köroğlu Destanı’nın hem Orta Asya hem de Azerbaycan ve Anadolu varyantlarında kahramanın baş düşmanı Arap Reyhan veya sadece Arap yahut da Reyhan Arap’tır. Bu, belki de Türklere ve diğer Orta Asya halklarına çok büyük zulümler etmiş Kuteybe’nin, belki de Yezid’in Arap Reyhan da sembolleşen prototipleridir. Çok büyük ihtimalle der ki, Türk-Arap karşılaştırması İslam’ın ilk yayılma dönemine, özellikle Emevi dönemini yansıtmaktadır ve Arap-İslam ordusunun amansız muamelesine, yerli halkı zorla Müslüman yapma siyasetine ve yöntemine karşı, hem Azerbaycan’da hem de Orta Asya’da meydana gelmiş ayaklanmaları içerir.