Yazar:
Şener Özmen
Yorumlar ve İncelemeler
Novela ÖzmenîEdebiyat-Düşünce
“Ez jî nêrînên xwe bêjim. Li gorî min zimanê Şener Ozmenî tevlîhev û qels hat. Her çiqas ferhenga wî dewlemend û xurt be jî gorî vê pirtûkê ji min ra qels û tevlîhev bû. A duyemîn karekterên wî zêde belawela bûn, zêde saxlem nebûn, karekter perçe perçe bûn. Naveroka çîrokê behtir li ser ceyranci çûbû û hatibû. Her wekî ku dê teqînek çê bibe û dê bûyer hemû li ser wê teqînê bibe çîrok. Nivîskar li wir çîroka xwe vedibêje ji ber ku bûyer di navbera xeyal û rastîyê da tê vegotin, mirov baş nizane ceyranci û bûyerê bi hev ra girê bide. Gava dilopên avê dikevin rê û belav dibin an jî gizgarikên agir belav dibin bûyer jî wiha belav bû. Gava em berhemê dixwînin jê dernaxin guhdar Celîl e an Bîyan e, mijar tam zelal nîn e. Bîyan karekterek çawa bû tevê vegotin û hinek tiştên ku hatine gotin jî min Bîyanê baş jê dernexist. Bîyan kengî mir, çawa mir çawa hat nasîn? Nivîskarê me car caran xwe nîşanê me dide metoferên ku nivîskar bikaranîye gelek balkêş bûn. Mînakek tablo gelo temsîleta tabloyê cihê kapîtalîzmê bû, an jî bajarvaniyê bû? Ew metafor gelek xurt bû dîyalektîkek bajarîyê nîşan dida wek nasnameya bajarî, heke kapîtalîzm be, çima yekî welatparêz? Bi rastî jî nakokîyek heye sixur heye navê wî jî Turan e, navê sixur balkêş bû di nav Kurdan da gelek sixur hene û ev bûyer salên 80- 90’î tîne bîra me, di wan deman da hezaran sixur di nav me da çêbûn. Nivîskarê me belkî xwestiye balê bikişîne ser wan deman. Tiştek din karekterê me dîn e û cilên leşkerî li xwe dike gava diçe mala mamoste, li wir dibine, di destê mamosteyan da civak çawa tê guhertin. Nivîskar balkişandîye li ser vê mijarê jî, dibêje baş zanibin dewlet hem bi destê mamosteyan hem bi sixurên xwe, me çawa diguherîne vê êşê xistiye bîra me. Dibe ev ceribandina novelê be.”Kaynak: NIRXANDIN - Rojnameya Kurdistan
ZİMANEKÎ OPORTUNÎSTEdebiyat
Nivîskarekî piçîskek hedonîst, piçek pesimist, hindek nihilist û gelek nîvrealîstê klasîzma modernîst û xwedîyê zimanekî heta tu bixwazî oportunîst.
Berhema Kurê Dêlê bi gotineke Hesenê Metê û gotineke Mo Yan a bi ne sentaksa kurdî dest pê dike (Li destpêka berheman çendek gotinên kesên namdar bûye klîşeyeke berheman.) û piştre bi hevokeke kompleks a nîvrûpel (9 KU, 9 Û, 9 BÊHNOK û xalebêhnokek -ne tesadûf e, mûcîzeyek e-)
Û “Roja ku, arîşeyeke mezin, binçîneya rexneya hunera wênesazîyê, li gel”
Ji destpêkê heya îro berhemên nivîskar û kesayîya nivîsbêjîya wî, bi teybetî/baldarî dişopînim, dixwînim. Nivîskarekî sereke ye, yê li nivîsbêjîya kurdî teknîka “herikîna hiş” zêde û serkeftî bi kar tîne. Heyecaneke ecêb (ne kelecan) heye li rihê wî. Ji kû dizanim? Ji xalbendîyan, ji bangexal/bengeşanan, ji kevanekan, ji tîrikan.
Li qada sazkirina hevokên kompleks (Bi her du maneyan) zaf serkeftî ye. Mînak; li her berhema wî navên hûnermendên cîhanê miheqeq hene. Carcaran xwe zêde nawestîne, bi “û”, “ku” û “bêhnokan, komhevokan çêdike. Min li berhemên Bextîyar Elî dîtibû, hevokeke wî –bi zimanê orjînal(soranî)- Besam Mistefa li wergerê(kurmancî) kiriye neh hevok.
