Mükellefiyet
Metin KöseYazar:
Metin Köse
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Maden emekçilerinin gerçeğiyle yüzleştiren bir roman. Zonguldak’ta yaşayan biri olarak okuduğum bu romandan çok etkilendim. Mükellefiyetle ilgili yazılmış başka bir kitap var mı bilmiyorum fakat bu kitabı çok başarılı buldum. Anlatılmak istenen acı hikayeleri çok derinden hissettiriyor,okurken yaşıyorsunuz.
Kitabın başlarında açıkçası biraz tedirgindim. Beklentimi de pek yüksek tutmadım. Ama kitabı gerçekten beğendim. Zonguldak'taki kömür madenlerinde zorla çalıştırılan işçilerin hangi şartlarda ve ne işkencelerle çalıştıklarını akıcı bir dille anlatmış. Sık sık yerel ağıza yer verilmiş. Bu bölgenin şivesini bilmeyen biri için bu bölümler sıkıcı olabilir ama kitabın verdiği duygu güzel. Okunmasını tavsiye ederim.
Belgesel roman tarzında yazdığı Mükellefiyet romanında Metin Köse Zonguldak ve civar bölgelerde Dilaver Paşa Nizamnamesi ile on üç ile elli yaşları arasındaki erkeklerin zorla madende çalıştırılmasını konu alır. Roman Ahmet başkarakteri ekseninde köylülerin kanun zoruyla madende çalıştırılması, zorluklar, çavuş ve eşkıyanın zulmü, madendeki kazılar, göçük, grizu, eşkıya ve jandarma ortaklığı ile maaşlarının gasp edilmesi ve nihayetinde ölümler gibi konuları ele alarak doğrusal bir anlatım tarzıyla anlatır. Olaylara karşı karakter dönüşümü yaşayan Ahmet artık haksızlık karşısında duramayan ve başkaldırıyı temsil eden bir kişiliğe dönüşür. Karakter çözümlemeleri kapsamlı, nesneleri uygun, izleği belirgin bir eser. Roman dili yöresel ağız kaynaklı okuyucuyu biraz zorlasa da anlatım akıcı. Madencilerin zorlu yaşam koşulları ve çaresizliklerini işlediği için kesinlikle okunmaya değer bir roman. Romanın devamı sayılabilecek 2. Mükellefiyet döneminin anlatıldığı “Göldağı” romanını da okuma listeme ekledim.
Uzun zamandır okuduğum en etkileyici kitaptı. Zonguldak 'a taşındığımız ilk zamanlarda mükellefiyet kanununu duymuştum ama insanların yaşadıklarını anlayabilmek için mükemmel bir rehber oldu. Yöre ile ilgili tasvirleri de oldukça beğendim. Kitapta genel olarak bir İnce Memed havası hakim olması hoşuma gitti. Üzerinden yüzyıldan fazla zaman geçmiş olmasına rağmen madencilerin hala kötü şartlarda çalışması ve hala ölümlerinin mesleğin "fıtratında var" olarak görülmesi bir arpa boyu yol alamadığımızın en net göstergesi sanırım. Yazarın kalemine sağlık. Herkesin okumasını gerektiğini düşündüğüm bir kitap.
Acaba güzelmedir deyip devamında baştan sona keyifle okuduğum sürükleyici bir romandı. Diyaloglar yerel şiveyle yazıldığından zorlanılabilir veya yadırganabilir olsa da okumaya değer. Bilen bilir Zonguldak şivesi Ege şivesini andırır. Son tespitim ki bu işin ironik tarafı, vakti zamanında kolluk marifetiyle nice zorbalıklarla çalıştırılan yerel halk şimdilerde geçim derdinden madende çalışmak için kuyruğa giriyor...
Mükellefiyet kanunu ile Ereğli yöresindeki insanların nasıl bir çalışma koşullarıyla karşılaştığını anlatan nadide bir kitap. Daha ayrıntılı incelememi bloğumdan okuyabilirsiniz. Kitabı çok sevdim. musambafener.wordpress.com/2020/05/13/muke...
Yazar Hakkında
Metin KöseYazar · 9 kitap
Metin Köse, 1960 yılında Devrek-Zonguldak’ta doğdu. Fırat Üniversitesi Fen Fakültesi Matematik Bölümü’nden mezun oldu. Radyo ve TV’ye programlar yaptı. Müziklerini Yannis Saoulis’in yaptığı şiir albümleri yayınlandı. Mevlânâ’nın Mesnevi’sini seslendirdi. Panta Rei, Mükellefiyet, Göl Dağı, Büyük Yürüyüş adlı kitapları yayımlandı.
