Mourning Becomes Electra
Eugene O'NeillYazar:
Eugene O'Neill
Tahmini Okuma Süresi:
8 sa. 10 dk.
Sayfa Sayısı:
288
Basım Tarihi:
Ocak 1966
İlk Yayın Tarihi:
Ocak 1992
Yayınevi:
Jonathan Cape Publishing
ISBN:
9780224610711
Dil:
İngilizce
Türler:
Sıralamalar
Yorumlar ve İncelemeler
Merhabalar
Troya Savaşı'ndan dönen Agamemnon, ona ihanet eden karısı ve kızı Elektra ike oğlu Orestes arasındaki mitolojik hikâyeyi yazar, Amerikan İç Savaşı'ndan dönen bir generale ve ailesine uyarlamış.
Biraz eski Amerikan dizilerini biraz pembe dizileri anı sattı bana. "Uyarlama" yönteminin bu kitapta tam olarak uygulandığını düşünüyorum.
Toplantıda katkı sunan arkadaşlara tekrar teşekkürler.
Sevgiler
.
Eugene O’Neill
Eugene O’Neill, 1888-1953 yılları arasında yaşamış, Nobel Edebiyat ve Pulitzer ödüllü bir yazar. O’Neill, Amerika’nın en ünlü oyun yazarları arasında. Orijinal adı Mourning Becomes Electra olan 1931 tarihli eser, bana göre en başta adı ile insanı kendine çekiyor.
İşin içinde Elektra olunca ister istemez bir trajediye de hazırlıklı oluyorsunuz. Elektra’ya Yas Yakışır, içinde mitolojik ve psikolojik göndermeler barındıran ağır doz bir trajedi. Tiyatro hayranlığım ve karşımda Nobel ödüllü bir yazar olmasa, normalde ne okumayı, ne oyun olarak seyretmeyi ne de film olarak izlemeyi tercih etmeyeceğim, rahatsızlık duyduğum türde bir olay ve ruh örgüsü var.
Son dönemin popüler dizilerinden Kırmızı Oda’yı izlemiş olanlar anlayacaktır. Bu hikayedeki tüm karakterler o odada, o koltuğa oturacak türde.
Ben mutlu sonları seviyorum. Acılar, mücadeleler olsa bile kahramanlar ayağa kalksın, kaderlerini kendi yazsın ve günün sonunda güneş açsın istiyorum. Bu kadar karanlık...Yok yok. Sevmiyorum. Bu kadar karanlık hikaye hiç sevmiyorum.
Bu ay #antikyunanuyaralamaları grubumuz ile 1931 yılında yayınlanan Elektra'ta Matem Yakışır adlı oyununu okuduk. Nobel ödüllü yazar klasik Yunan tragedyası Oresteia üçlemesini Amerikan İç Savaşı sonrası New England’a uyarlayan modern bir trajedi yazmış. Oyun hem mitoloji hem de temel psikanaliz kavramları üzerine oturtulmuş, ayrıca dönemin katı protestan ahlakı üzerinden toplumsal eleştiri yapılmış.
Tuğgeneral Ezra Mannon ve oğlu Orin iç savaş sırasında cephedeyken, sert toplumsal kurallarla yetiştirilmiş olan Lavinia Mannon annesinin, Adam Brant adında biriyle ilişkisi olduğunu öğrenir. Adam Brant, Mannon ailesinden intikam almak isteyen biridir. Ilk başlarda Christine'e intikam için yaklaşmak isteyen Adam daha sonra ona aşık olur. Christine ile Ezra'yı ortadan kaldırmaya yönelik plan yaparlar. Lavinia annesini uyarsa da, olacakların önüne geçemez. Babası annesinin planıyla ölür. Elektra nasıl annesi Klytaimnestra'dan intikam aldıysa, Lavinia'da adalet için harekete geçer. Lavinia'nın babasına karşı bastırdığı duygularının ( Elektra kompleksi) ve bir Mannon kadınına uymayan cinsel dürtülerinin hayatını nasıl karmaşıklaştırdığı, bu arada savaş yüzünden travma yaşayan Orin'in, annesine olan hastalıklı bağlılığının ( Oidipus kompleksi) öne çıkarıldığı akış yoğunlaşır, görünüşte her şey Lavinia'nın istediği yönde ilerler.
Lavinia adaleti sağladığını düşünse de, bilinçdışı arzularıyla ve suçluluk duygularıyla yüzleştiğinde, geçmişinden kaçamayacağını anlar ve baştan beri mezar metaforu olarak kullanılan Mannon Evi'ne kısılı kalır.
Başlangıçta annesinden farklı biri olduğunu düşünen Lavinia, hikâyenin sonunda onun yerine geçer. Kaderin kaçınılmaz olduğuna vurgu yapılır.
Psikinalizin yükselişte olduğu 1931 yılında böyle bir metin yazmak oldukça parlak bir fikirmiş bence.
1936 Nobel Edebiyat Ödül sahibi, 30'dan fazla tiyatro eseri olan ve eserleri Shakespeare dahil yaşayan veya ölmüş birçok drama yazarından daha fazla rağbet gören Eugene O'neill, Elektra'ya Yas Yaraşır'ın, (Yunan mitolojisindeki Agamemnon, eşi Klytemnestra, kızı Elektra ve oğlu Orestes'in) hüzünlü hikayesini 1865-66 yıllarının Amerika'sında New England'ın küçük bir liman kasabasındaki Mannon ailesinin üyeleri (Ezra Mannon, eşi Christine, kızı Lavinia (Vinnie) ve oğlu Orin) üzerinden modernize ederek tiyatroya kazandırmıştır.
İsmini okuduğumda mitolojik bir tragedya sandığım fakat 19. yüzyılın izlerini taşıyan eserde, (mitolojiden bariz esintiler taşısa da) karakterlerin psikolojik analizleri ve karakter tahlilleri oldukça iyi yansıtılmış. Yalın bir dille anlatılan, akıcı ve sürükleyici bir üsluba sahip olan eseri tiyatro okumayı sevenlere kesinlikle tavsiye ederim. Kitapla kalın...
Reklam
Yazar Hakkında
Eugene O'NeillYazar · 16 kitap
Amerikalı oyun yazarı Eugene O'Neill, Amerikan tiyatrosunun gelişmesinde katkıda bulunmuş en önemli yazarlardan biridir. 1936'da Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazanan yazara dört kez de Pulitzer Ödülü kazanmıştır.