Dwahemîn Henarî Dunya (orjînal/soranî)
1 Hevok (.)
7 bêhnok(,)
Hinara Dawî Ya Dinyayê (werger/kurmancî: Besam Mistefa)
9 Hevok (.)
0 bêhnok(,)
1- Nivîskar, hemû herem/devok û versîyonên wan nola berhemên xwe yên din, li vê berhema jî bi kar anîye. Dilê ti hereman nehiştîye, ti devok j’ê kêm nemane.
wek 18-31-32-38-39-47-53-53
wekî 16-25-28-29-40-40-44-47-49-49-51-57
weku24
seba16
mîna 24-27
mînanî 52
fena 27 -47-52-56
fenanî 42-49 49
Carinan di heman hevokê de: “Belkî dê nebûna fena Bîyanê, ne mîna wê…”27
Li rûpela 49ê, 2 caran fenanî 2 caran wekî…
* wek, seb, mîn, fen… Ev tev dewlemendayîya zimên in
Reklam
Yazar Hakkında
Şener ÖzmenYazar · 13 kitap
Şener Özmen 1971’de Hezex’de (İdil-Şırnak) doğdu. 1998’de Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Resim İş Eğitimi Bölümü’nden mezun oldu. Karikatür ve şiirle çok erken yaşlarda tanışmasına rağmen, güncel sanat ve Kürtçe yazın lehine ikisinden de vazgeçti. Dönemin sanat ve edebiyat dergilerinde (Milliyet Sanat Genç Şairler Antolojisi, Mavi Çizgi, Söylem, Şiir Oku, Düşün, E, Islık gibi) yayınlanmış olan kimi şiirleri, Mehmet H. Doğan’ın hazırladığı Adam Sanat Şiir Yıllığı’nda (1998-2001) yayınlandı. Kürtçe kaleme aldığı ilk deneysel öyküsü Mirin û Dîyalektîk (Ölüm ve Diyalektik), “Sîyabend Z.” mahlasıyla War (1999) dergisinde yayınlandı. Aynı sayıda, Azad Lîz’le birlikte Jean Paul Sartre’dan yaptıkları bir çevirileri de yer aldı. Tîrêj kuşağının büyük şairleri Arjen Arî (Destana Kawa û Azhî Dehaq-Kawa Destanı ve Azhî Dehaq, 2011) ve Berken Bereh’ten (Kalbim Bir Yastıktır Aşka, 2012) yaptığı çeviriler, Evrensel Basım-Yayın’dan çıktı. Editörlüğünü Süreyyya Evren’in yaptığı Sıcak Nal (2010-2012) dergisinde Uykusu Bölünenler başlığı altında yayımladığı Kürtçe edebiyat okumaları ve çevirileri 2013 yılında Lîs Yayınları’ndan çıktı. 2005 yılında Kunstmuseum Thun (İsviçre), sanatçıyı “Prix Meuly” ödülüne layık gördü. 2005- 2007 Kuzey Ren Vestfalya (NRW) Kültür Sekreterliği’nin gerçekleştirdiği TRANSFER 07 sanatçı değişim programına (Münster-Almanya), 2008 yılında ise Goethe Enstitüsü’nün (İstanbul) düzenlediği Türkiye-Almanya Kent Yazarları Projesi’ne (Münih) katıldı. Eserleri Eskiden Ne Güzeldi, şiir, Liman Yayınları, İstanbul, 1999 Şaşıracaksın, şiir, Liman Yayınları, İstanbul, 1999 Ağıt mı bu yaktığın?, şiir, Liman Yayınları, İstanbul, 1999 Sözüm Haritadan Dışarı, şiir, Lîs Yayınları, Diyarbakır, 2004 Travma ve Islahat, güncel sanat okumaları, Lîs Yayınları, Diyarbakır, 2007 Rojnivîska Spinoza, roman, Lîs Yayınları, Diyarbakır, 2008 Pêşbaziya Çîrokên Neqediyayî, roman, Lîs Yayınları, Diyarbakır, 2010 Keleh, öykü, Lîs Yayınları, Diyarbakır, 2012 Uykusu Bölünenler, modern Kürt edebiyatı okumaları, Lîs Yayınları, Diyarbakır, 2013 Spinoza’nın Günlüğü, roman, Kürtçeden çeviren: Abdullah Koçal, Everest Yayınları, 2014 Gramera Bêhizûr, roman, Lîs Yayınları, Amed, 2014 Çevirileri Destana Kawa û Azhî Dehaq-Kawa Destanı ve Azhî Dehaq, Arjen Arî, Evrensel Basım-Yayın, İstanbul, 2011. Kalbim Bir Yastıktır Aşka, Berken Bereh, Evensel Basım-Yayın, İstanbul, 2012.
