Lozan Barış Antlaşması daha imzalanmadan önce gerek mecliste gerek kamuoyunda üzerinde tartışmalar başlamış, imzalandığı süreçte ve imzalandıktan sonra günümüzde dahi üzerine yapılan tartışmalar artarak devam etmiştir.
Bu tartışmalarla beraber geçen zaman içinde belgelerden ve bilgilerden uzak gerçeklerin yanında antlaşma üzerine birçok şehir efsanesi de ortaya çıktı.
Lozan Antlaşması 2023 yılında sona erecek mi?
Antlaşmanın gizli maddelerinde topraklarımız parçalandı mı?
Antlaşmanın gizli maddeleri halktan neden saklanıyor? Vs… vs…
Antlaşma üzerine farklı kesimlerden farklı görüşlerden farklı düşüncelerden birçok yorum yapıldı…
“Türkiye Cumhuriyeti’nin tapusu ve kesinlikle üzerine tartışma dahi yapılması yersizdir.” Diyenler.
“Antlaşma Maddeleri eksiktir revize edilmelidir.” Diyenler.
Bunların yanında Antlaşmanın tam bir “hezimet” olduğunu savunanlar… Bunların hepsinin sonucunda karşımıza çıkan şu soru “Lozan Zafer mi? Hezimet mi?”
İşte elinizde bulunan bu eser de Lozan Barış Antlaşmasının Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen ve TBMM kütüphanesinde muhafaza edilen Osmanlıca hakiki metni kelime kelime, cümle cümle incelenmiş günümüz Türkçesine çevrilmiştir. Özellikle üzerinde tartışmalar devam eden bazı maddeler antlaşmalarda kullanılan uluslararası dil ve tarihi bazı gerçekler de göz önünde bulundurularak açıklanmış Lozan’ın gerçekten bir zafer mi, yoksa Türkiye Devleti üzerinde emperyalist devletlerin bir çıkar metni mi olduğu okurlarımızın takdirine bırakılmıştır.
Şeref Yumurtacı
